Samenstelling

Gemfibrozil Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Tablet, omhuld
Sterkte
600 mg, 900 mg

Lopid Pfizer bv

Toedieningsvorm
Tablet, omhuld
Sterkte
600 mg

Uitleg symbolen

Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Bij de medicamenteuze verlaging van het cholesterolgehalte ter vermindering van het tienjaarsrisico van morbiditeit en mortaliteit door hart- en vaatziekten, verdient simvastatine de voorkeur, vanwege de gunstige balans tussen (kosten)effectiviteit en bijwerkingen. Bij onvoldoende effect kan overgestapt worden op atorvastatine of eventueel rosuvastatine.

Beperk het gebruik van fibraten (met of zonder statine) tot die vormen van hypercholesterolemie waarbij eveneens sprake is van hypertriglyceridemie; en bij hypertriglyceridemie om met name pancreatitis te voorkomen. Van de fibraten is voor gemfibrozil en bezafibraat enig effect op harde eindpunten aangetoond.

Indicaties

Aanvulling op dieet en andere maatregelen bij:

  • ernstige hypertriglyceridemie met/zonder een laag HDL-cholesterolgehalte;
  • gemengde hyperlipidemie wanneer een statine gecontra–indiceerd is of niet wordt verdragen;
  • primaire hypercholesterolemie indien een statine gecontra–indiceerd is of niet wordt verdragen;
  • reductie van cardiovasculaire morbiditeit bij mannen met een verhoogd niet-HDL-cholesterol die een groot risico van een eerste cardiovasculaire gebeurtenis lopen indien een statine gecontra–indiceerd is of niet wordt verdragen.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Hypertriglyceridemie, hyperlipidemie, hypercholesterolemie en cardiovasculaire preventie:

Volwassenen:

2×/dag 600 mg, een half uur voor het ontbijt en een half uur voor het avondeten. De minimale dosis is 900 mg/dag, een half uur voor het avondeten. Van een dosering van 900 mg per dag is geen effect op de cardiovasculaire morbiditeit aangetoond, wel bij 1200 mg per dag.

Nierfunctiestoornis: bij een lichte (creatinineklaring 50–80 ml/min/1,73 m²) tot matige (30–50 ml/min/1,73 m²) nierfunctiestoornis beginnen met 900 mg/dag; de nierfunctie beoordelen alvorens de dosering te verhogen. Bij een ernstige nierfunctiestoornis is de toepassing gecontra-indiceerd.

Leverfunctiestoornis: de toepassing hierbij is gecontra-indiceerd.

Bijwerkingen

Zeer vaak (> 10%): dyspepsie.

Vaak (1-10%): hoofdpijn, vermoeidheid, (draai–)duizeligheid. Buikpijn, obstipatie, diarree, flatulentie, misselijkheid, braken. Eczeem, huiduitslag.

Soms (0,1-1%): atriumfibrilleren.

Zelden (0,01-0,1%): paresthesie, perifere neuropathie. Depressie, slaperigheid, afname libido, erectiestoornis. Gestoorde leverfunctie, hepatitis, cholestatische geelzucht, cholelithiase, cholecystitis, pancreatitis, blindedarmontsteking (appendicitis). Leukopenie, trombocytopenie, eosinofilie, ernstige anemie; beenmerginsufficiëntie. Synovitis, artralgie, myositis, myopathie, spierpijn, spierzwakte, rabdomyolyse, pijn in de extremiteit. Onscherp zien. (Exfoliatieve) dermatitis, fotosensibilisatie, urticaria, jeuk, angio-oedeem, larynxoedeem. Alopecia. Stijging van de creatinekinasewaarde.

Interacties

Gemfibrozil is een krachtige remmer van CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP1A2, UGTA1, UGTA3 (uridinedifosfaat-glucuronosyltransferase-A1 en -A3) en OATP1B1 (organic anion transporting polypeptide). De metaboliet gemfibrozil 1-0-β-glucuronide remt tevens CYP2C8 en OATP1B1. In verband hiermee is gelijktijdig gebruik van repaglinide (substraat voor CYP2C8) gecontra-indiceerd vanwege het risico van een ernstige hypoglykemie. Combinatie met dasabuvir (substraat voor CYP2C8) is eveneens gecontra-indiceerd, vanwege meer kans op QT-verlenging. Daarnaast is combinatie met selexipag (substraat voor CYP2C8) gecontra-indiceerd vanwege een verdubbeling van de blootstelling aan selexipag en een 11-voudige verhoging van de blootstelling aan de actieve metaboliet. Een dosisverlaging kan nodig zijn bij combinatie met een middel dat voornamelijk door deze enzymen wordt gemetaboliseerd zoals enzalutamide. Vermijd gelijktijdige behandeling met enzalutamide (CYP2C8-substraat); indien de combinatie onvermijdbaar is, de dosering enzalutamide verlagen, zie ook enzalutamide#doseringen.

Gelijktijdig gebruik met simvastatine is gecontra-indiceerd, gebruik met andere statinen wordt niet aanbevolen in verband met een toegenomen kans op myopathie (rabdomyolyse); gemfibrozil kan bovendien de afbraak van statinen in belangrijke mate remmen.

Bij gelijktijdig gebruik met orale bloedglucoseverlagende middelen en insulinen zijn hypoglykemische reacties gemeld.

De kans op myopathie en rabdomyolyse neemt toe in combinatie met colchicine.

Gemfibrozil kan de werking van vitamine K-antagonisten versterken; INR nauwkeurig monitoren en zo nodig de dosis van de vitamine K-antagonist verlagen.

Bij combinatie met galzuurbindende harsen kan de resorptie van gemfibrozil worden beïnvloed, deze middelen minimaal 2 uur na elkaar innemen.

De plasmaconcentratie van bexaroteen kan toenemen.

Zwangerschap

Teratogenese: Zowel bij de mens als bij dieren, onvoldoende gegevens.
Advies: Gebruik ontraden.
Vruchtbaarheid: Reversibele afnamen in mannelijke vruchtbaarheid zijn waargenomen in reproductietoxiciteitsstudies bij ratten.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Onbekend.
Advies: Het gebruik van dit geneesmiddel of het geven van borstvoeding ontraden.

Contra-indicaties

  • lever- of ernstige nierfunctiestoornis;
  • galblaas- of galsysteemaandoening (in de anamnese);
  • lichtallergie of fototoxische reactie gedurende een behandeling met fibraten in de anamnese.

Zie voor meer contra-indicaties de rubriek Interacties.

Waarschuwingen en voorzorgen

Regelmatige controle van de leverfunctie is noodzakelijk; bij voortdurende stoornissen de toediening staken. Bij optreden van galstenen, de toediening van gemfibrozil staken.

Bij uitgesproken hypertriglyceridemie kan paradoxale toename van het (totaal en LDL-) cholesterol optreden; regelmatig de serumlipiden controleren. Bij onvoldoende resultaat na drie maanden de toediening staken.

Periodieke bepaling van het bloedbeeld wordt aanbevolen gedurende het eerste jaar.

Voorzichtig bij aanleg voor ontwikkeling van rabdomyolyse; indien gemfibrozil gecombineerd moet worden met een statine (simvastatine is gecontra-indiceerd) vóór start van de combinatie de CK-spiegel bepalen bij een nierfunctiestoornis, hypothyreoïdie, leeftijd > 70 jaar, persoonlijke of familiaire voorgeschiedenis van erfelijke spierziekten, spiertoxiciteit met statine of fibraat in de anamnese of alcoholmisbruik. Bij spierpijn of -zwakte en/of opvallende verhogingen van de CK-spiegels (CK > 5× ULN) myopathie overwegen en in geval van myopathie de behandeling staken.

Niet gebruiken bij kinderen < 18 jaar vanwege onvoldoende gegevens betreffende werkzaamheid en veiligheid.

Overdosering

Symptomen
buikkramp, diarree, misselijkheid, braken, gewrichts- en spierpijn, afwijkende leverfunctie, verhoogd creatinekinase.

Zie voor meer symptomen en behandeling van een vergiftiging met gemfibrozil vergiftigingen.info.

Eigenschappen

Fibraat. Verlaagt de triglyceriden-, LDL-, VLDL- en totaalcholesterol-spiegel en verhoogt de HDL-spiegel. Het werkingsmechanisme is nog niet volledig bekend. Belangrijke effecten zijn: remming van de productie van VLDL-triglyceride en verhoging van de afbraak van VLDL-triglyceride door stimulatie van de activiteit van lipoproteïnelipase.

Kinetische gegevens

Resorptiesnel.
Fnagenoeg 100%.
T max1–2 uur.
V d0,1–0,2 l/kg.
Eiwitbinding97%.
Metaboliseringde voornaamste metaboliet, de carboxylmetaboliet, heeft een geringe farmacologische werkzaamheid. Gemfibrozil ondergaat een enterohepatische kringloop. Glucuronidering tot gemfibrozil 1-0-β-glucuronide is een belangrijke eliminatieroute.
Eliminatiemet de urine 70%, < 6% onveranderd. Circa 6% met de feces.
T 1/2el1,3–1,5 uur (gemfibrozil), 20 uur (carboxylmetaboliet).

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

gemfibrozil hoort bij de groep fibraten.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook