Samenstelling

Colchicine Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Tablet
Sterkte
0,5 mg

Uitleg symbolen

Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Stimuleer ter preventie van (verergering van) met jicht geassocieerde cardiovasculaire en metabole comorbiditeit een gezonde leefstijl. Behandel een acute jichtaanval kortdurend met een hoge dosering orale NSAID’s, orale glucocorticoïden of colchicine, afhankelijk van de comorbiditeit en comedicatie van de patiënt. Wissel van middel als na 3–5 dagen geen verbetering optreedt. Overweeg intra-articulaire corticosteroïdinjectie bij onvoldoende effect. Start, indien de diagnose voldoende zeker is, bij recidiverende jichtaanvallen of jichttophi profylaxe met allopurinol als urinezuurverlagende therapie. Behandel een tussentijdse aanval als een acute jichtaanval. Overweeg bij hoge frequentie van tussentijdse aanvallen langdurige behandeling met een NSAID of colchicine. Ga bij onvoldoende effect of onaanvaardbare bijwerkingen en aantoonbare uraatafzetting over op febuxostat. Benzbromaron is derde keus.

Voor de toepassing bij familiaire mediterrane koorts is geen advies vastgesteld over de plaats in de medicamenteuze behandeling.

Omdat dit geneesmiddel voor meerdere indicaties in uiteenlopende doseringen kan worden voorgeschreven én er sprake is van een smalle therapeutische breedte of risico van ernstige bijwerkingen (toxiciteit), dient volgens de Regeling Geneesmiddelenwet de reden van voorschrijven op het recept te worden vermeld.

Indicaties

  • Volwassenen: ter behandeling van een acute jichtaanval, alleen indien NSAID's zijn gecontra-indiceerd of niet goed worden verdragen;
  • Volwassenen: ter preventie van een jichtaanval bij het begin van een urinezuurverlagende therapie, alleen indien NSAID's zijn gecontra-indiceerd of niet goed worden verdragen;
  • Volwassenen en kinderen: bij familiaire mediterrane koorts ter preventie van aanvallen en om amyloïdose te voorkomen.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Acute jichtaanval:

Volwassenen:

0,5 mg 2–3×/dag, eventueel voorafgegaan door een begindosis van 1 mg.

Volgens de fabrikant de behandeling staken als maag-darmklachten optreden of bij geen effect na 2–3 dagen.

Volgens de NHG-standaard Artritis (2017) is de behandelduur maximaal vijf dagen, de behandeling staken bij de eerste tekenen van toxiciteit (maag-darmklachten, branderig gevoel in de keel), of als de klachten na 5 dagen niet verminderd zijn, of als de pijn is verdwenen.

Bij matig-ernstige lever- en nierfunctiestoornissen: 0,5 mg/dag. Volgens de NHG-standaard Artritis (2017) is bij deze kortdurende behandeling met lage dosering geen aanpassing nodig voor patiënten met een nierfunctiestoornis.

Profylaxe jichtaanval:

Volwassenen:

0,5–1 mg per dag 's avonds.

Bij matig-ernstige lever- en nierfunctiestoornissen: 0,5 mg per dag.

Familiaire mediterrane koorts:

Volwassenen

1–3 mg per dag. Dosis hoger dan 1 mg per dag kunnen over twee giften per dag worden toegediend.

Bij lever- en nierfunctiestoornissen: de begindosering met 50% verlagen.

Kinderen:

0–5 jaar: 0,5 mg 1×/dag; 5–10 jaar: 1 mg/dag; > 10 jaar: 1,5 mg/dag in 1–2 giften. Bij onvoldoende respons de dosering verhogen met bv. 0,25 mg/stap tot (bij kinderen met amyloïde nefropathie) maximaal 2 mg/dag.

Bij gestoorde lever- of nierfunctie: de begindosering met 50% verlagen en zorgvuldig controleren.

Toedieningsinformatie: de tabletten innemen met een ruime hoeveelheid water. Niet innemen met grapefruitsap.

Bijwerkingen

Vaak (1-10%): buikpijn, misselijkheid, braken, diarree.

Verder zijn gemeld: beenmergdepressie met agranulocytose en aplastische anemie, vitamine B12-deficiëntie, perifere neuritis, neuropathie. Faryngolaryngeale pijn. Kaalheid, huiduitslag. Myopathie, rabdomyolyse. Amenorroe, dysmenorroe, oligospermie, azoöspermie.

Interacties

Colchicine is substraat voor CYP3A4 en P-glycoproteïne (Pgp); sterke CYP3A4-remmers en Pgp-remmers kunnen de colchicinespiegel verhogen. Toxiciteit van colchicine is gemeld bij combinatie met macroliden (azitromycine (Pgp-remming) en bij claritromycine en erytromycine (CYP3A4-remming)), ciclosporine (spiertoxiciteit), ketoconazol, itraconazol, voriconazol, tolbutamide, HIV-proteaseremmers, HCV-middelen en calciumantagonisten (verapamil en diltiazem; combinatie met deze middelen bij voorkeur vermijden). Aanpassing van de dosering colchicine kan nodig zijn. Sterke CYP3A4-remmers of Pgp-remmers niet combineren met colchicine bij lever- of nierfunctiestoornissen. Niet innemen met grapefruitsap.

De kans op myopathie en rabdomyolyse neemt toe in combinatie met statinen, fibraten, ciclosporine of digoxine.

Reversibele malabsorptie van vitamine B12 kan worden geïnduceerd door een veranderd functioneren van de darmmucosa.

Zwangerschap

Teratogenese: Redelijke ervaring bij de mens wijst niet op een schadelijk effect. In dierproeven teratogeen gebleken.
Farmacologisch effect: Colchicine heeft antimitotische eigenschappen.
Advies: Alleen op strikte indicatie toepassen bij vruchtbare vrouwen, tenzij zij adequate anticonceptieve maatregelen treffen.
Vruchtbaarheid: Een negatief effect op de spermatogenese is waargenomen bij mens en dier. Onbehandelde familiaire mediterrane koorts kan ook leiden tot onvruchtbaarheid.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja, in relatief grote hoeveelheden. De spiegels in het serum en in de borstvoeding zijn ongeveer gelijk, er is echter grote individuele variatie.
Advies: Langdurig gebruik van dit geneesmiddel of het geven van borstvoeding ontraden. Op grond van kleine studies lijkt eenmalig of kortdurend gebruik tijdens de lactatie mogelijk.

Contra-indicaties

  • ernstige lever- of nierfunctiestoornissen;
  • bloeddyscrasie.

Waarschuwingen en voorzorgen

Colchicine heeft een geringe therapeutische breedte. De toediening staken bij toxische verschijnselen zoals een branderig gevoel in de keel, misselijkheid, braken, buikpijn en diarree.

Wees voorzichtig bij:

  • matig-ernstige lever- en/of nierfunctiestoornissen;
  • cardiovasculaire aandoeningen;
  • maag-darmstoornissen;
  • bloedbeeldafwijkingen;
  • ouderen en verzwakte patiënten;
  • gelijktijdige toediening van middelen die het bloedbeeld aantasten of de lever- en nierfunctie negatief beïnvloeden.

Colchicine kan ernstige beenmergdepressie veroorzaken. Periodieke controle van het bloedbeeld is noodzakelijk; bij ontstaan van huidafwijkingen (petechiën of purpura) is onmiddellijke controle op agranulocytose en aplastische anemie aangewezen. Bij symptomen die zouden kunnen wijzen op een bloedceldyscrasie zoals koorts, stomatitis, keelpijn of langdurig bloeden, de behandeling onmiddellijk staken en volledig hematologisch onderzoek uitvoeren.

Bij langdurig gebruik kan reversibele malabsorptie van vitamine B12 (cyanocobalamine) optreden.

Oligospermie en azoöspermie kan zelden optreden; dit kan leiden tot afname van de vruchtbaarheid van de man.

Overdosering

De therapeutische breedte is smal en colchicine is bij overdosering zeer toxisch. De letale dosis varieert sterk (7–65 mg in 1×). Voor symptomen en behandeling zie ook toxicologie.org/colchicine en/of vergiftigingen.info.

Symptomen
Verschijnselen van acute overdosering kunnen vertraagd optreden, gemiddeld na 3 uur: misselijkheid, braken, buikpijn, diarree, hemorragische gastro-enteritis, volumedepletie, elektrolytenafwijkingen, leukocytose, hypotensie. Na 24–72 uur de tweede fase: multiorgaanfalen (MOF), acuut nierfalen na hypovolemie, verwardheid, coma, toenemende perifere motorische en sensorische neuropathie, myocarddepressie, pancytopenie, ritmestoornissen, ademhalingsinsufficiëntie, verbruikscoagulopathie. Overlijden als gevolg van ademhalingsdepressie en cardiovasculaire collaps. Rebound leukocytose en reversibele alopecia circa 1 week na inname.

Therapie
Maagspoeling (binnen 1 uur), met actieve kool (binnen 1 uur, bij kinderen ongeacht de dosering, bij volwassenen na inname van een dosering > 0,1 mg/kg lichaamsgewicht). Hemodialyse heeft geen effect. Verdere behandeling is symptomatisch.

Eigenschappen

Anti-inflammatoire en pijnstillende werking bij een acute jichtaanval. Colchicine werkt waarschijnlijk door inhibitie van de productie en het vrijkomen van een chemotactische factor, die wordt gevormd gedurende de fagocytose van uraatkristallen door leukocyten. Het heeft een grote affiniteit voor leukocyten (20–40× zo hoge concentratie als in plasma). De plasma-urinezuurspiegel wordt niet verlaagd. Colchicine heeft ook een antimitotisch effect. Werking: begint na 12 uur, max. na 1–2 dagen.

Kinetische gegevens

Resorptiegoed en bijna volledig.
T max(volwassenen) ½–2 uur. De plasmaconcentraties van colchicine en zijn metabolieten dalen 1–2 uur na inname en stijgen daarna, waarschijnlijk door reabsorptie. Cumuleert in leukocyten.
V d1–2 l/kg.
Metaboliseringgedeeltelijk, in de lever door CYP3A4.
Overigondergaat een enterohepatische kringloop.
Eliminatiecirca 80% via feces onveranderd en als metaboliet, 10–20% via de urine. Bij leverfunctiestoornissen neemt de eliminatie met de urine toe. Hemodialyse verwijdert colchicine niet; het is niet bekend of het wordt verwijderd door peritoneale dialyse.
T 1/2el(volwassenen) 30–90 minuten, in leukocyten 60 uur.
Overigvoor kinderen zijn geen gegevens beschikbaar.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

colchicine hoort bij de groep colchicine (groep).

Kosten

Kosten laden…

Zie ook