hyperhidrosis

Advies

Geef niet-medicamenteuze adviezen en behandel hyperhidrose met aluminiumchloride- of aluminiumhydroxychloride-oplossing of -crème.

Behandelplan

  1. Bespreek niet-medicamenteus beleid

    • draag luchtige kleding en verwissel frequent;
    • draag kleding gemaakt van natuurlijke materialen;
    • draag goed ventilerend schoeisel, houd schoenen niet de hele dag aan en draag zo mogelijk open schoenen of loop op blote voeten;
    • wissel regelmatig sokken, gebruik absorberende materialen zoals zooltjes;
    • vermijd bij reiniging en verzorging zoveel mogelijk huidbeschadigende prikkels, zoals overmatig contact met water en zeep, desinfectantia en veelvuldig scheren;
    • gebruik een deodorant met aluminiumzouten; deodorant zonder aluminiumzouten maskeert de geur maar vermindert niet de productie van zweet.

    Toelichting

    Overmatig zweten kan als zeer hinderlijk worden ervaren. De met het zweten samenhangende hydratie kan tevens schadelijk zijn voor de huid. Om die redenen wordt geadviseerd het vocht zo goed mogelijk af te voeren en andere irritatieve prikkels zoveel mogelijk te vermijden.

  2. Geef aluminiumpreparaat

    Kies één van de volgende middelen:

    Ga naar de volgende stap indien het zweten nauwelijks of niet draaglijk is en het de dagelijkse activiteiten (meestal) beïnvloedt, of als er aanwijzingen zijn voor secundaire hyperhidrose.

    Let op

    Aluminiumpreparaten kunnen kleding en metalen verkleuren en huidirritatie veroorzaken. Door het preparaat op een droge huid en voor de nacht aan te brengen kan huidirritatie en verkleuring van kleding overdag vaak worden voorkomen.

    Toelichting

    De werking van aluminiumzouten berust op het blokkeren van de zweetklieruitgangen, door vorming van onoplosbare zouten ter plaatse. Hierdoor treden er functionele en structurele veranderingen op van de eccriene zweetklier. Voor de toepassing van aluminiumzouten is enig wetenschappelijk bewijs, maar dit is niet heel overtuigend. Echter, op basis van de ruime ervaring en vanwege het ontbreken van ernstige bijwerkingen, hebben aluminiumzouten de voorkeur boven orale of andere therapieën bij het starten van een behandeling tegen zweten. Aluminiumchloride is mogelijk effectiever, maar irriteert ook meer dan aluminiumhydroxychloride.

  3. Overweeg alternatief (tweedelijnszorg)

    Toelichting

    Omdat de niet-medicamenteuze behandeling in de tweedelijnszorg doorgaans niet voor vergoeding in aanmerking komt, dient het financiële aspect met de patiënt te worden besproken. De behandelingen worden veelal in gespecialiseerde centra aangeboden en vormen geen onderdeel van de tweedelijns basiszorg.

    Botulinetoxine-injectie in de huid blokkeert de prikkeloverdracht van de zenuw naar de zweetklier. Het effect houdt enkele maanden aan. De injecties zijn pijnlijk. Om die reden is botulinetoxine minder geschikt voor handpalmen en voetzolen.

    In Nederland zijn geen systemische middelen geregistreerd voor hyperhidrose. Offlabel kan oxybutinine worden gebruikt; dit anticholinergicum blokkeert de cholinerge prikkeloverdracht van de sympathicus naar de zweetklier.

    Bij iontoforese wordt de huid ondergedompeld in een badje. Door het badje wordt een zwakke stroom geleid. Hierdoor wordt de zweetklieractiviteit geremd. Dit effect houdt enkele dagen aan. Bij herhaaldelijke behandeling houdt het effect langer aan. Iontoforese is geschikt voor handen en voeten. Voor de oksels zijn hulpmiddelen beschikbaar om de stroom door de huid te leiden.

    Chemische of endoscopische sympathectomie geeft onderbreking van de prikkeloverdracht naar de zweetklier. Er is een risico op compensatoir zweten elders op het lichaam.

    Zweetklieren kunnen chirurgisch worden verwijderd (b.v. suctiecurettage) of kunnen worden vernietigd door microgolven (MiraDry).

Het gebruik van samengesteld aluinstrooipoeder wordt niet geadviseerd vanwege de aanwezigheid van salicylzuur dat, net als het aanwezige aluminiumzout, ook huidirritatie kan geven.

Achtergrond

Definitie

Hyperhidrose betekent overmatig zweten. De activiteit van de zweetklier wordt aangestuurd door het sympathische deel van het vegetatieve zenuwstelsel. Acetylcholine zorgt voor de prikkeloverdracht van de zenuw naar de zweetklier. Door overmatige stimulering van de eccriene zweetklieren wordt er meer zweet geproduceerd dan voor de warmteregulatie nodig is.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen een primaire vorm van hyperhidrose en een secundaire variant. Bij de primaire variant is er geen sprake van een onderliggende aandoening. Het onderscheid tussen een primaire en een secundaire hyperhidrose wordt gesteld op basis van de anamnese. Een algemeen aanvaarde meetmethode om het overmatige zweten vast te stellen is niet beschikbaar.

Symptomen

Overmatig zweten wordt als onaangenaam ervaren, hetzij vanwege de abnormale hoeveelheid, hetzij door de onwelriekende geur (bromhydrose). De klachten zijn temperatuuronafhankelijk en niet te controleren. Ze ontstaan voor het vijfentwintigste levensjaar, vaak in de puberteit. Indien het zweten na het 25e levensjaar is ontstaan of ook ’s nachts optreedt, bedacht zijn op een secundaire hyperhidrose.

Vaak gaat het overmatig zweten gepaard met psychische stress door schaamte en/of angst en kan het grote impact hebben op het sociale leven (zoals persoonlijke relaties, sociale contacten en activiteiten op school, werk, of sport).

Het zweten kan aanleiding geven tot verweking van de huid en verstoring van de microbiële flora. Meestal zijn de handen, de oksels en de voetzolen betrokken, maar het zweten kan het gehele lichaam betreffen.

Behandeldoel

Verminderen van overmatig en als storend ervaren zweten.

Uitgangspunten

De behandeling van hyperhidrose wordt afgestemd op de locatie van het overmatig zweten. Bij de keuze van de behandeling wordt rekening gehouden met de ernst van de hyperhidrose. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van de Nederlandse versie van de Hyperhidrosis Disease Severity Scale, zie richtlijn NVDV.

Aluminiumchloride is mogelijk effectiever dan aluminiumhydroxychloride, maar geeft ook meer huidirritatie.

Geneesmiddelen

adstringentiaToon kosten

Literatuur

  1. Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie. Axillaire hyperhidrosis met botulinetoxine. 2016.
  2. NHG-behandelrichtlijn Hyperhidrose 2017.
  3. Zakboek dermatosen: Hyperhydrosis palmaris/plantaris via Huidziekten.nl.

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Vergelijken

hyperhidrosis vergelijken met een andere indicatie.