Geneesmiddelenoverzicht

Meer informatie over huidinfectie, herpes virus. Een volledig overzicht van alle indicaties per geneesmiddel kunt u vinden in de geneesmiddelteksten.

Werking

Werkingsmechanisme

Aciclovir, famciclovir, ganciclovir, valaciclovir, valganciclovir:

  • remmen – na intracellulaire omzetting in een trifosfaat – competitief het virale DNA-polymerase door incorporatie in viraal DNA;
  • voorkomen verdere vermenigvuldiging van het virus door remming van virale DNA-synthese.

Het werkingsmechanisme van ribavirine is niet geheel opgehelderd. Het heeft diverse aangrijpingspunten.

Ribavirine:

  • interfereert – na intracellulaire omzetting in het mono-, di- en trifosfaat – met de virale nucleïnezuursynthese;
  • remt viraal messenger RNA;
  • stimuleert virale mutagenese.

Effect

Antivirale werking van aciclovir, famciclovir, ganciclovir, valaclovir, valganciclovir bij lokale herpes-virusinfectie:

  • afname van de duur en ernst van de infectieverschijnselen (incorporatie in viraal DNA);
  • beperking van de duur van de uitscheiding van het virus.

Antivirale werking van ribavirine in combinatie met direct werkende antivirale middelen:

  • klaring van een hepatitis C-virusinfectie.

Typerende bijwerkingen

Relatief frequent:

  • beenmergsuppressie (ganciclovir, valganciclovir) zich uitend in neutropenie (bij ganciclovir in 15-40%, meestal reversibel) en trombocytopenie (ganciclovir in 5-20%) [2].
  • effecten op het CZS (ganciclovir, valganciclovir) variërend van hoofdpijn en gedragsveranderingen tot convulsies en coma.

Minder frequent:

  • contactdermatitis of overgevoeligheidsreacties zoals angio-oedeem;
  • neuropsychiatrische bijwerkingen (aciclovir, valaciclovir, famciclovir);
  • (reversibele) nefrotoxiciteit (aciclovir, valaciclovir) [2], bij aciclovir zijn risicofactoren (te) snelle infusie, dehydratie [2,3], ook bij ganciclovir is uremie bijvoorbeeld gemeld [2];

Voor de (typerende) bijwerkingen van ribavirine zie de preparaattekst ribavirine#bijwerkingen.

Meer informatie

Neuropsychiatrische bijwerkingen komen met name bij ouderen en bij patiënten met een verminderde nierfunctie voor [1]. Bij valaciclovir zijn hoge doses geassocieerd met verwardheid en hallucinaties, deze bevindingen komen bij famciclovir ook voor, met name bij ouderen [2]. Bij aciclovir betreft het een veranderde sensibiliteit, tremor, myoklonieën, delier, convulsies en extrapiramidale symptomen [2,3].

Literatuur

  1. De Jong J, et al. (eds). NHG-behandelrichtlijn koortslip (herpes labialis). Nederlands Huisartsen Genootschap, 2017.
  2. Brunton LL, et al. (eds). Goodman & Gilman’s The pharmacological basis of therapeutics. 12th ed. New York: McGraw-Hill, 2011;
  3. Aronson JK, et al. (eds). Meyler's side effects of drugs. 16th ed. Amsterdam: Elsevier, 2016.
  4. NHG behandelrichtlijn Koortslip (herpes labialis) 2017.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook