Samenstelling

Bisacodyl Tabletten/Zetpillen Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Tablet, maagsapresistent
Sterkte
5 mg

Sommige tabletten bevatten de kleurstof tartrazine.

Toedieningsvorm
Zetpil
Sterkte
10 mg

Dulcolax Sanofi-Aventis

Toedieningsvorm
Tablet, maagsapresistent
Sterkte
5 mg
Toedieningsvorm
Zetpil voor volwassenen
Sterkte
10 mg

Laxeertablet Bisacodyl Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Tablet, maagsapresistent
Sterkte
5 mg

Nourilax Omega Pharma Nederland

Toedieningsvorm
Tablet, maagsapresistent
Sterkte
5 mg

Uitleg symbolen

Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Bij de medicamenteuze behandeling van functionele obstipatie gaat de voorkeur uit naar macrogol (met of zonder elektrolyten) of lactulose, vanwege de osmotische werking, de klinische ervaring en het gebruiksgemak. Bij onvoldoende effect komt een contactlaxans (bisacodyl of sennosiden A+B) in aanmerking. Kies bij ernstige klachten voor rectale medicatie ter lediging van het rectum.

Bij obstipatie met fecale impactie wordt in eerste instantie gekozen voor rectale medicatie of het gebruik van een hoge dosis macrogol; daarna kan worden overgegaan op de standaardbehandeling met orale laxantia.

Om obstipatie door opioïdgebruik te voorkomen, zijn orale laxantia volgens standaardbehandeling aangewezen vanaf de start van de behandeling met het opioïd. De voorkeur gaat uit naar macrogol (met of zonder elektrolyten) of lactulose, vanwege de osmotische werking, de klinische ervaring en het gebruiksgemak. Bij onvoldoende effect komt een contactlaxans (bisacodyl of sennosiden A+B) in aanmerking, eventueel als toevoeging.

Aan de vergoeding van bisacodyl zijn voorwaarden verbonden, zie Regeling zorgverzekering, bijlage 2.

Indicaties

  • Obstipatie, kortdurend gebruik;
  • Ter lediging van rectum of darm pre- en postoperatief en voor röntgenonderzoek van de buikorganen.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Obstipatie:

Volwassenen en kinderen vanaf 11 jaar:

5–10 mg oraal 's avonds, maximaal 3 dagen achtereen.

10 mg rectaal (zetpil), maximaal 3 dagen achtereen.

Kinderen 2–10 jaar:

5 mg oraal 's avonds, maximaal 3 dagen achtereen;

rectaal (zetpil) 5 mg /dag, maximaal 3 dagen achtereen.

Ter lediging van de darm, uitsluitend onder medisch toezicht:

Volwassenen en kinderen ≥ 11 jaar:

10 mg oraal 's ochtends en 10 mg oraal op de avond voor de ingreep, gevolgd door 10 mg rectaal op de ochtend van de ingreep.

Kinderen 4–10 jaar:

5 mg oraal 's avonds, gevolgd door 5 mg rectaal de volgende ochtend.

De tabletten niet kauwen en niet innemen met melk.

Bijwerkingen

Vaak (1-10%): buikkrampen, buikpijn, misselijkheid, diarree.

Soms (0,1-1%): haematochezia, anale en rectale klachten, braken, duizeligheid.

Zelden (0,01-0,1%): overgevoeligheidsreacties, angioneurotisch oedeem, anafylactische reactie. Dehydratie. Colitis. Syncope. Langdurig gebruik (misbruik) kan leiden tot waterige diarree met excessief verlies van water en elektrolyten (vooral kalium), spierzwakte, gewichtsverlies, albuminurie, hyperaldosteronisme, nierstenen, beschadiging van de niertubuli, rebound-obstipatie.

Interacties

De tabletten niet gelijktijdig gebruiken met antacida en melk om aantasting van de zuurbestendige laag te voorkomen. Deze aantasting is ook te verwachten bij comedicatie met H2-receptor-antagonisten of protonpompremmers. Het kaliumverlies veroorzaakt door andere geneesmiddelen, kan worden versterkt. Verstoring van de elektrolytenbalans kan de werking van digoxine versterken.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren geen aanwijzingen voor schadelijkheid.
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Nee.
Advies: Kan voor zover bekend zonder gevaar volgens voorschrift worden gebruikt.

Contra-indicaties

  • plotseling optredende buikpijn, al dan niet in combinatie met misselijkheid en braken, omdat dit kan wijzen op een ernstige aandoening (appendicitis, ileus, acute ontsteking in de ingewanden);
  • obstructie van de darm;
  • ernstige dehydratie;
  • bij sommige tabletten: overgevoeligheid voor de kleurstof tartrazine.
  • daarbij voor de rectale toediening: proctitis en anale fissuren.

Waarschuwingen en voorzorgen

Bij gebruik van bisacodyl wordt aangeraden per dag 1½–2 liter vocht te drinken, bij patiënten met vochtverlies bij wie dehydratie schadelijk kan zijn (nierinsufficientie, ouderen) alleen toepassen onder medisch toezicht.

Een lichte, en meestal vanzelf voorbijgaande vorm van haematochezia kan optreden.

Bij buikspasmen kunnen via een vasovagale reactie duizeligheid en/of syncope optreden; bij buikspasmen geen voertuigen besturen of machines bedienen.

Overdosering

Symptomen
diarree, buikkrampen, verlies van vocht en elektrolyten.

Therapie
Geactiveerde kool. Herstellen van vocht en elektrolyten. Eventueel spasmolytica.

Eigenschappen

Contactlaxans. In het colon wordt bisacodyl door esterasen in het darmslijmvlies omgezet tot de actieve vorm. Door directe werking op het darmslijmvlies wordt de absorptie en secretie van water en zouten beïnvloed. Hierdoor neemt de hoeveelheid vocht en elektrolyten in de darm toe en wordt de peristaltiek van het colon gestimuleerd. Het resultaat is stimulatie van de stoelgang, verkorting van de passagetijd en zachter worden van de ontlasting. Werking: oraal na 5–12 uur, afhankelijk van maagvulling; rectaal na 15–60 min.

Kinetische gegevens

Metaboliseringin darmwand en lever tot inactief glucuronide.
Eliminatiemet de feces of als glucuronide met de urine.
T 1/2ca. 16 uur.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

bisacodyl hoort bij de groep contactlaxantia.

Zie ook