Samenstelling

AlimtaEli Lilly Nederland
(als dinatriumzout)
Toedieningsvorm
Poeder voor concentraat voor infusievloeistof
Sterkte
100 mg, 500 mg
Verpakkingsvorm
-
Toedieningsvorm
Sterkte
Verpakkingsvorm
AlimtaEli Lilly Nederland
(als dinatriumzout)
Poeder voor concentraat voor infusievloeistof100 mg, 500 mg-
  • Uitleg symbolen
    Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS).
    Over the counter, dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel. Aan de vergoeding van bepaalde zelfzorgmedicatie zijn nadere voorwaarden verbonden. Deze zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
    Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering. Deze voorwaarden kunnen betrekking hebben op de indicaties, de duur van de behandeling en het voorschrijven volgens een richtlijn/protocol.
    Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Bij maligne mesothelioom van de pleura is de combinatie pemetrexed en cisplatine effectiever dan cisplatine alleen. Voor de behandeling van mesothelioom is aangetoond dat de combinatie leidt tot een overlevingsvoordeel van circa drie maanden. Voor deze indicatie is slechts één fase III studie gepubliceerd.

Voor pemetrexed voor de indicatie eerstelijnsbehandeling van niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC) stadium IIIb/IV is geen advies vastgesteld over de plaats in de medicamenteuze behandeling.

Als tweedelijns chemotherapie voor de behandeling van niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC) stadium IIIb/IV was pemetrexed even effectief als de behandeling met docetaxel. Bij pemetrexed werden minder bijwerkingen gerapporteerd.

Indicaties

Eerstelijnsbehandeling van inoperabel maligne mesothelioom van de pleura, in combinatie met cisplatine. Eerstelijnsbehandeling van lokaal gevorderd of gemetastaseerd niet-kleincellig longcarcinoom (NSCLC) anders dan overwegend plaveiselhistologie, in combinatie met cisplatine. Onderhoudsbehandeling van lokaal gevorderd of gemetastaseerd niet-kleincellig longcarcinoom anders dan overwegend plaveiselhistologie, die niet progressief was onmiddellijk na behandeling met een platinaverbinding, als monotherapie. Tweedelijnsbehandeling van lokaal gevorderd of gemetastaseerd niet-kleincellig longcarcinoom anders dan overwegend plaveiselhistologie, als monotherapie.

Dosering

Zie voor informatie (zoals premedicatie, waarschuwingen/voorzorgen) over cisplatine indien daarmee gecombineerd wordt, de afzonderlijke preparaattekst cisplatine.

Geef iedere cyclus om huidreacties te verminderen gedurende 3 dagen corticosteroïden, equivalent aan oraal 4 mg dexamethason 2×/dag, te beginnen 1 dag vóór toediening van pemetrexed. Laat de patiënt 0,35-1 mg foliumzuur 1×/dag innemen, te beginnen 5 dagen voor de eerste dosis pemetrexed en voort te zetten tot 21 dagen na de laatste dosis pemetrexed. Geef 1 mg vitamine B12 i.m. in de week vóór de eerste dosis pemetrexed en vervolgens op dag 1 van iedere derde cyclus.

  • Maligne mesothelioom van de pleura of niet-kleincellig longcarcinoom:

    combinatietherapie: i.v. pemetrexed 500 mg/m² lichaamsoppervlak via infusie gedurende 10 min, na 30 minuten gevolgd door i.v. cisplatine 75 mg/m² via infusie gedurende 2 uur; op dag 1 van elke 21-daagse cyclus.

  • Niet-kleincellig longcarcinoom:

    monotherapie: i.v. pemetrexed 500 mg/m² lichaamsoppervlak via infusie in 10 min op dag 1 van elke 21-daagse cyclus.

  • Dosisaanpassing bij hematologische toxiciteit:

    indien tijdens een cyclus het aantal trombocyten < 50 × 109/l is geweest óf het aantal neutrofielen < 0,5 × 109/l en het aantal trombocyten ≥ 50 × 109/l zijn geweest, bij de volgende toediening 75% van de vorige dosis geven; dit geldt voor pemetrexed en indien van toepassing ook voor cisplatine. Indien het aantal trombocyten < 50 × 109/l is geweest en tevens een bloeding CTC klasse ≥ 2 is opgetreden, bij de volgende toediening 50% van de vorige dosis geven; dit geldt voor pemetrexed en indien van toepassing ook voor cisplatine. Indien na 2 dosisreducties een hematologische toxiciteit CTC klasse ≥ 3 optreedt, de behandeling definitief staken.

  • Dosisaanpassing bij neurotoxiciteit

    CTC klasse 2: de behandeling voortzetten met 100% van de vorige dosis pemetrexed en indien van toepassing 50% van de dosis cisplatine; CTC klasse ≥ 3: de behandeling definitief staken.

  • Dosisaanpassing bij niet-hematologische toxiciteit, uitgezonderd neurotoxiciteit:

    onderbreek de behandeling bij toxiciteit CTC klasse ≥ 3 of diarree waarvoor ziekenhuisopname nodig is tot herstel van de toxiciteit tot de uitgangswaarde en hervat daarna de behandeling met 75% van de vorige dosis; dit geldt voor pemetrexed en indien van toepassing ook voor cisplatine; indien sprake was van mucositis CTC klasse ≥ 3 hervatten met 50% van de vorige dosis pemetrexed en indien van toepassing 100% van de dosis cisplatine. Indien na 2 dosisreducties een niet-hematologische toxiciteit CTC klasse ≥ 3 optreedt, de behandeling definitief staken.

Pemetrexed wordt niet aanbevolen bij nierinsufficiëntie met een creatinineklaring < 45 ml/min, vanwege onvoldoende gegevens.

CTC staat voor Common Toxicity Criteria.

Bijwerkingen

In monotherapie of in combinatie met cisplatine (de frequentie van sommige bijwerkingen is dan hoger).

Zeer vaak (> 10%): misselijkheid, braken, anorexie, diarree, obstipatie, anemie (zelden hemolytische), beenmergdepressie, stomatitis, faryngitis, vermoeidheid, huiduitslag, sensorische neuropathie.

Vaak (1-10%): buikpijn, dyspepsie, dehydratie, oedeem, jeuk, urticaria, droge huid, alopecia, sepsis, infectie (zonder neutropenie), koorts, meer traanafscheiding, allergische reacties/overgevoeligheid, erythema multiforme, febriele neutropenie, trombocytopenie, nierfalen, duizeligheid, stijging van serum ALAT en ASAT, verhoogd creatinine.

Soms (0,1-1%): pancytopenie, perifere ischemie met kans op necrose. Minder frequent: (supraventriculaire) aritmieën, pijn op de borst, interstitiële pneumonitis, longembolie, anafylactische shock, Stevens-Johnsonsyndroom, toxische epidermale necrolyse. Verder zijn gemeld: angina pectoris, myocardinfarct, CVA, TIA, (ernstige) hepatitis en colitis.

Tevens kunnen in combinatie met cisplatine optreden:

Zeer vaak (> 10%): verminderde creatinineklaring.

Vaak (1-10%): motorische neuropathie, conjunctivitis, smaakstoornissen, stijging van gamma-GT.

Bestralingspneumonitis is gemeld bij patiënten die behandeld werden met bestraling voorafgaand, tijdens of na behandeling met pemetrexed. Daarnaast zijn 'radiation recall'-reacties gemeld bij patiënten die weken of jaren eerder radiotherapie hebben gekregen.

Interacties

Vanwege het risico van systemische, mogelijk dodelijke gegeneraliseerde vaccinatieziekte is gelijktijdig gebruik van gelekoortsvaccin gecontra-indiceerd en wordt gelijktijdig gebruik met andere levende verzwakte vaccins ontraden. Gelijke toediening van nefrotoxische middelen (bv. aminoglycosiden, vancomycine, aciclovir, trimethoprim (met sulfamethoxazol), amfotericine B, ciclosporine, tacrolimus, ciprofloxacine, H2-receptorantagonisten (zoals cimetidine, ranitidine), lisdiuretica en methotrexaat) of stoffen die tubulair worden uitgescheiden, kan resulteren in een vertraagde klaring van pemetrexed, zonodig de creatinineklaring nauwlettend controleren. Hoge doses prostaglandinesynthetaseremmers (NSAID's) zoals ibuprofen (> 1600 mg per dag) of acetylsalicylzuur (> 1,3 g per dag) kunnen de eliminatie van pemetrexed verminderen; bij lichte tot matige nierinsufficiëntie 2 dagen voor tot en met 2 dagen na pemetrexed hoge doses NSAID's vermijden Gebruik van prostaglandinesynthetaseremmers met lange halfwaardetijd (bv. piroxicam) vermijden van ten minste vijf dagen vóór tot en met twee dagen na toediening van pemetrexed. Bij een creatinineklaring van 45–79 ml/min geen prostaglandinesynthetaseremmers gebruiken van twee dagen vóór tot en met twee dagen na toediening van pemetrexed.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren schadelijk gebleken (meer foetale sterfte, onvolledige ossificatie).
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken.
Overige: Een vruchtbare vrouw of man dient adequate anticonceptieve maatregelen te nemen gedurende en de man ook tot ten minste zes maanden na de therapie. Raad een man voorafgaand aan de behandeling aan om advies in te winnen over cryopreservatie van sperma, omdat pemetrexed tot infertiliteit kan leiden.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Onbekend.
Farmacologisch effect: Bijwerkingen op de zuigeling kunnen niet worden uitgesloten.
Advies: Het geven van borstvoeding is gecontra-indiceerd.

Waarschuwingen en voorzorgen

Vóór elke dosis bloedbeeld (incl. gedifferentieerde bepaling van aantal leukocyten en trombocyten), levertransaminasen, serumbilirubine en -creatinine bepalen. Niet toedienen indien het aantal neutrofielen < 1,5 × 109/l, het aantal trombocyten < 100 × 109/l, de creatinineklaring < 45 ml/min, het totaal bilirubine > 1,5× ULN, AF/ASAT/ALAT > 3× ULN is (of AF/ASAT/ALAT > 5× ULN indien de lever bij de tumor betrokken is). Acuut nierfalen is gemeld; de kans op dit risico neemt toe bij hypertensie of diabetes mellitus in de voorgeschiedenis of bij bestaande dehydratie. De kans op cardiovasculaire bijwerkingen neemt toe bij reeds bestaande cardiovasculaire risicofactoren. De veiligheid en werkzaamheid zijn niet vastgesteld bij nierinsufficiëntie met een creatinineklaring < 45 ml/min en bij kinderen < 18 jaar. Voor behandeling van vruchtbare mannen, zie Zwangerschap.

Overdosering

Symptomen
neutropenie, anemie, trombocytopenie, mucositis, sensorische polyneuropathie en huiduitslag. Infectie met of zonder koorts, diarree.

Therapie
gebruik van calciumfolinaat parenteraal overwegen.

Eigenschappen

Foliumzuuranaloog. Remt de enzymen thymidylaatsynthetase (TS), dihydrofolaatreductase (DHFR) en glycinamide-ribonucleotide-formyltransferase (GARFT). Deze enzymen zijn essentieel voor de synthese van thymidine en purinenucleotiden. Pemetrexed wordt opgenomen in de cel en snel omgezet tot polyglutamaatvormen, die nog sterkere remmers van TS en GARFT zijn. Polyglutamering is een tijds- en concentratie afhankelijk proces, dat plaatsvindt in tumorcellen en in mindere mate in normale weefsels.

Kinetische gegevens

V d9 l/m².
Metaboliseringbeperkt, in de lever.
Eliminatie70-90% onveranderd via de urine vooral via tubulaire secretie (via OAT3 (organische anion transporter 3)).
T 1/2elca. 3,5 uur.
  • Uitleg afkortingen
    F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
    T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
    V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
    T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
    T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie