Samenstelling

Flagyl Sanofi SA

Toedieningsvorm
Ovule
Sterkte
500 mg

Flagyl (als benzoaat) Sanofi SA

Toedieningsvorm
Suspensie
Sterkte
40 mg/ml
Verpakkingsvorm
100 ml

Bevat tevens: alcohol 96% (8 mg/ml), saccharose.

Metronidazol Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Infusievloeistof
Sterkte
5 mg/ml
Verpakkingsvorm
flacon 100 ml, zak 'viaflo' 100 ml

Bevat tevens: natrium 3-4 mg/ml.

Toedieningsvorm
Tablet, omhuld
Sterkte
250 mg, 500 mg

Uitleg symbolen

Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Bij de behandeling van Trichomonas-infecties verdient een orale, eenmalige toediening de voorkeur. Mede op grond van de prijs komt metronidazol als eerste in aanmerking. De Commissie wijst op het belang de partner bij Trichomonas-infecties mede te behandelen ter preventie van recidief.

Proctocolitis, leverabces en giardiasis veroorzaakt door amoeben: hierbij is behandeling met metronidazol eerste keus.

Voor anaerobe infecties zijn metronidazol en clindamycine middelen van eerste keus.

Bij acute faryngotonsillitis is bestrijding van de pijn met paracetamol, eerste keus. Antibiotica zijn zelden geïndiceerd. Bij ernstige faryngotonsillitis, bij immuundeficiëntie of op advies van de GGD kan gekozen worden voor een smalspectrum penicilline zoals feneticilline of fenoxymethylpenicilline. Bij een penicilline-overgevoeligheid is azitromycine gedurende drie dagen eerste keus. Bij een peritonsillair infiltraat of bij onvoldoende effect van een behandeling met smalspectrum penicillinen wordt gekozen voor amoxicilline/clavulaanzuur. Zie evt. acute faryngotonsillitis.

Bij door H. pylori veroorzaakte peptische ulcera is metronidazol een alternatief voor amoxicilline (bij penicilline-allergie) en claritromycine. Zie peptische ulcera.

Voor metronidazol is voor de overige indicaties geen advies vastgesteld over de plaats in de medicamenteuze behandeling.

Omdat dit geneesmiddel voor meerdere indicaties in uiteenlopende doseringen kan worden voorgeschreven én er sprake is van een smalle therapeutische breedte of risico van ernstige bijwerkingen (toxiciteit), dient volgens de Regeling Geneesmiddelenwet de reden van voorschrijven op het recept te worden vermeld.

Indicaties

Infecties veroorzaakt door micro-organismen die gevoelig zijn voor metronidazol:

  • urethritis en vaginitis veroorzaakt door Trichomonas vaginalis (trichomoniasis) of Gardnerella vaginalis (bacteriële vaginose);
  • giardiasis;
  • amoebiasis;
  • anaerobe infecties (op geleide van gevoeligheidsonderzoek) zoals diarree veroorzaakt door Clostridium difficile, of acute necrotiserende ulceratieve tonsillitis of gingivitis (angina van Plaut-Vincent);
  • Offlabel: Eradicatie van Helicobacter pylori.

Profylaxe van:

  • postoperatieve infecties door anaerobe micro-organismen zoals Bacteroides spp. en anaerobe streptokokken.

Gerelateerde informatie

Dosering

De suspensie bevat ethanol (zie rubriek Samenstelling); gebruik bij kinderen zo mogelijk de tabletten.

Klap alles open Klap alles dicht

Trichomoniasis:

Volwassenen en adolescenten:

Volgens de fabrikant Oraal: beide partners: een eenmalige dosis van 2000 mg óf 200 mg 3×/dag gedurende 7 dagen óf 400 mg 2×/dag gedurende 5–7 dagen. Zie ook rubriek Advies.

Volgens SWABID trichomonas vaginitis bij een leeftijd ≥ 18 jaar: oraal 2000 mg eenmalig. Bij re-infectie of onvoldoende respons oraal 500 mg 2×/dag gedurende 7 dagen.

Vaginaal (bij slecht verdragen van de tabletten): 500 mg 1×/dag 's avonds diep in de vagina brengen, volgens de fabrikant gedurende 10 dagen. Volgens de Multidisciplinaire richtlijn SOA voor de tweedelijnszorg (pdf 2 MB, p. 34, 2018) en volgens SWABID trichomonas vaginitis (SWAB: ≥ 18 jaar; bij re-infectie of onvoldoende respons op orale therapie) volstaat 7 dagen.

Kinderen:

Oraal: volgens de fabrikant bij kinderen < 10 jaar: 15–30 mg/kg lichaamsgewicht per dag in 2–3 giften gedurende 7 dagen óf een eenmalige dosis van 40 mg/kg lichaamsgewicht, max. 2000 mg per dosis. Het Kinderformularium van het NKFK vermeld deze dosering voor de leeftijd van 1 maand tot 18 jaar (en heeft als aanvulling bij de behandeling gedurende een week: max. 800 mg/dag) en daarnaast dat geen onderzoek is verricht naar het gebruik van metronidazol bij kinderen voor deze indicatie.

Gardnerella vaginalis:

Volwassenen:

Oraal: 500 mg 2×/dag gedurende 7 dagen.

Kinderen 12–18 jaar:

Oraal: 400 mg 2×/dag gedurende 5–7 dagen óf een eenmalige dosis van 2000 mg.

Giardiasis:

Algemene richtlijn: oraal: 15–40 mg/kg lichaamsgewicht per dag in 2–3 giften.

Volwassenen:

Oraal: 400 mg 3×/dag gedurende 5 dagen óf 500 mg 2×/dag gedurende 7–10 dagen óf 2000 mg 1×/dag gedurende 3 dagen.

Kinderen:

Volgens de fabrikant Flagyl bij kinderen ≥ 10 jaar: Oraal: 400 mg 3×/dag gedurende 5 dagen óf 500 mg 2×/dag gedurende 7–10 dagen óf 2000 mg 1×/dag gedurende 3 dagen. Andere (generieke) fabrikanten en SWABID Giardia lamblia hanteren een lagere dosering en een andere therapieduur.

Volgens de fabrikant Flagyl bij kinderen < 10 jaar: Oraal: 1–3 jaar: 500 mg 1×/dag gedurende 3 dagen; 3–7 jaar: 600–800 mg 1×/dag gedurende 3 dagen; 7–10 jaar: 1000 mg 1×/dag gedurende 3 dagen. Andere (generieke) fabrikanten en SWABID Giardia lamblia hanteren een lagere dosering en een andere therapieduur.

Volgens het Kinderformularium van het NKFK is de dosering bij kinderen vanaf 1 maand tot 18 jaar: oraal 50 mg/kg/dag in 1 dosis, max. 2000 mg/dag, gedurende 3 dagen. Alternatief behandelschema: 15–30 mg/kg/dag in 3 doses, gedurende 7–10 dagen, max. 1500 mg/dag.

Amoebiasis:

Volgens de fabrikant Flagyl: algemene richtlijn: oraal: 35–50 mg/kg lichaamsgewicht per dag in 3 giften gedurende 5–10 dagen, maximaal 2400 mg/dag.

Volwassenen:

Volgens de fabrikant Flagyl: oraal: 400–800 mg 3×/dag gedurende 5–10 dagen. Andere (generieke) fabrikanten hanteren een andere dosering en therapieduur.

Volgens SWABID amoebiasis: oraal: 750 mg 3×/dag en i.v.: 500 mg 3×/dag. Behandelduur: 5–10 dagen. Na de behandeling met metronidazol om intra-luminaal cystedragerschap te behandelen: clioquinol 250 mg 3×/dag gedurende 10 dagen.

Kinderen

Volgens de fabrikant Flagyl: bij kinderen ≥ 10 jaar: oraal: 400–800 mg 3×/dag gedurende 5–10 dagen. Andere (generieke) fabrikanten hanteren een andere dosering en therapieduur; bij kinderen < 10 jaar: oraal: 1–3 jaar: 100–200 mg 3×/dag gedurende 5–10 dagen; 3–7 jaar: 100–200 mg 4×/dag gedurende 5–10 dagen; 7–10 jaar: 200–400 mg 3×/dag gedurende 5–10 dagen. Andere (generieke) fabrikanten hanteren een andere dosering en therapieduur.

