budesonide (bij astma)

Samenstelling

Budesonide Dosisaerosol/Inhalatiepoeder/Vernevelvloeistof Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Dosisaerosol 'CFK-vrij'
Sterkte
200 microg/dosis
Verpakkingsvorm
200 doses

Ook beschikbaar met jet-inhaler.

Toedieningsvorm
Inhalatiepoeder 'Easyhaler'
Sterkte
200 microg/dosis
Verpakkingsvorm
200 doses
Toedieningsvorm
Inhalatiepoeder 'Easyhaler'
Sterkte
400 microg/dosis
Verpakkingsvorm
100 doses
Toedieningsvorm
Inhalatiepoeder 'Novolizer'
Sterkte
200 microg
Verpakkingsvorm
200 doses

Ook beschikbaar met inhalator.

Toedieningsvorm
Inhalatiepoeder 'Novolizer'
Sterkte
400 microg/dosis
Verpakkingsvorm
100 doses

Ook beschikbaar met inhalator.

Toedieningsvorm
Inhalatiepoeder in patroon 'Cyclocaps'
Sterkte
200 microg, 400 microg
Toedieningsvorm
Vernevelvloeistof (suspensie)
Sterkte
0,125 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 2 ml
Toedieningsvorm
Vernevelvloeistof (suspensie)
Sterkte
0,25 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 2 ml
Toedieningsvorm
Vernevelvloeistof (suspensie)
Sterkte
0,5 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 2 ml
Toedieningsvorm
Steri-neb vernevelvloeistof (suspensie)
Sterkte
0,125 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 2 ml
Toedieningsvorm
Steri-neb vernevelvloeistof (suspensie)
Sterkte
0,25 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 2 ml
Toedieningsvorm
Steri-neb vernevelvloeistof (suspensie)
Sterkte
0,5 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 2 ml

Pulmicort AstraZeneca bv

Toedieningsvorm
Inhalatiepoeder 'Turbuhaler'
Sterkte
100 microg/dosis
Verpakkingsvorm
200 doses
Toedieningsvorm
Inhalatiepoeder 'Turbuhaler'
Sterkte
200 microg/dosis
Verpakkingsvorm
200 doses
Toedieningsvorm
Inhalatiepoeder 'Turbuhaler'
Sterkte
400 microg/dosis
Verpakkingsvorm
50 doses, 200 doses
Toedieningsvorm
Vernevelvloeistof (suspensie) 'Respules'
Sterkte
125 microg/ml
Verpakkingsvorm
2 ml
Toedieningsvorm
Vernevelvloeistof (suspensie) 'Respules'
Sterkte
250 microg/ml
Verpakkingsvorm
2 ml
Toedieningsvorm
Vernevelvloeistof (suspensie) 'Respules'
Sterkte
500 microg/ml
Verpakkingsvorm
2 ml

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

budesonide (bij astma) vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Niet-medicamenteuze adviezen bij astma bestaan uit stoppen met roken, voldoende beweging, vermijding van prikkels en gewichtsreductie bij obesitas. Bij minder frequente astmaklachten (≤ 2×/week) is 'zo nodig'-gebruik van een kortwerkend β2-sympathicomimeticum aangewezen. Bij frequentere klachten (≥ 3×/week) en vaker gebruik van een kortwerkend β2-sympathicomimeticum, is onderhoudsbehandeling met een inhalatiecorticosteroïd (ICS; bv. budesonide) geïndiceerd. Indien hiermee onvoldoende astmacontrole wordt bereikt, kan een langwerkend β2-sympathicomimeticum worden toegevoegd aan de onderhoudsbehandeling met ICS.

Offlabel: Bij COPD zijn de belangrijkste stappen bij de behandeling: stoppen met roken en voldoende bewegen. In eerste instantie (bij een lichte ziektelast) start met een kortwerkende luchtwegverwijder: ipratropium of een β2-sympathicomimeticum. Bij aanhoudende klachten en/of exacerbaties is onderhoudsbehandeling met een langwerkende luchtwegverwijder (parasympathicolyticum, β2-sympathicomimeticum) aangewezen. Bij frequente ernstige exacerbaties (≥ 2 behandelingen/jaar of ≥ 1 ziekenhuisopname/jaar) kan naast de langwerkende luchtwegverwijder een proefbehandeling met inhalatiecorticosteroïden (bv. budesonide) worden gestart. Bij de keuze van een inhalator spelen patiëntgebonden factoren, zoals coördinatie en inspiratiekracht, een belangrijke rol voor het behalen van een optimaal effect.

Voor een optimaal effect van geneesmiddelen bij astma en chronisch obstructieve longziekte (COPD) is een juiste inhalatietechniek onontbeerlijk. Bij de keuze van een inhalator speelt de voorkeur van de patiënt een belangrijke rol. Bij de keuze van een inhalator spelen patiëntgebonden factoren een belangrijke rol, zoals coördinatie en inspiratiekracht.

Pseudokroep: Voor dit geneesmiddel is geen advies vastgesteld over de plaats in de medicamenteuze behandeling van pseudokroep.

Indicaties

  • Onderhoudsbehandeling van astma. De vernevelvloeistof gebruiken indien andere toedieningsvormen ontoereikend zijn.

Vernevelvloeistof tevens:

  • Bij astmatische kinderen van 6 maanden tot 4 jaar met recidiverende of persisterende klachten van hoesten en piepen.
  • Behandeling van zeer ernstige pseudokroep, waarbij ziekenhuisopname is geïndiceerd.

Offlabel: onderhoudsbehandeling van COPD.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Onderhoudsbehandeling van astma:

Volwassenen en kinderen > 12 jaar:

Dosisaerosol: bij ernstig astma of bij overschakeling van orale corticosteroïden 200 microg 2-4×/dag, maximaal 1600 microg/dag. Onderhoudsdosering zo laag mogelijk, veelal 200 microg/dag. Inhalatiepoeder: begindosering 200–400 microg 1–4×/dag; bij ernstig astma of bij overschakeling van orale corticosteroïden is de begindosering maximaal 1600 microg per dag in 2–4 doses. Onderhoudsdosering zo laag mogelijk, veelal als 1 of 2× daagse toediening.

Vernevelvloeistof: 500–1000 microg in 2 doses, max. 1500–2000 microg per dag. In zeer ernstige gevallen kan de dosering worden verhoogd. Bij mild tot matig stabiel astma kan 1×/dag doseren worden overwogen (250-500 microg/dag).

Kinderen 0,5–12 jaar:

Vernevelvloeistof: 250-1000 microg/dag; (bij kinderen tot 4 jaar als proefbehandeling van 6–12 weken). Bij patiënten met een onderhoudsdosering van orale corticosteroïden kan een hogere dosering tot 2000 microg/dag worden overwogen. De onderhoudsdosering aanpassen op geleide van het klinisch beeld in stappen van 2–4 weken.

Kinderen 6–12 jaar:

Dosisaerosol: 200-400 microg/dag. Inhalatiepoeder: 'Easyhaler'/'Novolizer': 200 microg 2×/dag of 200–400 microg 1×/dag; max. 400 microg 2×/dag. 'Turbuhaler'/'Cyclocaps': begindosering 100–200 microg 2–4×/dag, max. 400 microg per dag. Bij ernstig persisterend astma en bij overschakeling van orale corticosteroïden is de begindosering 400 microg in 2–4 doses. Onderhoudsdosering zo laag mogelijk, veelal als 1 of 2× daagse toediening.

Pseudokroep:

Kinderen ≥ 3 maanden:

2 mg als eenmalige verneveling of 2 doses van 1 mg met een interval van 30 min. Deze dosis kan iedere 12 uur worden herhaald tot max. 36 uur of totdat klinische verbetering optreedt.

Offlabel: COPD:

Volwassenen:

Volgens de NHG-standaard COPD (2015) bij ≥ 2 ernstige exacerbaties (≥ 2 kuren prednisolon en/of een antibioticum of 1 ziekenhuisopname wegens COPD) in het voorafgaande jaar, ondanks behandeling met een langwerkende luchtwegverwijder: dosisaerosol of inhalatiepoeder: 400 microg 2×/dag, max. 1600 microg/dag. Behandelduur: initieel gedurende één jaar, bij afname van het aantal exacerbaties de behandeling voortzetten. Als het aantal exacerbaties niet afneemt of er gedurende een langere periode (twee jaar) geen exacerbaties meer zijn, de behandeling staken.

De dosisaerosol kan worden voorzien van een inhalatiekamer ('Nebuhaler' of jet-inhaler).

Bij overschakeling van de aerosol op een inhalatiepoeder verdient het aanbeveling de patiënt opnieuw in te stellen op een (lagere) onderhoudsdosering in verband met verschil in effectiviteit per toegediende dosis. Bij inhalatie van de aerosol via de metalen 'Nebuhaler' is de beschikbare hoeveelheid geneesmiddel constanter en hoger dan zonder of met kunststof inhalatiekamer; in sommige gevallen kan de dosering worden verlaagd.

De vernevelvloeistof is een suspensie en moet voor gebruik worden geschud. De afgegeven dosis en de vernevelingstijd zijn afhankelijk van de stroomsnelheid, het volume van de vernevelkamer en het vulvolume. De vloeistof vernevelen met een geschikte vernevelaar (jetvernevelaar met mondstuk en eventueel gezichtsmasker). Bij gebruik van een gezichtsmasker na toediening het gezicht wassen om lokale irritatie te voorkomen. Ultrasone vernevelaars zijn niet geschikt voor de verneveling van de vernevelvloeistof, omdat de aflevering van budesonide bij dit type vernevelaar te laag is.

Bij staken van de behandeling de dosering geleidelijk afbouwen.

Door na inhalatie de mond goed met water te spoelen (niet doorslikken), neemt de kans op orofaryngeale candidiase of heesheid af.

Bijwerkingen

Vaak (1-10%): geïrriteerde keel, heesheid, orofaryngeale candidiasis, hoest. Slikproblemen.

Soms (0,1–1%): psychomotorische hyperactiviteit, slaapstoornissen, angst, agressie, depressie. Tremor. Cataract, wazig zien. Spierkramp.

Zelden (0,01-0,1%): rusteloosheid, nervositeit, gedragsveranderingen (voornamelijk bij kinderen). Lokale huidirritatie na toediening van de vernevelvloeistof met behulp van een gezichtsmasker. Overgevoeligheidsreacties (zoals huiduitslag, dermatitis, urticaria, angio-oedeem en anafylactische reactie), jeuk, erytheem. Toegenomen neiging tot blauwe plekken. Bijniersuppressie, groeivertraging (bij kinderen). Paradoxale bronchospasmen, dysfonie.

Zeer zelden (< 0,01%): vermindering botdichtheid.

Verder zijn gemeld: glaucoom. Psychose, geïrriteerdheid.

Interacties

Budesonide wordt voornamelijk gemetaboliseerd door CYP3A4; gelijktijdig gebruik van CYP3A4-remmers zoals cobicistat, itraconazol, ketoconazol, ritonavir, saquinavir, erytromycine en claritromycine kan de plasmaspiegel van budesonide verhogen. Indien mogelijk combinatie met sterke CYP3A4-remmers vermijden en anders een zo lang mogelijk tijdsinterval aanhouden tussen de toedieningen.

Bij gelijktijdig gebruik van systemische corticosteroïden is er meer kans op hyperglykemie.

Zwangerschap

Teratogenese: Ruime ervaring laat geen schadelijke effecten zien.
Farmacologisch effect: Bij inhalatie is de te verwachten systemische blootstelling minimaal.
Advies: Kan volgens voorschrift worden gebruikt.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja.
Farmacologisch effect: Gezien de minimale systemische absorptie bij de moeder bij inhalatie zijn nadelige effecten bij de zuigeling onwaarschijnlijk.
Advies: Kan volgens voorschrift worden gebruikt.

Contra-indicaties

Er zijn van dit middel geen (relevante) contra-indicaties bekend.

Waarschuwingen en voorzorgen

Bij nog niet met corticosteroïden behandelde patiënten treedt in de regel binnen 10 dagen een therapeutisch effect op. Soms is er een dusdanige hoeveelheid slijm in de bronchi, dat de werkzame stof niet in de slijmvliezen van de bronchi kan penetreren. In dat geval eerst een korte kuur orale corticosteroïden (ca. 2 weken), naast de dosisaerosol, geven.

Toenemend gebruik van kortwerkende bronchusverwijdende middelen duidt op een verergering van het astma; het behandelschema kan aangepast moeten worden.

Bij optreden van paradoxale bronchospasmen met een onmiddellijke toename van dyspneu na inhalatie de therapie staken en op een andere behandeling overgaan.

De kans op pneumonie bij COPD neemt toe door het gebruik van inhalatiecorticosteroïden, houd bij het voorschrijven daarom rekening met risicofactoren voor pneumonie (roken, hogere leeftijd, voorgeschiedenis van pneumonie, lage BMI en ernstig COPD). Bij budesonide is geen verhoging in het risico op pneumonie aangetoond.

Longtuberculose kan geactiveerd worden door behandeling met inhalatiecorticosteroïden. Ook kunnen inhalatiecorticosteroïden bepaalde symptomen van longtuberculose en van bacteriële, virale of door schimmels veroorzaakte luchtweginfecties maskeren. Wees voorzichtig bij longaandoeningen zoals bronchiëctasie en pneumoconiose vanwege het risico van een schimmelinfectie.

Langdurig gebruik van hoge doses inhalatiecorticosteroïden kan leiden tot systemische effecten, zoals het syndroom van Cushing door remming van de bijnierschorsfunctie, vermindering van de botdichtheid, groeivertraging bij kinderen en adolescenten, cataract, glaucoom en psychische- en gedragsstoornissen. Er zijn onvoldoende gegevens over het eventuele groeiremmende effect bij kinderen van 6 maanden-4 jaar. Aanbevolen wordt bij kinderen bij langdurige behandeling de groei regelmatig te volgen. Bij groeivertraging de behandeling opnieuw beoordelen en zo mogelijk de dosering verlagen. Bij overschakelen van patiënten die met systemische corticosteroïden zijn behandeld rekening houden met een verminderde bijnierschorsfunctie. budesonide kan voor circa 7-10 dagen eerst in hoge doses aan de orale corticosteroïden worden toegevoegd, voordat de orale corticosteroïden worden afgebouwd. Bij fysiek belastende situaties zoals stress of operatieve ingrepen kan een aanvullende dosis systemisch werkend corticosteroïd noodzakelijk zijn.

Overweeg verwijzing naar een oogarts bij ontwikkeling van visusstoornissen. Glaucoom, cataract en zeldzame ziekten als centrale sereuze chorioretinopathie zijn gemeld na systemisch en lokaal gebruik van corticosteroïden.

Wees bedacht op mogelijke systemische bijwerkingen bij een ernstig gestoorde leverfunctie.

Overdosering

Symptomen
Chronisch overdoseren van een inhalatiecorticosteroïd kan bijnierschorssuppressie geven. Regelmatige controle van de bijnierschorsfunctie is dan aan te bevelen, waarbij de behandeling kan worden voortgezet op geleide van de reactie van de patiënt.

Therapie
Zie voor meer symptomen en behandeling de stofmonografie opvergiftigingen.info.

Eigenschappen

Glucocorticoïd, dat bij tracheale toepassing lokaal een ontstekingsremmende werking heeft. De longdepositie kan variëren van 10–30%, afhankelijk van de toedieningsvorm. Werking: begint 24 uur na aanvang behandeling, maximaal na 1-2 weken.

Kinetische gegevens

F(ingeslikte fractie) gering vanwege uitgebreid 'first pass'-effect.
T max10-30 min.
V d3 l/kg.
Metaboliseringsnel en uitgebreid in de lever door CYP3A4 tot weinig actieve metabolieten.
Eliminatievnl. als metabolieten via feces en urine.
T 1/2elca. 2-3 uur.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

budesonide (bij astma) hoort bij de groep corticosteroïden, inhalatie.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Indicaties

Externe links