Rijksoverheid

Farmacotherapeutisch Kompas

macrogol/elektrolyten

A06AD65, Dit geneesmiddel valt onder: Obstipatie


Samenstelling

Colofort [Ipsen Farmaceutica bv]

Poeder voor drank; in sachet à 74 g. Bevat per sachet: kaliumchloride 750 mg, macrogol 4000 64 g, natriumchloride 1,46 g, natriumwaterstofcarbonaat 1,68 g, natriumsulfaat (watervrij) 5,7 g. Bevat natriumsaccharinaat.

Endofalk [Dr. Falk Pharma Benelux bv]

Poeder voor drank; in sachet.

Bevat per sachet: kaliumchloride 185 mg, macrogol 3350 52,5 g, natriumchloride 1,4 g, natriumwaterstofcarbonaat 0,715 g. Bevat natriumsaccharinaat. Met sinaasappel- en passievruchtsmaak.

Klean-Prep [Norgine bv]

Poeder voor drank; in sachet à 69 g. Bevat per sachet: kaliumchloride 742,5 mg, macrogol 3350 59 g, natriumchloride 1,465 g, natriumwaterstofcarbonaat 1,685 g, natriumsulfaat (watervrij) 5,685 g. De sachet bevat 49 mg aspartaam, overeenkomend met 28 mg fenylalanine. Met vanillesmaak.

Laxtra [Tramedico bv]

Poeder voor drank; in sachet Neutraal à 13,7 g, sachet Orange à 13,8 g. Bevat per sachet 'Neutraal' of 'Orange': kaliumchloride 46,6 mg, macrogol 3350 13,125 g, natriumchloride 350,7 mg, natriumwaterstofcarbonaat 178,5 mg. De sachet bevat zoetstof acesulfaam K.

Macrogol en elektrolyten [Diverse fabrikanten]

Poeder voor drank; in sachet à 13,7 g. Bevatten per sachet: macrogol 3350 13,125 g en elektrolyten (kaliumchloride, natriumchloride, natriumwaterstofcarbonaat). De hoeveelheid elektrolyten en de smaak varieert tussen de verschillende generieke preparaten. De meeste generieke preparaten bevatten de zoetstof acesulfaam K.

Molaxole [Meda Pharma bv]

Poeder voor drank; in sachet. Bevat per sachet: kaliumchloride 46,6 mg, macrogol 3350 13,125 g, natriumchloride 350,7 mg, natriumwaterstofcarbonaat 178,5 mg. De sachet bevat zoetstof acesulfaam K. Met citroensmaak.

Movicolon [Norgine bv]

Concentraat voor drank 'Liquid orange'.; 500 ml. Bevat per 25 ml: kaliumchloride 46,6 mg, macrogol 3350 13,1 g, natriumchloride 350,7 mg, natriumwaterstofcarbonaat 178,5 mg. Met sinaasappelsmaak. Bevat acesulfaam K, benzylalcohol, parabenen, sucralose. Bevat 0,19 g natrium per 25 ml.
Poeder voor drank; in sachet à 13,8 g. Bevat per sachet: kaliumchloride 46,6 mg, macrogol 3350 13,1 g, natriumchloride 350,7 mg, natriumwaterstofcarbonaat 178,5 mg. Met citroensmaak. De sachet bevat zoetstof acesulfaam K.
Poeder voor drank 'Chocolate'; in sachet à 13,9 g. Bevat per sachet: kaliumchloride 31,7 mg, macrogol 3350 13,125 g, natriumchloride 350,7 mg, natriumwaterstofcarbonaat 178,5 mg. Bevat acesulfaam K. Met chocoladesmaak.
Poeder voor drank 'Junior Chocolate' ; in sachet à 6,9 g. Bevat per sachet: kaliumchloride 15,9 mg, macrogol 3350 6,563 g, natriumchloride 175,4 mg, natriumwaterstofcarbonaat 89,3 mg. Bevat acesulfaam K. Met chocoladesmaak.
Poeder voor drank 'Junior Naturel'; in sachet à 6,9 g. Bevat per sachet: kaliumchloride 25,1 mg, macrogol 3350 6,56 g, natriumchloride 175,4 mg, natriumwaterstofcarbonaat 89,3 mg.
Poeder voor drank 'Naturel'; in sachet à 13,7 g. Bevat per sachet: kaliumchloride 50,2 mg, macrogol 3350 13,125 g, natriumchloride 350,8 mg, natriumwaterstofcarbonaat 178,6 mg.

Moviprep [Norgine bv]

Poeder voor drank; in sachet A + B. Bevat per sachet A: kaliumchloride 1015 mg, macrogol 3350 100 g, natriumchloride 2,69 g, natriumsulfaat (watervrij) 7,5 g. Bevat per sachet B: ascorbinezuur 4,7 g, natriumascorbaat 5,9 g. De sachet A bevat tevens 233 mg aspartaam, overeenkomend met ca. 130 mg fenylalanine. Met citroensmaak.
Poeder voor drank 'Orange'; in sachet A + B. Bevat per sachet A: kaliumchloride 1,015 g, macrogol 3350 100 g, natriumchloride 2,691 g, natriumsulfaat (watervrij) 7,5 g. Bevat per sachet B: ascorbinezuur 4,7 g, natriumascorbaat 5,9 g. De sachet A bevat tevens 175 mg aspartaam, overeenkomend met ca. 97 mg fenylalanine. Met sinaasappelsmaak.

Transipeg [Bayer bv]Icoon

Poeder voor drank; in sachet à 2,95 g. Bevat per sachet: kaliumchloride 37,5 mg, macrogol 3350 (peg) 2,95 g, natriumchloride 73 mg, natriumsulfaat (watervrij) 284 mg, natriumwaterstofcarbonaat 84 mg. De sachet bevat 3,75 mg aspartaam, overeenkomend met ca. 2 mg fenylalanine en acesulfaam K. Met citroensmaak.

Terug naar boven

Let op

Advies

Bij colonlavage gaat de voorkeur uit naar macrogol/elektrolyten omdat dit geen netto water- en elektrolytenverplaatsing teweegbrengt. Macrogol/elektrolyten is hierdoor breed toepasbaar; het innemen van de grote hoeveelheid vocht kan echter voor de patiënt een probleem zijn.

Bij incidentele obstipatie gaat vanwege de brede toepasbaarheid, de snelle werking en de kosten de voorkeur uit naar bisacodyl. Bij chronische obstipatie gaat vanwege de brede toepasbaarheid, het milde bijwerkingenprofiel en de kosten de voorkeur uit naar lactulosestroop. Er zijn onvoldoende gegevens beschikbaar om Transipeg een plaats te geven bij de behandeling van obstipatie.

Voor de behandeling van fecale impactie bij kinderen is het gebruik van klysma's met een emolliens de standaardtherapie. Het is onvoldoende aangetoond dat macrogol/elektrolyten bij kinderen met fecale impactie even effectief is als klysma's met een emolliens.

Terug naar boven

Eigenschappen

Combinatie van macrogol en elektrolyten in een wateroplossing die darmledigend werkt. Het (niet-resorbeerbare) macrogol en het natriumsulfaat (indien aanwezig) fungeren als osmotisch laxans. Door binding van water nemen het volume van de feces en de colonmotiliteit toe, met zachtere feces en facilitatie van de defecatie als gevolg. De overige elektrolyten zorgen ervoor dat tijdens de passage van de oplossing door het maag-darmkanaal er nauwelijks een uitwisseling van elektrolyten is tussen de ingewanden en het bloed. Hierdoor wordt de water- en elektrolytenbalans nauwelijks verstoord, waardoor het ook bij mensen met een nierfunctiestoornis, levercirrose of matig hartfalen kan worden gebruikt. Werking: na 1–2 uur (Klean-Prep/Colofort/Endofalk/Moviprep), na 1–2 dagen (laaggedoseerde preparaten).

Kinetische gegevens

Resorptie: Macrogol 3350 wordt vrijwel niet (≤ 0,1%) geabsorbeerd. Metabolisering: Macrogol 3350 passeert onveranderd het darmkanaal. Eliminatie: Onveranderd via de nieren.

Terug naar boven

Indicaties

Klean-Prep/Colofort/Endofalk/Moviprep: colonlavage voorafgaand aan diagnostisch onderzoek (bv. coloscopie), bariumklysma of een dringende ingreep ter hoogte van het colon.

Laxtra: behandeling van chronische of habituele obstipatie bij volwassenen en kinderen vanaf 12 j. Behandeling van fecale impactie bij volwassenen en kinderen vanaf 12 jaar.

Macrogol en elektrolyten Mylan/Sandoz/Teva: behandeling van chronische obstipatie. Behandeling van fecale impactie.

Macrogol en elektrolyten Tramedico: behandeling van chronische of habituele obstipatie bij volwassenen en kinderen vanaf 12 j. Behandeling van fecale impactie bij volwassenen en kinderen vanaf 12 j.

Molaxole en Movicolon: behandeling van chronische en habituele obstipatie bij volwassenen en kinderen ≥ 12 jaar. Fecale impactie bij volwassenen en kinderen ≥ 12 jaar.

Movicolon 'Liquid orange': behandeling van chronische en habituele obstipatie bij volwassenen.

Movicolon 'Junior Nature' en 'Junior Chocolate': behandeling van chronische en habituele obstipatie en fecale impactie bij kinderen van 2–11 j. Preventie van heroptreden van fecale impactie bij kinderen van 2–11 j. na succesvolle desimpactie.

Transipeg: Symptomatische behandeling van obstipatie bij volwassenen en kinderen vanaf 1 j.

Terug naar boven

Contra-indicaties

Overgevoeligheid voor polyethyleenglycolen. (Vermoeden van) ileus of subileus. Obstructie of perforatie van de darm. Ernstige inflammatoire darmziekte, zoals de ziekte van Crohn. Maagledigingsstoornissen. Acute buik. Toxische colitis en toxisch megacolon. Maag-darmulcera. Ernstige ontstekingen van het darmkanaal of gevorderd carcinoma. Het gebruik van aspartaambevattende toedieningsvormen bij zwangere vrouwen met fenylketonurie of kinderen met fenylketonurie.

Voor de colonlavage middelen tevens: Hartfalen klasse III en IV. Ernstige dehydratie, ernstige lichaamszwakte.

Voor Laxtra en Movicolon tevens: verminderde darmmotiliteit of chronische bedlegerigheid (indicatie: fecale impactie).

Voor Moviprep tevens: G6PD- deficiëntie vanwege de aanwezigheid van ascorbinezuur.

Terug naar boven

Zwangerschap/Lactatie

Macrogol wordt in geringe mate tot niet geabsorbeerd. Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren geen aanwijzingen voor schadelijkheid. Advies: Kan bij obstipatie voor zover bekend zonder bezwaar, overeenkomstig het voorschrift worden gebruikt tijdens de zwangerschap. Bij colonlavage: alleen op strikte indicatie gebruiken.

Overgang in de moedermelk: Macrogol wordt in geringe mate tot niet geabsorbeerd. Advies: Kan voor zover bekend zonder bezwaar worden gebruikt bij obstipatie. Bij colonlavage alleen op strikte indicatie gebruiken.

Terug naar boven

Bijwerkingen

Meest frequent: abdominale klachten, vooral bij het prikkelbaar darmsyndroom, dosisafhankelijke diarree, flatulentie en misselijkheid/braken. Als gevolg van het uitzetten van de darminhoud kunnen abdominale distensie, pijn, ontlastingsaandrang, fecale incontinentie en borborygmi voorkomen. Perianale infectie en irritatie kunnen optreden. Verder zijn mogelijk angio-oedeem en allergische reacties door de macrogol waaronder rinitis, huiduitslag, urticaria, erytheem, pruritus, dyspneu; zelden anafylactische shock. Voorts zijn gemeld: neurologische effecten zoals desoriëntatie en epileptische aanval, convulsies, onwel bevinden, dyspepsie, dysfagie, kokhalzen, hoofdpijn, duizeligheid, slapeloosheid, hartaritmie, tachycardie, voorbijgaande bloeddrukstijging, longoedeem, perifeer oedeem, verstoring van de elektrolytenbalans (bicarbonaat, calcium, fosfaat, natrium, chloride), afwijkende leverfunctiewaarden. Netelroos, rinorroe, dermatitis en rillingen.

Er zijn meldingen gemaakt van Mallory-Weisssyndroom na toediening van macrogol voor darmreiniging.

Terug naar boven

Interacties

Versnelt de gastro-intestinale passagetijd, waardoor de absorptie van andere geneesmiddelen, bijvoorbeeld anti-epileptica, tijdelijk kan afnemen. Bij de hooggedoseerde (colonlavage-) preparaten kan de opname van gelijktijdig ingenomen geneesmiddelen ernstig worden verstoord. Bij de laaggedoseerde preparaten wordt aanbevolen ten minste twee uur tussen de inname van deze preparaten en andere orale geneesmiddelen aan te houden.

Terug naar boven

Waarschuwingen en voorzorgen

De diagnose fecale impactie door fysiek of radiologisch onderzoek bevestigen.

Bij homozygote patiënten met fenylketonurie moet de hoeveelheid fenylalanine, die in sommige producten vóórkomt, worden doorberekend in het voedingsvoorschrift. Het gehalte aan elektrolyten in de colonlavagemiddelen is zodanig dat in principe geen verstoring van de elektrolytenbalans is te verwachten tussen darm en plasma, toch is voorzichtigheid geboden bij patiënten met een risico op elektrolytverstoringen (licht tot matig hartfalen, verminderde nierfunctie, gelijktijdige behandeling met diuretica, kwetsbare ouderen, kleine kinderen). Bij verstoring van de elektrolytenbalans (bv. bij optreden van oedeem, kortademigheid, toegenomen vermoeidheid, dehydratie, hartfalen) het gebruik direct staken.

Voorzichtigheid is geboden bij een slechte hoestreflex, reflux-oesofagitis, ouderen met een zwakke algemene toestand en bij verminderd bewustzijn. Toediening via een sonde wordt aanbevolen bij problemen met de ademhaling, slikproblemen en bij bewusteloze patiënten. Bij pijn of zwelling de toediening vertragen of tijdelijk stopzetten totdat deze symptomen verdwijnen.

Bij ouderen met een slechte algemene gezondheidstoestand, mensen met bestaande hartritmestoornissen en kleine kinderen dient gebruik alleen te geschieden onder medisch toezicht. Vanwege het ontbreken van gegevens is voorzichtigheid geboden bij leverziekten. Indien 2–3 uur na de eerste inname geen stoelgang heeft plaatsgevonden, de behandeling staken in afwachting van verder onderzoek.

Colofort, Endofalk en Moviprep niet bij kinderen < 18 jaar toepassen wegens het ontbreken van ervaring. Movicolon 'Junior Naturel' of 'Junior Chocolate' wordt niet aangeraden bij kinderen < 2 jaar.

Wanneer bij gebruik bij chronische obstipatie na twee weken geen verbetering is opgetreden, (opnieuw) de arts raadplegen.

Terug naar boven

Overdosering

Therapie: Om vochtverlies door diarree of braken tegen te gaan, grote hoeveelheden vloeistof, met name vruchtensap drinken. Ernstige abdominale pijn of distensie kan worden behandeld via nasogastrische aspiratie.

Terug naar boven

Dosering

Colonlavage: Volwassenen: Klean-Prep/Colofort/Endofalk: 1 liter oplossing per 15–20 kg lichaamsgewicht (= totaal 3–4 l); 4 liter de avond voor de behandeling of 2 liter de avond ervoor en 2 liter 's morgens 3–4 uur voor het onderzoek; iedere 10–15 min 250 ml, totdat oplossing op is of tot het darmkanaal leeg is. Minimaal 2 uur voor begin van de behandeling geen vast voedsel meer gebruiken. Bij gebruik van een neussonde 20–30 ml oplossing per min toedienen. De totale dosis binnen 4–6 uur innemen. Moviprep: de behandelkuur bestaat uit 2 liter: 2 liter de avond voor de behandeling of 1 liter de avond ervoor en 1 liter op de ochtend van de dag van het onderzoek. Een hoeveelheid van 1 liter in een periode van 1–2 uur innemen. Aanbevolen wordt tijdens de behandelkuur aanvullend 1 liter heldere vloeistof zoals water, heldere soep, vruchtensap zonder pulp, frisdranken, thee en/of koffie zonder melk te drinken. Kinderen: < 5 j.: Klean-Prep: : 90 ml/kg lichaamsgewicht, 5–10 j.: Klean-Prep: 80 ml/kg; > 10 j.: Klean-Prep: 70 ml/kg. Niet sneller toedienen dan 30 ml/kg per uur. Het wordt aangeraden de oplossing de avond vóór de behandeling toe te dienen in 2 halve doses met een tussenperiode van minimaal 2 uur.

Klean-Prep/Colofort: de sachet oplossen in 1 liter lauw water, bij Endofalk 2 sachets gebruiken voor 1 liter.; bij Moviprep: 1 sachet A + 1 sachet B oplossen in 1 liter water.

Obstipatie: Volwassenen en kinderen >11 j.: Laxtra, macrogol/elektrolyten, Molaxole: 1–2, maximaal 3 sachets per dag in verdeelde doses. Bij gebruik langer dan 2 weken 1–2 sachets per dag. Volwassenen: Movicolon 'Liquid': 1–2 ×/ dag 25 ml verdund met 100 ml water. Volwassenen en kinderen > 11 j.: Movicolon: 1–2 sachets per dag, eventueel 3 sachets per dag. De onderhoudsdosering afhankelijk van de individuele respons instellen. Na verloop van tijd kan de benodigde dosis verminderen. Volwassenen en kinderen > 16 j.: Transipeg: 's ochtends 2 sachets opgelost in een glas water, na enkele dagen dosering aanpassen aan behoefte: 1–4 sachets per dag. Bij mensen die oud zijn, bedlegerig of die hardnekkige obstipatie hebben, is de begindosering 3 sachets per dag. Kinderen 2–11 j.: Movicolon 'Junior Naturel' of 'Junior Chocolate': begindosering: Kinderen van 2–6 j.: 1 sachet per dag; kinderen 7–11 jaar: 2 sachets per dag. De onderhoudsdosering afhankelijk van de individuele respons instellen. Maximaal 4 sachets per dag. Kinderen ≥ 1 j.: Transipeg: 1–6 j.: begindosering 1 sachet per dag, daarna dosering aanpassen aan behoefte: 1–3 sachets per dag. 7–16 jaar: begindosering 2 sachets per dag, daarna dosering aanpassen aan behoefte: 1–3 sachets per dag.

Fecale impactie: Volwassenen en kinderen ≥ 12 j.: Laxtra/Macrogol en elektrolyten/Molaxole/Movicolon: 8 sachets per dag binnen 6 uur innemen, meestal niet langer dan gedurende 3 dagen. Bij verminderde hartfunctie de doses verdelen met max. 2 sachets per uur. Kinderen 2–11 j.: Movicolon 'Junior Naturel' of 'Junior Chocolate' 7 dagen volgens schema. 2–4 j.: dag 1 twee sachets, dag 2 en 3 vier sachets, dag 4 en 5 zes sachets, dag 6 en 7 acht sachets. 5–11 j.: dag 1 vier sachets, dag 2 zes sachets, dag 3 acht sachets, dag 4 tien sachets, dag 5, 6 en 7 twaalf sachets. Bij verminderde hartfunctie de doses verdelen met max. 2 sachets (kinderen 2–4 jaar) tot 3 sachets (kinderen 5–11 jaar) per uur. De behandeling staken indien intussen de impactie is opgeheven.

Preventie van re-impactie: Kinderen 2–11 j.: Movicolon 'Junior Naturel' of 'Junior Chocolate': begindosering: 2–6 j.: 1 sachet per dag; 7–11 j.: 2 sachets per dag. De onderhoudsdosering afhankelijk van de individuele respons instellen, maximaal 4 sachets per dag.

NB: Voor gebruik bij obstipatie een sachet in een glas water (= 125 ml) oplossen. De sachet Movicolon 'Junior Naturel' of 'Junior Chocolate' in 70 ml water. Movicolon 'Liquid' verdunnen met circa 100 ml water. Niet onverdund gebruiken.

Terug naar boven

Verklaring van de symbolen

  • Icoon

    Aan de aanspraak op dit middel zijn voorwaarden gesteld, zie bijlage 2 horende bij de Regeling zorgverzekering.

  • Icoon

    Dit middel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.

  • Icoon

    Dit middel is nog niet beoordeeld, nog in beoordeling of opnieuw in beoordeling.

  • Icoon

    Zelfzorgmiddel ('over the counter').

  • Icoon

    'New chemical entity' - nieuwe chemische stof.

  • Let op icoon

    Dit geneesmiddel wordt door de Commissie Farmacotherapeutisch Kompas op farmacotherapeutische gronden afgewezen.

Bron: website Farmacotherapeutisch Kompas; copyright Zorginstituut Nederland.