Volgens SWABID amoebiasis: bij kinderen van 1–18 jaar: oraal: 50 mg/kg lichaamsgewicht/24 uur verdeeld over 3 doses. Behandelduur: 5–10 dagen. Na de behandeling met metronidazol om intra-luminaal cystedragerschap te behandelen: clioquinol 15 mg/kg lichaamsgewicht/24 uur verdeeld over 3 doses gedurende 10 dagen.

Kinderen van 1 maand tot 18 jaar:

Volgens het Kinderformularium van het NKFK: 35–50 mg/kg lichaamsgewicht per dag in 3 giften gedurende 5–10 dagen, maximaal 2400 mg/dag.

Anaerobe infecties en angina van Plaut-Vincent:

Volwassenen en kinderen ≥ 12 jaar:

Volgens de fabrikant Oraal: 750 mg 3×/dag óf 500 mg 3–4×/dag gedurende 7 dagen, zo nodig langer.

Volgens de fabrikant I.v. als infusie: 20–25 mg/kg lichaamsgewicht per dag in 3 doses. Voor volwassenen is dit 500 mg 3×/dag (elke 8 uur). Zodra het mogelijk is, overschakelen op de orale medicatie. Behandelduur: gewoonlijk 7 dagen.

Volgens het Kinderformularium van het NKFK: bij kinderen tot 18 jaar: i.v. 30 mg/kg/dag in 3 doses, max. 4000 mg/dag.

Kinderen tot 12 jaar:

Volgens de fabrikant bij kinderen ≥ 8 weken Oraal (suspensie of tabletten): 20–30 mg/kg lichaamsgewicht 1×/per dag óf 7,5 mg/kg lichaamsgewicht 3×/dag (elke 8 uur). Maximaal 40 mg/kg lichaamsgewicht per dag. Behandelduur: gewoonlijk 7 dagen.

Volgens de fabrikant bij kinderen ≥ 8 weken I.v. als infusie: 7,5 mg/kg lichaamsgewicht 3×/dag (elke 8 uur). Zodra mogelijk overschakelen op de orale medicatie. Behandelduur: gewoonlijk 7 dagen.

Volgens het Kinderformularium van het NKFK: bij kinderen vanaf 1 maand: i.v. 30 mg/kg/dag in 3 doses, max. 4000 mg/dag.

Kinderen < 8 weken (incl. à terme neonaten):

Oraal: volgens de fabrikant Flagyl: 15 mg/kg lichaamsgewicht 1×/dag óf 7,5 mg/kg lichaamsgewicht 2×/dag (elke 12 uur). Volgens het Kinderformularium van het NKFK wordt de hiervoor genoemde orale dosering toegepast bij kinderen < 1 maand. Bij kinderen vanaf 1 maand: oraal 20–30 mg/kg/dag in 1–3 doses, max. 2000 mg/dag.

I.v. als infusie: volgens de fabrikant: 15 mg/kg lichaamsgewicht per dag in 1-2 doses. Bij neonaten, geboren na een zwangerschapsduur < 40 weken, kan accumulatie van metronidazol optreden gedurende de eerste levensweek. Bij voorkeur na enkele dagen van behandeling de serumconcentratie metronidazol controleren. Mogelijk zijn lagere doses noodzakelijk.

I.v.: volgens het Kinderformularium van het NKFK: Bij een à terme neonaat startdosering i.v. 15 mg/kg/dosis éénmalig. Onderhoudsdosering: 12 uur na de startdosering: i.v. 20 mg/kg/dag in 2 doses. Bij kinderen vanaf 1 maand: 30 mg/kg/dag in 3 doses, max. 4000 mg/dag. Voorschriften voor prematuren: zie hieronder.

