esketamine

Samenstelling

Esketiv (als hydrochloride) XGVS EuroCept bv

Toedieningsvorm
Injectievloeistof
Sterkte
5 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 5 ml, ampul 20 ml

Bevat tevens: natrium 3,2 mg (0,14 mmol)/ml.

Toedieningsvorm
Injectievloeistof
Sterkte
25 mg/ml
Verpakkingsvorm
10 ml

Bevat tevens: natrium 1,2 mg (0,05 mmol)/ml.

Ketanest-S (als hydrochloride) XGVS Pfizer bv

Toedieningsvorm
Injectievloeistof
Sterkte
5 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 5 ml, 'multidose' flacon 20 ml
Toedieningsvorm
Injectievloeistof
Sterkte
25 mg/ml
Verpakkingsvorm
'multidose' flacon 10 ml

Bevat tevens: natrium.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

esketamine vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Voor de toepassing van esketamine als anestheticum is geen advies vastgesteld.

Indicaties

  • Inductie van algehele anesthesie;
  • Als aanvulling bij andere anesthetica;
  • Bij kortdurende diagnostische procedures en kleine operatieve ingrepen die geen spierrelaxatie behoeven;
  • Offlabel: postoperatieve pijn.

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Algehele anesthesie:

Volwassenen:

Individueel doseren op basis van het klinisch effect. Het gebruik van een ander anestheticum kan dosisreductie mogelijk maken. Inductie: langzaam i.v.: 0,5–1 mg/kg (in 60 seconden om ademhalingsdepressie of hypertensie te voorkomen). Eventueel i.m: 3,3–6,3 mg/kg. Voor zowel i.v. als i.m. toediening geldt dat zo nodig voor onderhoud van de anesthesie een aanvullende injectie met de halve of hele dosis gegeven kan worden; de fabrikant van Esketiv geeft aan dat in het algemeen elke 10–15 min een halve dosis gegeven kan worden.

Verlaag de dosering bij meerdere letsels (polytrauma) en bij patiënten met een slechte algemene toestand.

Verminderde leverfunctie: Overweeg een verlaging van de dosering bij patiënten met cirrose of andere vormen van leverinsufficiëntie.

Kinderen:

De fabrikant verwacht dat de doseerschema's voor volwassenen gevolgd kunnen worden. Doseringen volgens het Kinderformularium van het NKFK: rectaal bij een leeftijd van 1 maand tot 18 jaar: 3–5 mg/kg/dosis éénmalig, in combinatie met benzodiazepinen of propofol; i.v. bij een leeftijd van 1 maand tot 18 jaar: 0,5–1 mg/kg/dosis als bolus in 1 minuut, in combinatie met benzodiazepinen of propofol; i.m. bij een leeftijd van 1 maand tot 18 jaar: 3–5 mg/kg/dosis éénmalig, in combinatie met benzodiazepinen of propofol. Offlabel: bij postoperatieve pijn: i.v. bij een leeftijd van 1 maand tot 18 jaar: startdosering 0,25–0,5 mg/kg/dosis als bolus; onderhoudsdosering 0,1–0,2 mg/kg/uur als continu infuus, max: 1 mg/kg/uur.

Bijwerkingen

Vaak (1-10%): voorbijgaande tachycardie, stijging van bloeddruk en hartslag met ca. 20%. Toegenomen (cardiaal) zuurstofgebruik, laryngospasmen, tijdelijke ademhalingsdepressie (afhankelijk van dosis en injectiesnelheid). Toename van de vaatweerstand in de pulmonale circulatie, toename van de slijmsecretie. Reacties bij het ontwaken (bij tot ca. 30% van de patiënten): levendige dromen, nachtmerries, duizeligheid, motorische onrust; tegen te gaan met een benzodiazepine. Wazig zien. Misselijkheid, braken, toegenomen speekselproductie.

Soms (0,1-1%): tonische en klonische bewegingen die lijken op convulsies (als gevolg van toegenomen spiertonus), nystagmus. Diplopie, toename van de intraoculaire druk. Morbilliforme huiduitslag, exantheem. Pijn en erytheem op de injectieplaats.

Zelden (0,01-0,1%): anafylaxie. Aritmie, bradycardie. Hypotensie.

Verder zijn gemeld: hallucinaties, dysforie, angst, desoriëntatie. Afwijkende leverfunctie, geneesmiddel-geïnduceerde leverschade. Naast de hiervoor genoemde symptomen worden in situaties van misbruik ook flashbacks, slapeloosheid en (hemorragische) cystitis gemeld.

Interacties

Combinatie met xanthinederivaten zoals theofylline is gecontra-indiceerd; de convulsiedrempel kan eerder bereikt worden.

Combinatie met ergometrine is gecontra-indiceerd.

Houd rekening met het optreden van hypertensie en tachycardie bij combinatie met sympathicomimetica, schildklierhormoon en vasopressine.

Combinatie met hypnotica, benzodiazepinen of antipsychotica beperkt het optreden van bijwerkingen, maar verlengt de werkingsduur van esketamine. Bij combinatie met diazepam kan dosisaanpassing, ook van esketamine, nodig zijn.

Combinatie met barbituraten, opioïden of inhalatie-anesthetica kan de recovery-fase verlengen.

Het effect van gelijktijdig toegediende opioïden kan worden versterkt, met meer kans op CZS- of ademhalingsdepressie.

Bij combinatie met gehalogeneerde anesthetica neemt de kans op bradycardie, hypotensie of verminderde cardiale output toe. Bij combinatie met gehalogeneerde anesthetica neemt de kans op cardiale aritmie na toediening van adrenaline toe.

CYP3A4-remmers (claritromycine, erytromycine, diltiazem, verapamil, ketoconazol, fluconazol, itraconazol) verminderen de afbraak door de lever; dosisverlaging van esketamine kan nodig zijn.

CYP3A4-inductoren (rifampicine, fenytoïne, carbamazepine, sint-janskruid) verhogen de afbraak door de lever; dosisverhoging van esketamine kan nodig zijn.

Bij combinatie kan de werkingsduur van spierrelaxantia toenemen (zowel van depolariserende als niet-depolariserende middelen).

Atropine of andere secretieremmers toedienen voor de inleiding van de anesthesie.

Zwangerschap

Passeert de placenta.
Teratogenese: Bij de mens onvoldoende gegevens, bij dieren is reproductietoxiciteit waargenomen. Bij dieren resulteert gebruik van verdovingsmiddelen tijdens de periode van snelle hersengroei of synaptogenese in celverlies in de zich ontwikkelende hersenen. Dit wordt in verband gebracht met langdurige cognitieve tekortkomingen.
Farmacologisch effect: Kan tijdens de bevalling ademhalingsdepressie bij de pasgeborene veroorzaken, daarnaast kan het de tonus en de weeënfrequentie van de uterus en de bloeddruk van de moeder verhogen.
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken, het risico afwegen tegen het belang van de behandeling en de mogelijkheid van alternatieven; vermijd hoge doses, langdurige anesthesie en frequent gebruik zoveel mogelijk. Niet gebruiken bij een hoge maternale bloeddruk. Gecontra-indiceerd bij (pre)eclampsie.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja.
Farmacologisch effect: Bij therapeutische doses is er waarschijnlijk geen effect op het kind.
Advies: Wacht na behandeling ten minste 12 uur met het geven van borstvoeding om mogelijke nadelige effeceten op het kind te voorkomen.

Contra-indicaties

  • patiënten bij wie stijging van bloeddruk of intracraniële druk een ernstig risico vormt;
  • als enig anestheticum bij patiënten met manifeste ischemische hartziekten;
  • hoge bloeddruk en proteïnurie (pre-eclampsie) en convulsies (eclampsie) als gevolg van zwangerschap; zie voor meer informatie rubriek Zwangerschap.

Voor meer contra-indicaties zie de rubriek Interacties.

Waarschuwingen en voorzorgen

Wees voorzichtig bij:

  • hartfalen, hypovolemie, dehydratie, hypertensie, tachycardie; controleer bij hartfalen of hypertensie voortdurend de hartfunctie;
  • instabiele angina pectoris of een doorgemaakt myocardinfarct < 6 maanden voor de toepassing van esketamine;
  • verhoogde intracraniële druk en beschadigingen of aandoeningen van het centrale zenuwstelsel, bv. hersentrauma, CVA (verhoging van de cerebrospinale druk is gemeld);
  • situatie waarin de intraoculaire druk niet mag stijgen, bv. glaucoom;
  • pulmonale of bovensteluchtweginfectie (vanwege mogelijk optreden van laryngospasme);
  • chronische of acute invloed van alcohol;
  • psychische stoornissen in het verleden (bv. schizofrenie of acute psychose) of de neiging tot hallucineren;
  • hyperthyreoïdie incl. patiënten die schildklierhormoonsubstitutie krijgen;
  • acute intermitterende porfyrie;
  • situaties waarin het myometrium van de uterus ontspannen moet zijn (bv. bij dreigende uterusruptuur).

Houd ondanks de grotendeels behouden beschermende reflexen, rekening met de mogelijkheid van aspiratie. Om deze reden en ook vanwege de kans op ademhalingsdepressie dienen er mogelijkheden tot intubatie en beademing aanwezig te zijn. Aanbevolen wordt dat de patiënt 4–6 uur voor de operatie niet eet of drinkt om aspiratie te voorkomen.

Bij procedures in de farynx, larynx en bronchi, vooral bij kinderen, kunnen spierrelaxantia en gecontroleerde beademing nodig zijn; hyperreflexie en laryngospasmen kunnen optreden.

Bij operatieve ingrepen met viscerale pijn zijn spierrelaxantia en aanvullende anesthesie (gecontroleerde beademing en toediening van lachgas/zuurstof) nodig.

Geef pre-operatief atropine of glycopyrronium om slijmsecretie te remmen; een benzodiazepine, bv. midazolam, kan i.v. of rectaal gegeven worden om de initiële hyperkinetische circulatie te onderdrukken en het optreden van angst tijdens het ontwaken te verminderen

Tachycardie, stijging van de bloeddruk (met ca. 20–25%) en toename van de cardiale output treden op, met een terugkeer naar de uitgangswaarden binnen 15 min. na toediening.

Overweeg bij leverfunctiestoornissen een dosisverlaging.

Bij langdurig gebruik (> 1 maand, bv. bij misbruik, kan (hemorragische) cystitis optreden; abnormale leverfunctietesten zijn gemeld bij gebruik > 3 dagen.

Bij personen met een voorgeschiedenis van misbruik of afhankelijkheid van geneesmiddelen kan afhankelijkheid ontstaan.

Na de narcose mag de patiënt gedurende ten minste 24 uur geen alcohol drinken, niet autorijden en geen machines bedienen.

Overdosering

Symptomen
convulsies, cardiale aritmie en ademhalingsstilstand.

Therapie
bij convulsies diazepam i.v.; bij onvoldoende respons fenytoïne of thiopental.

Zie voor meer informatie toxicologie.org/ketamine of Vergiftigingen.info.

Eigenschappen

(S)(+)-ketamine is een algemeen snelwerkend anestheticum met analgetische eigenschappen. Veroorzaakt een dissociatieve anesthesie. Een analgetisch effect treedt op bij een lagere dosering dan benodigd voor de anesthesie. Blokkeert de N-methyl-D-aspartaat (NMDA) receptoren. Heeft ook een sympathicomimetisch effect; de bloeddruk en hartslag stijgen. Heeft een relaxerend effect op de bronchiale musculatuur.

Kinetische gegevens

Resorptiena i.v. toediening duurt de distributiefase ca. 45 min, met een halfwaardetijd van 10-15 min.
Fca. 90% bij i.m. toediening.
T max5–30 minuten bij i.m.-toediening.
V dperifeer 1,46 l/kg; centraal 0,55 l/kg.
Metaboliseringin de lever, met name door CYP2B6, onder andere tot norketamine, een actieve metaboliet. Ook CYP3A5 en CYP2A6 spelen een rol.
Eliminatieesketamine en metabolieten: vooral via de nieren.
T 1/22,5 uur; ca. 4 uur (norketamine).

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

esketamine hoort bij de groep intraveneuze anesthetica.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Externe links