triamtereen/​epitizide

Samenstelling

Triamtereen/Epitizide Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Capsule

Bevat per capsule: triamtereen 50 mg en epitizide 4 mg.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

triamtereen/​epitizide vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Hypertensie: Diuretica, β-blokkers, calciumantagonisten (dihydropyridinen), ‘angiotensine converting enzyme’(ACE)-remmers en angiotensine receptor-blokkers (ARB’s) verlagen de bloeddruk effectief en verminderen het tienjaarsrisico op cardiovasculaire mortaliteit en morbiditeit. Comorbiditeit en specifieke patiëntkarakteristieken bepalen welke groepen en welke middelen als eerste in aanmerking komen. De voorkeur gaat uit naar middelen met een 24-uurs werkzaamheid. Als één middel onvoldoende effectief is bij de aanbevolen dosering, is het toevoegen van een middel uit een andere groep effectiever dan het ophogen van de dosering; tevens beperkt dit de dosisafhankelijke bijwerkingen. Een vaste combinatie in de juiste dosisverhouding heeft om reden van therapietrouw de voorkeur.

Triamtereen komt niet voor in de meest recente Nederlandse richtlijnen voor de behandeling van hypertensie.

Bij systolisch hartfalen starten met een ACE-remmer en bij vochtretentie met een diureticum, daarna, als de patiënt klinisch stabiel is, een selectieve β-blokker toevoegen. Een combinatie van deze middelen verlicht de klachten en kan een vroegtijdige mortaliteit en de kans op ziekenhuisopname voor hartfalen verminderen. De patiënt op de medicatie instellen op basis van een zorgvuldige titratie van de doses en regelmatige controle van serumelektrolyten en de nierfunctie. Een lisdiureticum, furosemide of bumetanide, heeft de voorkeur boven een thiazide-diureticum in verband met de sterkere werking.

Indien hypokaliëmie ernstige gevolgen kan hebben (m.n. bij hartritmestoornissen, levercirrose en digitalisgebruik) kan het toevoegen van een kaliumsparend diureticum soms noodzakelijk zijn, eventueel in de vorm van een vaste combinatie. Het is noodzakelijk zowel tijdens mono- als combinatietherapie de kaliumspiegel te controleren.

Indicaties

  • Hypertensie, indien kaliumdepletie is te verwachten bij behandeling met een thiazide-diureticum alléén.
  • Oedeem ten gevolge van hartfalen of nefrotisch syndroom.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Hypertensie:

Volwassenen:

Aanvankelijk 1 capsule 2×/ dag; vervolgens is 1 capsule per dag meestal voldoende als onderhoudsdosering. Indien triamtereen/epitizide wordt toegevoegd aan bestaande antihypertensieve medicatie de dosering halveren. Omgekeerd, als de patiënt al is ingesteld op triamtereen/epitizide, is het raadzaam om de dosering van een antihypertensivum dat wordt toegevoegd, te halveren.

Oedeem:

Volwassenen:

Aanvankelijk 1 capsule 2×/dag; onderhoudsdosering 1 capsule per dag; soms is 1 capsule per 2 dagen voldoende. Max. 4 capsules per dag.

Bij staken van de behandeling de dosering geleidelijk afbouwen om reactief kaliumverlies te voorkomen.

Toedieningsinformatie: De capsules heel innemen met water na de maaltijd.

Bijwerkingen

Inherent aan de farmacologische werkzaamheid: verstoring van de water- en elektrolytenbalans (hyper- of hypokaliëmie, hyponatriëmie, hyperchloremische acidose, hypomagnesiëmie, hypercalciëmie en dehydratie). Hiermee samenhangende symptomen zijn droge mond, moeheid, spierkrampen, aritmieën, hypotensie. Verder duizeligheid, maag-darmklachten (misselijkheid, braken, diarree). Bij latente foliumzuurdeficiëntie (alcoholische levercirrose, graviditeit) kan triamtereen megaloblastaire anemie induceren. Vorming van nierstenen, vermindering van de nierfunctie (afname van de creatinineklaring met 25–50%). Bij hoge dosering verhoging van serumlipiden, hyperurikemie (zelden leidend tot jicht), verminderde glucosetolerantie.

Zelden: overgevoeligheidsreacties (fotosensibilisatie, huidafwijkingen, koorts, anafylaxie); bloedafwijkingen zoals neutropenie, leukopenie, trombocytopenie, agranulocytose, aplastische anemie; pancreatitis, geelzucht.

Interacties

Combinatie met andere kaliumsparende geneesmiddelen (amiloride, spironolacton) of kaliumsupplementen is gecontra–indiceerd vanwege het risico van een potentieel levensbedreigende hyperkaliëmie.

Gelijktijdige behandeling met ACE-remmers, ARB's of ciclosporine kan leiden tot een verhoogde kaliumspiegel.

Ondanks toevoeging van een kaliumsparend diureticum kan kaliumtekort (intra- en extracellulair) ontstaan, hetgeen kan leiden tot toegenomen toxiciteit van digoxine en van geneesmiddelen die het QT-interval verlengen, en grotere gevoeligheid voor spierrelaxantia. Gelijktijdig gebruik van corticosteroïden of amfotericine B kan leiden tot verhoogd kaliumverlies. Disopyramide versterkt het ongunstige effect van hyperkaliëmie en kan matige hyperkaliëmie bij gebruik van triamtereen/epitizide levensbedreigend maken.

NSAID's (incl. COX-2-remmers en acetylsalicylzuur > 3 g/dag) kunnen het diuretisch, natriuretisch en antihypertensief effect verminderen en de nierfunctie (verder) verslechteren (vaak reversibel) met een verhoging van de serumkaliumconcentratie.

De renale lithiumklaring neemt af door toegenomen terugresorptie in de tubulus; dit kan leiden tot een verhoogde (toxische) lithiumspiegel. Indien combinatie toch noodzakelijk is, de lithiumspiegel zorgvuldig controleren.

De werking van insuline en orale bloedglucoseverlagende middelen kan worden geantagoneerd.

Het effect van andere antihypertensiva kan worden versterkt; zie ook de rubriek Dosering.

Zwangerschap

Triamtereen en epitizide passeren de placenta.
Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren geen aanwijzingen voor schadelijkheid.
Farmacologisch effect: Risico’s voor het ongeboren kind bij het gebruik van thiazidediuretica door de moeder zijn hypoglykemie, trombocytopenie, hyponatriëmie en hypokaliëmie. Triamtereen is een foliumzuurantagonist.
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken. Vermijd gebruik in het 1e trimester.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja (triamtereen, epitizide).
Advies: Het gebruik van dit geneesmiddel of het geven van borstvoeding ontraden.
Overige: Diuretica kunnen de lactatie remmen.

Contra-indicaties

  • hyperkaliëmie;
  • progressieve nierinsufficiëntie (met een toenemende uremie en oligurie gedurende de behandeling);
  • verminderde nierfunctie (serumcreatinine > 200 micromol/l);
  • ernstige leverinsufficiëntie, levercirrose;
  • overgevoeligheid voor sulfonamidederivaten.

Zie voor meer contra-indicaties de rubriek Interacties.

Waarschuwingen en voorzorgen

Controleer periodiek serumelektrolytconcentraties, met name van kalium, en corrigeer deze zo nodig. Dit is vooral van belang bij overmatig braken, diarree, diabetes mellitus, cardiopulmonale aandoeningen, parenterale toediening van vloeistoffen, streng zoutarm dieet, ouderen, leverfunctiestoornis en nierfunctiestoornis, omdat dan de kans op verstoring van de elektrolytenbalans is toegenomen.

Het gebruik van andere kaliumsparende diuretica, kaliumsuppletie of kaliumhoudende voedingsmiddelen (kunstzout) dient te worden vermeden wegens de kans op hyperkaliëmie.

Bij leverinsufficiëntie regelmatig het ureumgehalte in bloed controleren.

Regelmatig de nierfunctie controleren tijdens de behandeling omdat bij chronische behandeling de glomerulusfiltratie kan dalen (reversibel), m.n. indien vóór de behandeling de nierfunctie al licht verstoord was. Hierdoor kan het ureumgehalte tot abnormale waarden stijgen.

Regelmatig controleren op bloeddyscrasieën of leverbeschadiging.

Voorzichtig toepassen bij jicht in de anamnese vanwege meer kans op hyperurikemie.

Wees voorzichtig bij nierstenen in de anamnese omdat triamtereen de aangroei van nierstenen zou kunnen bevorderen.

Bij hyperlipidemie serumlipiden extra controleren.

Thiaziden verminderen de calciumuitscheiding en kunnen zo hypercalciëmie veroorzaken; voorzichtigheid is daarom geboden bij maligne aandoeningen of hyperparathyreoïdie.

Wegens hun invloed op het calciummetabolisme kunnen thiaziden bijschildklierfunctieproeven verstoren.

Misselijkheid en braken kunnen grotendeels worden voorkomen door de capsules tijdens/na het eten in te nemen. De symptomen kunnen echter ook een teken zijn van een verstoorde elektrolytenbalans.

Onderzoeksgegevens: Er is onvoldoende informatie over gebruik van dit preparaat bij kinderen.

Overdosering

Symptomen
o.a. verstoring van de elektrolytenbalans, hypotensie, maag-darmstoornissen (o.a. braken), zwakheid.

Neem voor meer informatie over een vergiftiging met triamtereen/epitizide contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Combinatie van een thiazide- en een kaliumsparend diureticum. Werking: na 1-2 uur. Werkingsduur: 12 uur (diurese), 7-9 uur (kaliumsparend effect).

Kinetische gegevens

OverigTriamtereen:
F30–70%.
T max1–2 uur.
Eiwitbinding93% (actieve metaboliet).
Metaboliseringgroot first-pass-effect in de lever tot actieve metaboliet (parahydroxytriamtereensulfaat).
Eliminatiedeels met de urine; 4% onveranderd, 20–50% als actieve metaboliet.
T 1/2elca. 4 uur (triamtereen, metaboliet).
OverigOver epitizide zijn weinig gegevens bekend.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

triamtereen/epitizide hoort bij de groep diuretica, combinatiepreparaten.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Indicaties

Externe links