Prematuren:

Volgens het Kinderformularium van het NKFK: is de intraveneuze startdosering 15 mg/kg/dosis éénmalig. De onderhoudsdosering hangt af van de postconceptionele leeftijd, zie voor deze doseringen het NKFK (indicatie anaerobe infecties).

Als peri-operatieve profylaxe:

Volwassenen:

Oraal: pre-operatief: 1 g als één enkele dosis, gevolgd door 500 mg 3×/dag (elke 8 uur). Bij gynaecologische ingrepen postoperatief zonodig nog 500 mg 3×/dag (gedurende 24 uur).

I.v. als infusie: 500 mg vlak vóór, gedurende of direct na de operatie, gevolgd door 500 mg 8 uur en 16 uur postoperatief. Bij colonchirurgie kan ook 1500 mg als eenmalige dosis gegeven worden, 1 uur vóór de operatie.

Kinderen:

Volgens de fabrikant bij kinderen ≥ 12 jaar: Oraal: pre-operatief: 1 g als één enkele dosis, gevolgd door 500 mg 3×/dag (elke 8 uur). Bij gynaecologische ingrepen postoperatief zonodig nog 500 mg 3×/dag (gedurende 24 uur).

Volgens de fabrikant bij kinderen ≥ 12 jaar: I.v. als infusie: 500 mg vlak vóór, gedurende of direct na de operatie, gevolgd door 500 mg 8 uur en 16 uur postoperatief. Bij colonchirurgie kan ook 1500 mg als eenmalige dosis gegeven worden, 1 uur vóór de operatie.

Volgens de fabrikant Flagyl bij kinderen < 12 jaar: Oraal: 20–30 mg/kg lichaamsgewicht als één enkele dosis, 2–3 uur vóór de ingreep. Bij neonaten (geboren na een zwangerschapsduur < 40 weken) 10 mg/kg als één enkele dosis, 2–3 uur vóór de ingreep. Andere (generieke) fabrikanten hanteren een andere dosering en therapieduur.

Volgens de fabrikant bij kinderen < 12 jaar: I.v. als infusie: 7,5 mg/kg lichaamsgewicht, gevolgd door dezelfde dosis elke 8 uur zolang dit nodig is óf 20-30 mg/kg/lichaamsgewicht 1-2 uur voorafgaand aan de ingreep, in één dosis.

Volgens het Kinderformularium van het NKFK: bij kinderen ≥ 33 kg i.v. 500 mg/dosis en bij kinderen < 33 kg i.v. 15 mg/kg lichaamsgewicht in 1 dosis, toedienen binnen 1 uur voor de ingreep, zo nodig na 8 uur herhalen.

Offlabel: Helicobacter pylori-eradicatie:

Volwassenen:

Oraal (tabletten of suspensie): tripeltherapie met een protonpompremmer én amoxicilline óf claritromycine: 400–500 mg 2–3× per dag gedurende 1 week.

Kinderen van 0–18 jaar:

Oraal (suspensie of tabletten): tripeltherapie met een protonpompremmer (bv. omeprazol oraal 1 mg/kg/dag in 1–2 doses) én amoxicilline (oraal 50 mg/kg/dag in 2 doses) óf claritromycine: Volgens het Kinderformularium van het NKFK: metronidazol 20 mg/kg lichaamsgewicht/dag in 2 doses (max. 1000 mg/dag), gedurende 1 week.

Bij ernstige gestoorde leverfunctie: de dagelijkse dosering verlagen tot 1/3 van de gebruikelijke dosering, toe te dienen in 1 gift.

Bij hemodialyse: metronidazol en metabolieten worden gedurende een 8 uur durende hemodialyse volledig geëlimineerd; metronidazol daarom direct na de hemodialyse (weer) toedienen.

Overig: In vitro testen met niet-humaan materiaal hebben mutagene en karyotoxische eigenschappen van metronidazol laten zien; alleen op strikte indicatie een behandelduur van 10 dagen overschrijden.

Toedieningsinformatie: De tabletten innemen tijdens of na een maaltijd. De suspensie schudden voor gebruik. De infusievloeistof niet met andere geneesmiddelen mengen; vermijd ook contact met aluminium omdat dan een neerslag kan ontstaan. De infusiesnelheid is 5 ml/min.

Bijwerkingen

Vaak: (1-10%): superinfecties met bijvoorbeeld Candida.

Soms (0,1-1%): asthenie.

Zelden (0,01-0,1%): anafylaxie (incl. anafylactische shock), Jarisch-Herxheimer reactie. ECG-veranderingen zoals afvlakking van de T-top. Convulsies.

Zeer zelden (< 0,01%): allergische huidreacties zoals jeuk, urticaria, Stevens-Johnsonsyndroom (SJS), erythema multiforma. (Reversibele) symptomen van encefalopathie (bv. verwardheid) en subacuut cerebellair syndroom (bv. ataxie, dysartrie, tremor en nystagmus). Psychotische stoornissen, hallucinaties. Pseudomembraneuze colitis. Hepatitis (cholestatisch, hepatocellulair of gemengd), icterus. (Reversibele) pancreatitis. Myalgie, artralgie, spierspasmen. (Reversibele) stijging van leverenzymwaarden (ASAT, ALAT, alkalische fosfatase, bilirubine). Agranulocytose, neutropenie, voorbijgaande leukopenie, trombocytopenie, pancytopenie.

Verder zijn gemeld: angio-oedeem. Tachycardie, hartkloppingen. Dyspneu. Koorts. Beslagen tong en tongverkleuring (mogelijk als gevolg van een Candida-infectie), harige tong, glossitis, stomatitis, droge mond, smaakstoornis (onaangename metaalsmaak, bittere smaak), anorexie, misselijkheid, braken, epigastrische pijn, diarree, obstipatie. Dysfagie (veroorzaakt door effecten op het CZS). Leverfalen (wanneer gebruikt in combinatie met een ander antibioticum). Hoofdpijn, duizeligheid, slaperigheid, slapeloosheid, coördinatiestoornissen (ataxie), (bij intensieve of langdurige behandeling) perifere neuropathie of voorbijgaande epileptiforme aanvallen, myoclonus, hypo-esthesie, paresthesie, aseptische meningitis. Depressie, prikkelbaarheid. Voorbijgaande visusstoornissen (diplopie, myopie, wazig zien, veranderingen in kleurenzien), opticus neuropathie/neuritis, oculogyrische crisis. Beschadiging/verlies van gehoor (incl. sensineuraal gehoorverlies), tinnitus. Somberheid. Overmatig blozen, huiduitslag, acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulosus (AGEP), 'fixed drug eruption', toxische epidermale necrolyse (TEN).. Tromboflebitis. Aangezichtszwelling, overmatig zweten. Aplastische anemie, eosinofilie. Donkerverkleuring van urine (door metabolieten), dysurie. Malaise, perifeer oedeem, pijn op de borst, koude rillingen. Reactie op de injectieplaats.

Volgens het Kinderformularium van het NKFK zijn bij kinderen verder nog gemeld: buikpijn. Cerebellaire disfunctie met visusstoornissen, vertigo en ataxie. Sensorische of autonome neuropathie.

Interacties

De werking van vitamine K-antagonisten kan worden versterkt door afname van hun metabolisme; de INR vaker controleren.

Metronidazol kan de plasmaspiegels verhogen van lithium (met kans op nefrotoxische reacties; controleer de lithiumplasmaconcentratie, creatinine en elektrolyten), busulfan, capecitabine en 5-fluoro-uracil (toxiciteit met ernstige gevolgen).

Mogelijk kan ook de serumspiegel van ciclosporine toenemen; de serumspiegel volgen evenals de creatininespiegel.

De antimicrobiële werkzaamheid kan verminderen door inductie van leverenzymactiviteit door fenobarbital of fenytoïne.

Proteaseremmers en cimetidine kunnen de plasmaspiegel van metronidazol verhogen.

De plasmaspiegel van CYP3A4-substraten zoals amiodaron, carbamazepine en kinidine kan stijgen door metronidazol. Controleer zo nodig de plasmaspiegels.

Colestyramine kan de absorptie van metronidazol vertragen of verminderen.

