fenylefrine (mydriaticum)

Samenstelling

Fenylefrine Minims 2,5% (hydrochloride) Bausch & Lomb

Toedieningsvorm
Oogdruppels (2,5%)
Sterkte
25 mg/ml
Verpakkingsvorm
0,5 ml

Bevat geen conserveermiddel. Bevat tevens: natriumpyrosulfiet.

Fenylefrine Minims 10% (hydrochloride) XGVS Bausch & Lomb

Toedieningsvorm
Oogdruppels (10%)
Sterkte
100 mg/ml
Verpakkingsvorm
0,5 ml

Bevat geen conserveermiddel. Bevat tevens: natriumpyrosulfiet.

Fenylefrine Monofree (hydrochloride) XGVS Théa Pharma bv

Toedieningsvorm
Oogdruppels (5%)
Sterkte
50 mg/ml
Verpakkingsvorm
0,4 ml

Bevat geen conserveermiddel.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

fenylefrine (mydriaticum) vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Offlabel: Bij de behandeling van uveïtis anterior kunnen volgens de richtlijn Uveïtis (oogheelkunde.org, 2015, pdf 2,6 MB) naast corticosteroïd-oogdruppels, mydriatica worden ingezet om reeds aanwezige synechieën te trachten op te heffen (kortdurend gebruik) en/of synechiae posteriores te voorkómen en/of pijn te reduceren (gedurende langere tijd; H4, p. 45, p. 58). Volgens deze richtlijn een uveïtis bij kinderen met juveniele idiopathische artritis (JIA) in eerste instantie behandelen met lokale corticosteroïden en kortwerkende mydriatica zoals tropicamide 0,5% en fenylefrine 2,5% (H8, p. 117–125).

Indicaties

  • Als mydriaticum om de pupil te verwijden bij diagnostiek of pre-operatief;
  • Postoperatief na iridectomie;
  • Offlabel: uveïtis anterior.

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Bij diagnostiek en pre-operatief:

Volwassenen:

1 druppel, zo nodig meer, 20 min voor de behandeling in de conjunctivaalzak. Bij volwassenen (vooral bij licht gepigmenteerde ogen) is 2,5% en 5% in de meeste gevallen voldoende. Concentraties hoger dan 2,5% worden ontraden bij ouderen.

Kinderen > 1 jaar:

Volgens de fabrikant: oogdruppels 25 mg/ml (2,5%): 1 druppel, zo nodig meer, 20 min voor de behandeling in de conjunctivaalzak.

Kinderen > 12 jaar:

Volgens de fabrikant: oogdruppels 50 mg/ml (5%): 1 druppel, zo nodig meer, 20 min voor de behandeling in de conjunctivaalzak.

Volgens het Kinderformularium van het NKFK: Kinderen ≥ 12 jaar: gebruik de oogdruppels van 50 mg/ml (5%); kinderen vanaf 1 maand tot 12 jaar: gebruik oogdruppels 25 mg/ml (2,5%): doseren volgens voorschrift oogarts.

Postoperatief na iridectomie:

Volwassenen:

1 druppel 1–2×/dag. Bij volwassenen (vooral bij licht gepigmenteerde ogen) is 2,5% en 5% in de meeste gevallen voldoende. Concentraties hoger dan 2,5% worden ontraden bij ouderen.

Kinderen > 1 jaar:

Oogdruppels 25 mg/ml (2,5%): 1 druppel 1–2×/dag.

Kinderen > 12 jaar:

Oogdruppels 50 mg/ml (5%): 1 druppel 1–2×/dag.

Offlabel: Uveïtis:

Kinderen 1 maand–12 jaar:

Volgens het Kinderformularium van het NKFK: oogdruppels 25 mg/ml (2,5%): 1 druppel 2×/dag.

Kinderen ≥ 12 jaar:

Volgens het Kinderformularium van het NKFK: oogdruppels 50 mg/ml (5%): 1 druppel 2×/dag.

Druk de traanbuis 1–3 minuten dicht tijdens en direct na toediening; dit voorkomt dat de oogdruppel afvloeit naar de neus- en keelholte wat systemische reacties tot gevolg kan hebben.

Bij gebruik van meerdere soorten oogpreparaten deze toedienen met een interval van ten minste vijf minuten. De oogdruppels die de minste irritatie geven als eerste en viskeuze oogdruppels of oogzalven als laatste toedienen.

De Monofree en Minims oogdruppels bevatten geen conserveermiddel en zijn bestemd voor eenmalig gebruik.

Bijwerkingen

Lokaal: Zelden (< 0,01%): allergische conjunctivitis.

Verder zijn gemeld: conjunctivale hyperemie, tranenvloed, (peri-oculaire) pijn en brandend gevoel in het oog, wazig zicht, fotofobie, gesloten-kamerhoekglaucoom.

Systemisch: Verder zijn gemeld: hypertensie, tachycardie, extrasystolen, aritmie, palpitaties, spasme van de coronaire arteriën, myocardinfarct. Hoofdpijn, subarachnoïdale bloeding. Overgevoeligheidsreactie door sulfiet in de minims (vooral bij astma bronchiale).

Ernstige cardiovasculaire reacties en myocardinfarcten, soms fataal, zijn voorgekomen vooral bij de hogere concentratie fenylefrine (100 mg/ml) en bij reeds bestaande cardiovasculaire aandoeningen.

Bij kinderen zijn longoedeem en peri-orbitale bleekheid bij premature zuigelingen gemeld.

Interacties

Gebruik van MAO-remmers, gelijktijdig of in de afgelopen 21 dagen, kan leiden tot een verhoogde adrenerge reactie (bv. reactieve bloeddrukstijging). Tricyclische antidepressiva en atropine kunnen de cardiovasculaire werking van fenylefrine versterken.

Bij gelijktijdig gebruik van antihypertensiva, in het bijzonder β-blokkers, kan het bloeddrukverlagende effect van deze middelen verminderen.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. In dierstudies is schade gezien bij systemisch gebruik van hoge doses fenylefrine.
Farmacologisch effect: α-sympathicomimetica (zoals fenylefrine) kunnen vasoconstrictie van de placentaire bloedvaten veroorzaken, wat kan leiden tot hypoxie bij de foetus.
Advies: Herhaald gebruik van fenylefrine wordt ontraden.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja.
Farmacologisch effect: Het is niet waarschijnlijk dat na een enkele dosis een effect bij de zuigeling optreedt vanwege minimale systemische resorptie en blootstelling bij de moeder.
Advies: Incidenteel gebruik is waarschijnlijk veilig. Bij herhaald gebruik het gebruik van dit geneesmiddel of het geven van borstvoeding ontraden.

Contra-indicaties

  • nauwe-kamerhoekglaucoom.

Waarschuwingen en voorzorgen

Wees vanwege mogelijke systemische bijwerkingen voorzichtig bij lang bestaande insuline-afhankelijke diabetes mellitus, alcoholische neuropathie, cardiovasculaire aandoeningen en bij ouderen.

Om de kans op een plotselinge aanval van nauwe-kamerhoekglaucoom te verminderen, de voorste oogkamerhoek evalueren vóór elk gebruik.

Fenylefrine oogdruppels kunnen wazig zicht veroorzaken. Adviseer patiënten niet aan het verkeer deel te nemen of anderszins gevaarlijke activiteiten te ondernemen totdat het zicht weer helder is.

Gebruik van de sterkte 10% kan vertroebeling van het hoornvlies geven indien het wordt toegepast op een beschadigd hoornvlies.

De veiligheid en werkzaamheid zijn niet vastgesteld bij kinderen jonger dan 1 jaar; bij deze leeftijdsgroep de noodzaak afwegen tegen de risico’s.

Overdosering

Bij (accidentele) orale inname en na lokaal gebruik kan systemische toxiciteit optreden, met name bij kinderen en ouderen met bestaande cardiovasculaire aandoeningen.

Symptomen
Bij ernstige overdosering naast mydriase, acute hypertensie, aritmieën en myocardinfarct. Subarachnoïdale bloeding als gevolg van hypertensie is beschreven.

Neem voor verdere informatie over een vergiftiging met fenylefrine contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Sympathicomimeticum met voornamelijk alfa1-effect; toegediend in het oog veroorzaakt het vasoconstrictie en mydriasis. Er treedt in principe geen verhoging van de intra-oculaire druk en geen accommodatieverlies op. Het mydriatisch effect zou bij concentraties boven 2,5% niet merkbaar toenemen. Mydriatische werking: na 20 min, max. na 1–1½ uur. Werkingsduur: ca. 5–7 uur.

Bij uveïtis (anterior) worden verklevingen van de iris met de lens voorkomen en treedt verlichting van pijn op.

Kinetische gegevens

ResorptieKan via het neusslijmvlies en het oog geabsorbeerd worden. Oculaire hyperemie kan de absorptie verhogen.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

fenylefrine (mydriaticum) hoort bij de groep sympathicomimetica, oculair.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Externe links