Rijksoverheid

Farmacotherapeutisch Kompas

amlodipine

C08CA01, Dit geneesmiddel valt onder: Dihydropyridinen


Samenstelling

Amlodipine Tablet [Diverse fabrikanten]

(als besilaat, maleaat, mesilaat)
Tablet 5 mg, 10 mg.

Norvasc [Pfizer bv]

(als besilaat)
Tablet 5 mg, 10 mg.

Terug naar boven

Let op

Advies

Bij stabiele angina pectoris komt de toepassing van calciumantagonisten pas in aanmerking, indien met bètablokkers en/of nitraten onvoldoende resultaat wordt verkregen. Indien coronaire spasmen de enige oorzaak zijn van de aanvallen, zijn calciumantagonisten de middelen van eerste keus.

Bij de behandeling van hypertensie met geneesmiddelen gaat op grond van effectiviteit (aangetoonde verbetering van de prognose) en prijs in eerste instantie de voorkeur uit naar monotherapie met een thiazide of een bètablokker. Bij specifieke patiëntengroepen zoals genoemd in Therapie bij specifieke patiëntengroepen kan als alternatief een calciumantagonist met dihydropyridinestructuur in aanmerking komen om de behandeling mee te beginnen. De voorkeur gaat uit naar een preparaat met geleidelijk intredende en lang aanhoudende werking en waarvan er uit grote klinische studies aanwijzingen zijn voor een gunstig effect op harde eindpunten, zoals nifedipine met gereguleerde afgifte en nitrendipine.

Terug naar boven

Eigenschappen

Calciumantagonist met dihydropyridinestructuur. Het remt de langzame calciuminstroom via de L-type kanalen in de celmembraan van vooral glad spierweefsel van de coronaire en perifere arteriën, waardoor de contractie vermindert. Hierdoor neemt de coronaire doorbloeding toe en daalt de perifere arteriële weerstand. De zuurstofbehoefte en het energieverbruik van het myocard verminderen en de zuurstoftoevoer verbetert. Werkingsduur als antihypertensivum: ca. 24 uur.

Kinetische gegevens

Resorptie: goed. F = 64–80%. Tmax = = 6–12 uur. Vd = 21 l/kg. Plasma-eiwitbinding: ca 97,5%. Metabolisering: uitgebreid in de lever tot inactieve metabolieten, waarschijnlijk door CYP3A4. Eliminatie: vnl. via de urine (10% onveranderd, 60% van de metabolieten). T1/2el = 35–50 uur; bij ouderen en bij leverinsufficiëntie verlengd.

Terug naar boven

Indicaties

Chronische stabiele angina pectoris. Vasospastische (Prinzmetal) angina pectoris. Hypertensie.

Terug naar boven

Contra-indicaties

Overgevoeligheid voor dihydropyridinederivaten. Ernstige hypotensie. Shock (inclusief cardiogene shock). Obstructie van het uitstroomkanaal van het linker ventrikel (bv. ernstige aortastenose). Hemodynamisch instabiel hartfalen na een acuut myocardinfarct.

Terug naar boven

Zwangerschap/Lactatie

Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren aanwijzingen voor schadelijkheid, na zeer hoge doses (uitstel van de partus, verlenging van weeën en hogere jongensterfte bij ratten). Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken als er geen veiliger alternatief voor handen is. Overige: Vermindering van mannelijke fertiliteit is beschreven bij gebruik van sommige calciumkanaalblokkers (reversibel).

Overgang in de moedermelk: Onbekend. Advies: Het gebruik van dit geneesmiddel of het geven van borstvoeding ontraden.

Terug naar boven

Bijwerkingen

Vaak (1-10%): (enkel)oedeem, vermoeidheid, buikpijn, misselijkheid, roodheid in het gezicht ('flush'), en hartkloppingen. Vooral in het begin van de behandeling: somnolentie, hoofdpijn, duizeligheid. Soms (0,1-1%): hypotensie, syncope. Tinnitus, visusstoornissen. Polyurie. Huiduitslag, jeuk, huidverkleuring, alopecia. Droge mond, dyspepsie, braken. Dyspneu, rinitis. (Spier)pijn, spierkrampen, rugpijn, asthenie, gewrichtspijn. Malaise, gewichtsveranderingen, toename transpiratie, smaakverandering. Veranderingen in spijsvertering (obstipatie, diarree, braken). Impotentie, gynaecomastie. Mictiestoornis, nycturie. Slapeloosheid, stemmingsveranderingen, angst, depressie. Paresthesie, hypo-esthesie, tremor. Pijn op de borst. Purpura. Zelden (0,01–0,1%): verwardheid. Zeer zelden (< 0,01%): tandvleeshyperplasie. Gastritis, pancreatitis, hepatitis met stijging enzymwaarden en soms cholestasis met icterus. Allergische reacties, angio-oedeem, erythema multiforme, urticaria, exfoliatieve dermatitis, Stevens-Johnsonsyndroom, Quincke-oedeem, fotosensibilisatie. Vasculitis. Leukopenie, trombocytopenie. Hypertonie, perifere neuropathie. Hyperglykemie. Myocardinfarct, aritmie. Hoesten. Verder zijn gemeld: uitzonderlijke gevallen van extrapiramidaal syndroom.

Terug naar boven

Interacties

Amlodipine kan de werking van andere antihypertensiva versterken. Bij patiënten die meer kans lopen (bv. na een hartinfarct) kan combinatie met een bètablokker leiden tot hartfalen, hypotensie en myocardinfarct. Mogelijk verhogen sterke of matige CYP3A4-remmers (zoals ketoconazol, itraconazol, ritonavir, grapefruitsap, erytromycine, claritromycine, proteaseremmers) de plasmaconcentratie van amlodipine; dosisaanpassing kan noodzakelijk zijn. CYP3A4–inductoren (zoals rifampicine, sint-janskruid) kunnen de plasmaconcentraties van amlodipine verlagen; CYP3A4–inductoren met voorzichtigheid gebruiken. Amlodipine kan bij combinatie met simvastatine (10 mg/dag) de simvastatine–blootstelling verhogen met 77%; dosering simvastatine aanpassen (max. 20mg/dag). Combinatie met dantroleen i.v. vermijden bij patiënten die vatbaar zijn voor maligne hyperthermie en bij de behandeling van maligne hyperthermie.

Terug naar boven

Waarschuwingen en voorzorgen

Voorzichtigheid is geboden bij patiënten met hartfalen, vanwege meer kans op longoedeem, toekomstige cardiovasculaire voorvallen en sterfte. Bij een verminderde leverfunctie is extra oplettendheid vereist in verband met een verlengde halfwaardetijd en hogere AUC–waarden. Toepassing bij kinderen < 6 jaar wordt niet aanbevolen wegens onvoldoende gegevens betreffende werkzaamheid en veiligheid.

Terug naar boven

Overdosering

Symptomen: excessieve perifere vasodilatatie met waarschijnlijk langdurige systemische hypotensie, reflextachycardie soms leidend tot (fatale) shock.

Therapie: Eventueel een vasoconstrictor. Intraveneus calciumgluconaat. Indien nog zinvol: maagspoeling. Amlodipine is niet dialyseerbaar.

Terug naar boven

Dosering

Hypertensie, angina pectoris: Volwassenen: begindosering 5 mg 1×/dag; indien nodig verhogen, max. 10 mg 1×/dag. Bij een verminderde leverfunctie met een zo laag mogelijke dosering beginnen en voorzichtig ophogen.

Hypertensie: Kinderen 6–17 j: begindosering 2,5 mg 1×/dag; bij onvoldoende bloeddrukverlaging na 4 weken, ophogen tot maximaal 5 mg 1×/dag.

Bij gelijktijdig gebruik van simvastatine is de maximaal aanbevolen dagdosis simvastatine 20 mg.

Terug naar boven

Verklaring van de symbolen

  • Icoon

    Aan de aanspraak op dit middel zijn voorwaarden gesteld, zie bijlage 2 horende bij de Regeling zorgverzekering.

  • Icoon

    Dit middel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.

  • Icoon

    Dit middel is nog niet beoordeeld, nog in beoordeling of opnieuw in beoordeling.

  • Icoon

    Zelfzorgmiddel ('over the counter').

  • Icoon

    'New chemical entity' - nieuwe chemische stof.

  • Let op icoon

    Dit geneesmiddel wordt door de Commissie Farmacotherapeutisch Kompas op farmacotherapeutische gronden afgewezen.

Bron: website Farmacotherapeutisch Kompas; copyright Zorginstituut Nederland.