Bij gelijktijdig gebruik van metronidazol en disulfiram zijn verwardheid en psychotische reacties gemeld. Vermijd metronidazol bij patiënten die de voorafgaande twee weken disulfiram hebben gebruikt.

Combinatie met orale geneesmiddelen met alcohol of propyleenglycol (sommige dranken en capsules) tijdens en gedurende ten minste 72 uur na beëindiging van de behandeling vermijden vanwege de mogelijkheid van een disulfiram-achtige reactie met versnelde hartslag, rood aanlopen, hevige transpiratie, hoofdpijn en braken.

Zwangerschap

Metronidazol passeert de placenta.
Teratogenese: De toediening van metronidazol aan de moeder is in één enkele dierstudie in verband gebracht met een carcinogeen of mutageen risico, echter bij de mens laten gegevens over een groot aantal zwangerschappen geen toename zien van het aantal aangeboren afwijkingen of andere nadelige effecten.
Advies: Kan volgens Lareb (voor zover bekend zonder gevaar) overeenkomstig het voorschrift worden gebruikt.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja, met een concentratie gelijk aan de plasmaconcentratie van de moeder. Na eenmalige toediening wordt de hoogste concentratie bereikt na 2–4 uur. De melk kan een onaangename metaalsmaak krijgen.
Farmacologisch effect: De halfwaardetijd bij zuigelingen is verlengd (35–74 uur), waardoor stapeling kan optreden. Er zijn echter geen duidelijke aanwijzingen voor nadelige effecten op de zuigeling.
Advies: Kan als een eenmalige dosis worden gebruikt. Bij meerdaagse kuren eventueel de borstvoeding onderbreken tot 12 uur na inname, indien de borst geweigerd wordt (vanwege de mogelijke metaalsmaak).

Contra-indicaties

  • (voorgeschiedenis van) bloeddyscrasieën;
  • neurologische aandoeningen;
  • overgevoeligheid voor (nitro-)imidazoolderivaten.

Waarschuwingen en voorzorgen

Geen alcoholische dranken gebruiken tijdens en gedurende ten minste 72 uur na beëindiging van de behandeling vanwege de mogelijkheid van een disulfiram-achtige reactie met braken, hoofdpijn, versnelde hartslag, hevige transpiratie en rood aanlopen.

Gardnerella is vooral gevoelig voor de hydroxymetaboliet, zodat alleen orale toediening in aanmerking komt.

Bij anaerobe infecties door Clostridia de behandeling combineren met penicilline.

Indien bij trichomoniasis slechts één van de partners wordt behandeld, moeten zij zich van seksueel contact onthouden. Na eliminatie van Trichomonas vaginalis kan een gonokokkeninfectie persisteren.

Wees voorzichtig bij ernstige leverfunctiestoornissen en hepatische encefalopathie, vanwege mogelijke stapeling van metronidazol; lager doseren is noodzakelijk (zie onderin de rubriek Dosering). Ernstige hepatotoxicteit en acuut leverfalen (soms met fatale afloop) zijn gemeld bij patiënten met het syndroom van Cockayne; in deze populatie de leverfunctie controleren voor aanvang, tijdens en na afloop van de behandeling. Wees alert op de eerste tekenen van potentiële leverbeschadiging en staak de behandeling bij het optreden hiervan.

Ernstige neurologische stoornissen (convulsies, perifere of optische neuropathieën) zijn gemeld; staak de behandeling bij het optreden van centrale bijwerkingen. Bestaande aandoeningen van het centrale zenuwstelsel kunnen verergeren.

Overgevoeligheid: Kruisovergevoeligheid met andere imidazolverbindingen kan optreden. Staak onmiddellijk de behandeling bij het optreden van symptomen van Stevens-Johnson syndroom (SJS), toxische epidermale necrolyse (TEN) of acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulosus (AGEP).

Metronidazol wordt verwijderd door hemodialyse; toedienen na beëindiging van de procedure.

Bij een verminderde nierfunctie: controleer op tekenen van toxiciteit door stapeling van toxische metabolieten.

De behandelduur is korter dan 10 dagen, vanwege mogelijke schade aan de menselijke kiemcellen.

Bij hoge doseringen, langdurige of herhaalde behandeling, bloeddyscrasie in de voorgeschiedenis, ernstige infectie en ernstige leverfunctiestoornis worden controles (incl. bloedtellingen) geadviseerd.

Gelijktijdig gebruik van de ovules en latex condooms of pessaria kan leiden tot scheuren van het latex.

De metabolieten kunnen de urine donkerbruin kleuren.

Overdosering

Symptomen
maag-darmklachten, ataxie, verwardheid, convulsies, perifere neuropathie.

Therapie
er is geen specifiek antidotum.

Neem voor meer informatie over een vergiftiging met metronidazol contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Nitro-imidazoolderivaat. Metronidazol heeft zelf géén antimicrobiële werking. Onder anaerobe omstandigheden worden vanuit metronidazol nitrosoradicalen gevormd door microbiële enzymen (pyruvaat-ferridoxine oxidoreductase). Deze radicalen binden aan het microbiële DNA wat leidt tot breuken in het DNA en celdood.

Gewoonlijk gevoelig zijn: niet-obligaat aerobe Gram-positieve micro-organismen, Bacteroides fragilis, Clostridium difficile, Clostridium perfringens, Eubacterium spp., Fusobacterium spp., Peptococcus spp., Peptostreptococcus spp., Porphyromonas spp., Prevotella spp., Veillonella spp., Balantidium coli, Blastocystis hominis, Entamoeba histolytica (zowel een weefsel- als een contactamoebicide werking), Gardnerella vaginalis, Giardia lamblia, Trichomonas vaginalis en sommige spirocheten.

Een verworven resistentie kan een probleem zijn bij: Helicobacter pylori en Actinobacillus actinomycetemcomitans.

Ongevoelig zijn: alle obligaat aerobe bacteriën, Actinomyces spp., Enterococcus spp., Lactobacillus, Propionibacterium acnes, Staphylococcus spp., Streptococcus spp., Enterobacteriaceae en Haemophilus spp.

Kinetische gegevens

Resorptieoraal goed. Na splitsing in het maag-darmkanaal van metronidazolbenzoaat komt metronidazol vrij (suspensie). Slecht vanuit de ovule.
Foraal > 90%. Ten opzichte van de tabletten is de relatieve beschikbaarheid van de suspensie 80%. Laag (ovule).
T maxoraal 1–3 uur (tablet), ca. 6 uur (suspensie).
V d0,51–1,1 l/kg (volwassenen), 0,64–071 l/kg (neonaten).
Overigmetronidazol wordt bijna volledig verdeeld over het lichaam; concentraties in speeksel, gal en cerebrospinaalvocht (bij ontstoken meninges) komen overeen met de plasmaconcentratie.
Metaboliseringin de lever o.a. via CYP3A4 en CYP2C9. De actieve hydroxymetaboliet heeft een activiteit van 30–65% ten opzichte van metronidazol.
Eliminatiein 5 dagen: ca. 77% met de urine, 7–12% onveranderd; ca. 14% met de feces. Metronidazol en metabolieten worden middels hemodialyse geëlimineerd (volledig zelfs; indien de dialysesessie 8 uur zou duren). Peritoneale dialyse verwijdert metronidazol niet.
T 1/2elca. 6–8 uur (metronidazol), ca. 10–13 uur (hydroxymetaboliet); bij ernstige leverinsufficiëntie verlengd met ca. 65%. Bij hemodialyse ca. 2,5 uur. Bij zuigelingen: sterk verlengd (25–109 uur, omgekeerd evenredig met de leeftijd); bij neonaten < 32 w. zwangerschapsduur: ca. 75,3 uur, zwangerschapsduur 32–35 w.: ca. 35,4 uur, zwangerschapsduur 36–40 weken: ca. 24,8 uur. Vanaf de postnatale leeftijd van ca. 8 weken is de eliminatie-halfwaardetijd gelijk aan die bij volwassenen.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

metronidazol hoort bij de groep antiprotozoïca, overige.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook