Samenstelling

Acetylsalicylzuur Cardio TablettenDiverse fabrikanten
Toedieningsvorm
Tablet
Sterkte
80 mg
Verpakkingsvorm
-
Acetylsalicylzuur Neuro TablettenDiverse fabrikanten
Toedieningsvorm
Tablet, dispergeerbaar
Sterkte
30 mg
Verpakkingsvorm
-
Aspirine ProtectBayer bv
Toedieningsvorm
Tablet, maagsapresistent
Sterkte
100 mg
Verpakkingsvorm
-
Toedieningsvorm
Sterkte
Verpakkingsvorm
Acetylsalicylzuur Cardio TablettenDiverse fabrikanten
Tablet80 mg-
Acetylsalicylzuur Neuro TablettenDiverse fabrikanten
Tablet, dispergeerbaar30 mg-
Aspirine ProtectBayer bv
Tablet, maagsapresistent100 mg-
  • Uitleg symbolen
    Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS).
    Over the counter, dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel. Aan de vergoeding van bepaalde zelfzorgmedicatie zijn nadere voorwaarden verbonden. Deze zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
    Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering. Deze voorwaarden kunnen betrekking hebben op de indicaties, de duur van de behandeling en het voorschrijven volgens een richtlijn/protocol.
    Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Er zijn voldoende aanwijzingen om het gebruik van een lage dosering acetylsalicylzuur (resp. carbasalaatcalcium) van circa 80 mg (resp. 100 mg) per dag te rechtvaardigen bij het voorkómen van vasculaire complicaties bij patiënten met vaatziekte. Hogere doseringen zijn niet nodig. De laagste dosering (30 mg resp. 38 mg per dag) geldt vooralsnog alleen bij TIA en niet-invaliderend herseninfarct. De Commissie adviseert bij het voorschrijven op het kostenaspect te letten; zie resultatenoverzicht van middelen met vergelijkbare werking op medicijnkosten.

Bij atriumfibrilleren > 48 uur en bij paroxismaal atriumfibrilleren is bij alle patiënten > 65 jaar antitrombotische behandeling aangewezen, vanwege meer kans op trombo-embolische complicaties (m.n. ischemisch CVA). Uitzondering hierop vormen mannen < 75 jaar zonder (risicofactoren voor) cardiovasculaire morbiditeit, hypertensie of diabetes. In de eerstelijnszorg gaat de voorkeur uit naar vitamine K-antagonisten op basis van de ervaring. Het voorschrijven van directe orale anticoagulantia (DOAC’s) is in het algemeen voorbehouden aan de tweedelijnszorg, omdat gegevens over de effectiviteit en veiligheid bij multimorbiditeit en op lange termijn ontbreken. Acetylsalicylzuur heeft bij de preventie van een trombo-embolische aandoening bij atriumfibrilleren geen plaats.

Indicaties

Instabiele angina pectoris. Stabiele angina pectoris. Secundaire preventie van myocardinfarct. Secundaire preventie na TIA en ischemisch cerebrovasculair accident (CVA), mits intracerebrale bloedingen zijn uitgesloten. Preventie van cardiovasculaire voorvallen bij veel kans op een eerste cardiovasculaire gebeurtenis, op basis van de huidige behandelrichtlijnen, als aanvulling op een correctie van andere risicofactoren. Preventie van graft-occlusie na aorta-coronaire bypass. Preventie van trombosering bij shunt voor nierdialyse.

Dosering

Doseringen worden aangegeven in veelvoud van 80 mg; de dosering voor het preparaat van 100 mg wordt hieronder tussen haakjes vermeld.

Voor een direct effect wordt bij de meeste indicaties gebruik gemaakt van een oplaaddosis; in de cardiologie kan de oplaaddosis hoger zijn dan de hieronder aangegeven doseringen.

  • (In)stabiele angina pectoris:

    Volwassenen:

    dag 1: 160(–200) mg/dag, vervolgens 80(–100) mg 1×/dag.

  • Primaire en secundaire preventie na myocardinfarct:

    Volwassenen:

    dag 1: 160(–200) mg/dag, vervolgens 80(–100) mg 1×/dag.

  • Secundaire preventie na TIA en CVA:

    Volwassenen:

    dag 1: 160(–200) mg/dag, vervolgens 80(–100) mg 1×/dag, soms wordt een lagere dosering (30 mg 1×/dag) gebruikt.

  • Preventie graft-occlusie:

    Volwassenen:

    dag 1: 160(–200) mg/dag, vervolgens 80(–100) mg 1×/dag.

  • Preventie trombosering bij shunt voor nierdialyse:

    Volwassenen:

    dag 1: 160(–200) mg/dag, vervolgens 80(–100) mg 1×/dag.

De tabletten innemen met een ruime hoeveelheid water. De maagsapresistente tablet geheel doorslikken, niet kauwen. De dispertablet uiteen laten vallen in een ruime hoeveelheid water, goed omroeren en dan opdrinken. Voor een snel effect toedienen op een nuchtere maag of ten minste een half uur vóór de maaltijd. Bij maagklachten kan de inname tijdens of vlak na de maaltijd geschieden.

Bijwerkingen

Vaak (1–10%): overgevoeligheidsverschijnselen bij astmapatiënten (urticaria, huiduitslag, angio–oedeem, rinitis, bronchospasmen, anafylactische shock). Verlenging bloedingstijd.

Soms (0,1-1%): maagklachten.

Zelden (0,01–0,1%): (occult) bloedverlies in het maag-darmkanaal; bij langdurig of veelvuldig gebruik kan dit leiden tot bloedarmoede. Overgevoeligheidsreacties bij patiënten zonder astma.

Zeer zelden (< 0,01%): bloedafwijkingen zoals trombocytopenie, aplastische anemie, agranulocytose, pancytopenie. Ziekte van Reye bij volwassenen. Cataract. Hersenbloeding.

Verder zijn gemeld: hemolyse, hemolytische anemie bij een ernstige variant van G6PD-deficiëntie. Oorsuizen, achteruitgang van het gehoor. (Perioperatieve) bloedingen, hematomen, tandvleesbloeding, verminderde nierfunctie, acuut nierfalen. Epistaxis, nasale congestie. Maag-of darmzweren, perforatie. Hyperurikemie.

Interacties

Salicylaten versterken de werking van stollingsremmende middelen, (zoals vitamine K antagonisten, andere trombocytenaggregatieremmers zoals clopidogrel, heparine (toegenomen bloedingsneiging)), van bloedglucoseverlagende middelen zoals sulfonylureumderivaten, insuline (toename van hypoglykemie), acetazolamide en de bijwerkingen van methotrexaat (meer kans op ernstige bloedafwijkingen). Indien gelijktijdig gebruik met anticoagulantia niet kan worden vermeden de INR regelmatig controleren. Door additie kan het ulcerogeen effect worden versterkt bij gelijktijdig gebruik van andere prostaglandinesynthetaseremmers, SSRI's of corticosteroïden. Alcohol vergroot de kans op een maagbloeding. Bij gelijktijdig gebruik met ibuprofen kan het trombocytenaggregatieremmende effect van acetylsalicylzuur worden verminderd; bij incidenteel gebruik van ibuprofen is een klinisch effect onwaarschijnlijk. De werking van benzbromaron, spironolacton en furosemide kan worden verminderd.

Zwangerschap

Salicylzuur passeert de placenta.
Teratogenese: Bij de mens, geen aanwijzingen voor schadelijkheid bij gebruik tot 100 mg/dag. Bij mensen en dieren aanwijzingen voor schadelijkheid bij gebruik van hoge doses.
Advies: Doseringen tot maximaal 100 mg alleen op strikte indicatie gebruiken. Doseringen >100 mg/dag zijn gecontra–indiceerd tijdens het 3e trimester.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja, in kleine hoeveelheden.
Advies: Kan volgens voorschrift worden gebruikt in een lage dosis.

Contra-indicaties

Overgevoeligheid voor salicylzuurverbindingen of prostaglandinesynthetaseremmers (bv. optreden van astma-aanval of collaps na gebruik van acetylsalicylzuur of andere prostaglandinesynthetaseremmers bij astmapatiënt). Hemorragisch CVA in de anamnese. Bij eerder gebruik maagklachten en maagpijn. Ulcus pepticum. Maag–/darmbloeding. Hemorragische diathese of stollingstoornissen zoals trombocytopenie, hemofilie. Ernstige leverinsufficiëntie, ernstige nierinsufficiëntie. Ernstig hartfalen. Zie voor meer contra-indicaties onder rubriek Zwangerschap.

Waarschuwingen en voorzorgen

Voorzichtig bij nierfunctiestoornis, leverfunctiestoornis, astma, allergische aandoeningen, hypertensie en bepaalde hartaandoeningen wegens mogelijke vochtretentie en achteruitgang van de nierfunctie. Rekening houden met de mogelijkheid van provocatie van aanvallen van variant angina pectoris. Bij sommige ingrepen waarbij meer kans op bloedingen bestaat , de behandeling tijdelijk (ca. 1 w.) staken. Bij simpele invasieve tandheelkundige ingrepen (extractie van 1–3 tanden of kiezen, operatieve verstandskiesverwijdering, parodontale behandelingen, operatieve wortelkanaalbehandeling, abcesincisie, plaatsen van maximaal 3 implantaten) is staken van acetylsalicylzuur niet nodig (ACTA-richtlijn 2013). Bij optreden van tinnitus, duizeligheid of gehoorstoornissen de behandeling staken. Bij de eerste tekenen van huiduitslag, mucosale laesies of andere tekenen van overgevoeligheid de behandeling staken, vanwege ernstige en soms fatale huidreacties met prostaglandinesynthetaseremmers. Acetylsalicylzuur kan door een verminderde uitscheiding van urinezuur acute jicht veroorzaken. Terughoudendheid is geboden bij G6PD-deficiëntie of deficiëntie van glutathionperoxidase in erytrocyten wegens het risico van iatrogene hemolyse. Indien gelijktijdig gebruik met anticoagulantia niet kan worden vermeden de INR regelmatig controleren. Het gebruik van acetylsalicylzuur kan maagklachten veroorzaken; combinatie met een protonpompremmer overwegen.

Overdosering

Symptomen
Acute intoxicatie: na inname braken, vooral bij kinderen. De belangrijkste klinische verschijnselen zijn: verstoring zuur/base-evenwicht: hyperventilatie leidend tot respiratoire alkalose, gevolgd door metabole acidose (treedt snel op bij jonge kinderen). Hyperpyrexie en zweten, leidend tot dehydratie. Hypo- of hyperglykemie. Verder: duizeligheid, visusstoornissen, oorsuizen, rusteloosheid, hallucinaties, euforie, stollingsstoornissen, hypotensie, oligurie en anurie. Acute leverbeschadiging is voorgekomen. Depressie van het zenuwstelsel kan leiden tot cardiovasculaire collaps, coma (laat bij volwassenen, vroeg bij kinderen) en ademstilstand. Plasmasalicylaatspiegels > 300 mg/l duiden op een intoxicatie.

Therapie
Zie voor meer symptomen en behandeling toxicologie.org/salicylaten en/of vergiftigingen.info.

Eigenschappen

Acetylsalicylzuur remt in deze lage dosering de trombocytenaggregatie, waardoor de bloedingstijd wordt verlengd. De antitrombotische werking berust op acetylering van het enzym cyclo-oxygenase in de trombocyt, waardoor de vorming van het prostaglandine tromboxaan A2 wordt geremd. Werkingsduur: tot 7 à 10 dagen na staken behandeling.

Kinetische gegevens

OverigFirst-pass-effect in darmwand en lever d.m.v. hydrolyse tot het actieve salicylzuur.
T max½–2 uur.
V d0,16 l/kg.
Eiwitbinding> 90% (salicylzuur).
Metabolisering in de lever (salicylzuur) tot inactieve metabolieten.
Eliminatiesalicylzuur en metabolieten worden tezamen met onveranderd acetylsalicylzuur (1%) uitgescheiden met de urine.
T 1/2el15–20 min (acetylsalicylzuur) en 2–3 uur (salicylzuur). Bij hogere doses salicylzuur kan de eliminatiehalfwaardetijd door een niet-lineaire kinetiek verlengd zijn van enkele uren tot een etmaal.
  • Uitleg afkortingen
    F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
    T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
    V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
    T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
    T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd