Samenstelling

Cosopt Santen Oy

Toedieningsvorm
Oogdruppels
Verpakkingsvorm
flacon 5 ml

Bevat per ml: dorzolamide (als hydrochloride) 20 mg (2%), timolol (als maleaat) 5 mg (0,5%). Conserveermiddel: benzalkoniumchloride.

Toedieningsvorm
Oogdruppels conserveermiddelvrij
Verpakkingsvorm
flacon 0,2 ml

Bevat per ml: dorzolamide (als hydrochloride) 20 mg (2%), timolol (als maleaat) 5 mg (0,5%). Bevat geen conserveermiddel.

Toedieningsvorm
Oogdruppels multidose conserveermiddelvrij
Verpakkingsvorm
flacon 10 ml

Bevat per ml: dorzolamide (als hydrochloride) 20 mg (2%), timolol (als maleaat) 5 mg (0,5%). Bevat geen conserveermiddel.

Dorzolamide/Timolol Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Oogdruppels
Verpakkingsvorm
flacon 5 ml

Bevat per ml: dorzolamide (als hydrochloride) 20 mg (2%), timolol (als maleaat) 5 mg (0,5%). Conserveermiddel: benzalkoniumchloride.

Dualkopt Théa Pharma bv

Toedieningsvorm
Oogdruppels
Verpakkingsvorm
flacon 5 ml, flacon 10 ml

Bevat per ml: dorzolamide (als hydrochloride) 20 mg (2%), timolol (als maleaat) 5 mg (0,5%). Bevat geen conserveermiddel.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Behandeling van glaucoom dient door een oogarts te gebeuren. Glaucoom wordt medicamenteus vooral behandeld met plaatselijk toegediende middelen.

Bij open-kamerhoekglaucoom zijn oogdruppels met timolol of een prostaglandine-analogon de eerstekeusbehandeling. Bij onvoldoende effect of bij intolerantie voor een van beide middelen wordt eerst het andere middel van de eerstekeusbehandeling als monotherapie aanbevolen. Alternatieven voor bovenstaande monotherapie zijn monotherapie met een lokale koolzuuranhydraseremmer, een andere β-blokker of α2-agonist. Wanneer monotherapie onvoldoende effect heeft, worden geneesmiddelen met verschillende aangrijpingspunten gecombineerd. Als er meer dan twee middelen nodig zijn, is een laserbehandeling of operatie te overwegen.

Bij nauwe-kamerhoekglaucoom kiest men voor een laserbehandeling en/of een operatie, ondersteund door een medicamenteuze behandeling.

Wanneer de aanwezigheid van conserveermiddel niet gewenst is door aangetoonde allergie, contra-indicaties of klinisch relevante bijwerkingen en een behandeling met dorzolamide/timolol is aangewezen kan gekozen worden voor de conserveermiddelvrije toediening met dorzolamide en timolol.

Indicaties

Verlaging van de intra-oculaire druk als monotherapie met een β-blokker niet afdoende is bij:

  • Open-kamerhoekglaucoom;
  • Pseudo-exfoliatief glaucoom.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Open-kamerhoekglaucoom of pseudo-exfoliatief glaucoom:

Volwassenen

1 druppel 2×/dag in het aangedane oog.

Als een dosis wordt vergeten, behandeling volgens schema voortzetten met de volgende dosis.

Bij coronaire hartziekten de behandeling met dorzolamide/timolol oogdruppels niet abrupt staken maar geleidelijk afbouwen.

Toedieningsinformatie: Druk de traanbuis 1–3 minuten dicht tijdens en direct na toediening; dit voorkomt dat de oogdruppel afvloeit naar de neus- en keelholte wat systemische reacties tot gevolg kan hebben. Bij gebruik van meerdere soorten oogpreparaten deze toedienen met een interval van ten minste vijf minuten. De oogdruppels die de minste irritatie geven als eerste en viskeuze oogdruppels of oogzalven als laatste toedienen.

Bijwerkingen

Lokaal: Zeer vaak (> 10%): oogklachten zoals branderig, prikkend gevoel.

Vaak (1–10%): oogklachten (jeuk, wazig zien, verhoogde traanproductie), conjunctivitis, erosie van de cornea.

Zelden (0,01–0,1%): contacteczeem.

Verder is gemeld: corpus–alienumgevoel.

Systemisch: Zeer vaak (> 10%): dysgeusie.

Vaak (1-10%): sinusitis.

Soms (0,1-1%): urolithiase.

Zelden (0,01-0,1%): rinitis, dyspneu. respiratoir falen. Overgevoeligheidsreacties zoals jeuk, huiduitslag, urticaria, angio-oedeem, bronchospasme, anafylaxie, Stevens-Johnsonsyndroom en toxische epidermale necrolyse.

Verder is gemeld: dyspneu.

Meer informatie: dorzolamide#bijwerkingen en timolol#bijwerkingen.

Interacties

Het gebruik van twee lokale β-blokkers wordt ontraden. Het gebruik van lokaal dorzolamide en orale koolzuuranhydraseremmers (acetazolamide) wordt eveneens ontraden.

Bij gelijktijdig gebruik van timolol met orale β-blokkers, calciumantagonisten, middelen die catecholaminedepletie veroorzaken, digoxine, klasse I anti-aritmica, amiodaron, parasympathicomimetica, MAO-remmers of inhalatieanaesthetica kan een additief effect – zowel lokaal als systemisch – optreden met onder andere hypotensie en/of bradycardie.

β-blokkers kunnen het hypoglykemisch effect van bloedglucoseverlagende middelen versterken en de symptomen van hypoglykemie maskeren.

β-Blokkers voor oculair gebruik kunnen de werking van systemische β–agonisten zoals adrenaline blokkeren. Een enkele keer is mydriase gemeld na gelijktijdige toediening van adrenaline (epinefrine).

CYP2D6-remmers (zoals kinidine, fluoxetine en paroxetine) kunnen de plasmaconcentratie van timolol verhogen.

Zwangerschap

Teratogenese: Dorzolamide: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren in maternaal toxische dosering teratogeen gebleken. Timolol: Bij ca. 100 beschreven zwangerschappen waarbij timolol gebruikt werd (m.n. in case series), is geen toegenomen risico op aangeboren afwijkingen gezien. Er zijn geen aanwijzingen voor een groter risico op aangeboren afwijkingen bij gebruik van systemische β-blokkers.
Farmacologisch effect: Systemisch toegepaste β-blokkers kunnen in het laatste trimester of tijdens de partus bij foetus of pasgeborene farmacologische effecten geven zoals bradycardie, hypoglykemie en hypotensie. Bij gebruik van de oogdruppels is de systemische blootstelling (timolol, dorzolamide) gering, desondanks zijn de beschreven effecten (β-blokkers) niet uit te sluiten.
Advies: Kan waarschijnlijk veilig worden gebruikt. Controleer op farmacologische effecten bij de foetus of pasgeborene, zoals bradycardie, hypoglykemie en hypotensie. Door de traanbuis korte tijd (1–3 min) dichtgedrukt te houden na toediening van de oogdruppel kan de systemische resorptie beperkt worden.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Dorzolamide: Onbekend. Ja, bij dieren. Timolol: Ja, in geringe mate . De systemische blootstelling aan dorzolamide en timolol vanuit de oogdruppel bij de moeder is laag, waardoor nadelige effecten bij de zuigeling via de moedermelk onwaarschijnlijk zijn.
Advies: Kan waarschijnlijk veilig worden gebruikt.

Contra-indicaties

  • reactieve luchtwegaandoeningen met inbegrip van (actuele of doorgemaakte) astma en andere ernstige obstructieve longaandoeningen (COPD);
  • manifest harfalen, cardiogene shock, tweede- of derdegraads AV-blok zonder pacemaker, sinusbradycardie, sick-sinus-syndroom, sinoatriaal blok;
  • ernstige nierfunctiestoornis (CrCl < 30 ml/min);
  • hyperchloremische acidose;
  • overgevoeligheid voor sulfonamiden of andere β–blokkers.

Waarschuwingen en voorzorgen

Bij ernstige cardiovasculaire stoornissen (zoals coronaire hartziekte, Prinzmetal-angina-pectoris en hartfalen) en hypotensie is kritische evaluatie noodzakelijk. Wees voorzichtig bij een eerstegraads AV-blok vanwege een negatief effect op de AV–geleiding.

Niet gebruiken bij astma en ernstige COPD (zie ook de rubriek Contra-indicaties). Wees voorzichtig bij milde/matige COPD. Overlijden door bronchospasmen bij astma is waargenomen na toediening van sommige oftalmische β-blokkers.

β-Blokkers kunnen de symptomen van hypoglykemie en hyperthyreoïdie maskeren. Wees voorzichtig bij labiele diabetes/spontane hypoglykemie. Patiënten die vermoedelijk thyreotoxicose ontwikkelen nauwlettend observeren.

Wees voorzichtig bij ernstige perifere circulatiestoornissen zoals ernstige vormen van het fenomeen van Raynaud.

Bij een voorgeschiedenis van atopie of ernstige anafylactische reactie op allergenen kan tijdens gebruik van een β-blokker een versterkte reactie optreden bij herhaalde blootstelling aan die allergenen. Een opgetreden anafylaxie is vaak matig of slecht te beïnvloeden met de gebruikelijke hoeveelheid adrenaline. Het Stevens-Johnsonsyndroom en toxische epidermale necrolyse zijn in zeldzame gevallen gemeld; bij ernstige overgevoeligheidsreacties of huidreacties de therapie onmiddellijk staken.

Wees voorzichtig bij lever-of nierfunctiestoornissen. Bij ernstige lever- of nierfunctiestoornissen is er meer kans op systemische bijwerkingen. Wees voorzichtig bij patiënten met nierstenen in de voorgeschiedenis vanwege meer kans op urolithiase.

Wees voorzichtig bij myasthenia gravis vanwege verergering van de spierzwakte zich uitend in ptosis en diplopie.

Na glaucoomingrepen is bij toepassing van kamerwaterremmende therapie (timolol, acetazolamide) loslating van de choroidea gemeld.

Wees voorzichtig bij een geschiedenis van significante oculaire virale infecties of uveïtis en iritis, omdat er dan meer kans is op cornea-infiltraten of oculaire infecties.

Bij gebruik bij bestaande cornea-afwijkingen of intra-oculaire operatieve ingreep in de voorgeschiedenis kunnen cornea-oedeem en irreversibele corneadecompensatie optreden; er is meer kans op cornea-oedeem bij een laag aantal endotheelcellen. Het conserveermiddel benzalkoniumchloride kan bij droge ogen of een beschadigde cornea bij langdurig gebruik keratitis punctata en/of toxische ulceratieve keratopathie veroorzaken.

Wees voorzichtig bij droge ogen, omdat β-blokkers de traanvochtsecretie verminderen; contactlenzen worden minder goed verdragen. Het conserveermiddel benzalkoniumchloride kan bij droge ogen of een beschadigde cornea bij langdurig gebruik keratitis punctata en/of toxische ulceratieve keratopathie veroorzaken.

Contactlenzen: het conserveermiddel benzalkoniumchloride kan irritatie veroorzaken, die aanleiding kan geven tot het minder goed verdragen van contactlenzen. Tevens kan het zachte contactlenzen doen verkleuren. Contactlenzen voor het toedienen uitnemen; 15 min na indruppelen kunnen deze weer worden ingedaan.

De veiligheid bij kinderen < 2 jaar is niet vastgesteld; de werkzaamheid bij kinderen (< 18 j.) is niet vastgesteld.

Overdosering

Neem voor informatie over een vergiftiging met dorzolamide/timolol contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Dorzolamide is een sulfonamide en een koolzuuranhydrase(II)remmer. Timolol is een lipofiele niet-selectieve β-blokker zonder intrinsieke sympathicomimetische activiteit en met geringe membraanstabiliserende werking. De kamerwaterproductie vermindert, via twee verschillende werkingsmechanismen, waardoor de intra-oculaire druk daalt (zonder pupilvernauwing). Werking: na 20–30 min, max. na 1–2 uur (timolol). Werkingsduur: 24 uur (timolol).

Kinetische gegevens

Resorptiein geval van systemische resorptie: cumulatie in rode bloedcellen door binding aan koolzuuranhydrase II (dorzolamide).
Metaboliseringtot minder actieve metaboliet (dorzolamide).
Eliminatiemet de urine bijna volledig (dorzolamide, metaboliet). Na staken van de behandeling treedt een snelle niet-lineaire daling op van de hoeveelheid werkzame stof uit de rode bloedcellen, gevolgd door een tragere eliminatie. Timolol is niet dialyseerbaar.
T 1/2el4 maanden (dorzolamide).

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

dorzolamide/timolol hoort bij de groep koolzuuranhydrase(II)-remmer met bètablokker.