levodopa/​carbidopa/​entacapon

Samenstelling

Corbilta Orion Corporation

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '50/12,5/200'

Bevat per tablet: levodopa 50 mg, carbidopa 12,5 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '75/18,75/200'

Bevat per tablet: levodopa 75 mg, carbidopa 18,75 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '100/25/200'

Bevat per tablet: levodopa 100 mg, carbidopa 25 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '125/31,25/200'

Bevat per tablet: levodopa 125 mg, carbidopa 31,25 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '150/37,5/200'

Bevat per tablet: levodopa 150 mg, carbidopa 37,5 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '200/50/200'

Bevat per tablet: levodopa 200 mg, carbidopa 50 mg, entacapon 200 mg.

Levodopa/Carbidopa/Entacapon Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '50/12,5/200'

Bevat per tablet: levodopa 50 mg, carbidopa 12,5 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '75/18,75/200'

Bevat per tablet: levodopa 75 mg, carbidopa 18,75 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '100/25/200'

Bevat per tablet: levodopa 100 mg, carbidopa 25 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '125/31,25/200'

Bevat per tablet: levodopa 125 mg, carbidopa 31,25 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '150/37,5/200'

Bevat per tablet: levodopa 150 mg, carbidopa 37,5 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '200/50/200'

Bevat per tablet: levodopa 200 mg, carbidopa 50 mg, entacapon 200 mg.

Stalevo Novartis Pharma bv

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '50/12,5/200'

Bevat per tablet: levodopa 50 mg, carbidopa 12,5 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '75/18,75/200'

Bevat per tablet: levodopa 75 mg, carbidopa 18,75 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '100/25/200'

Bevat per tablet: levodopa 100 mg, carbidopa 25 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '125/31,25/200'

Bevat per tablet: levodopa 125 mg, carbidopa 31,25 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '150/37,5/200'

Bevat per tablet: levodopa 150 mg, carbidopa 37,5 mg, entacapon 200 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld '200/50/200'

Bevat per tablet: levodopa 200 mg, carbidopa 50 mg, entacapon 200 mg.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

levodopa/​carbidopa/​entacapon vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Zowel in de vroege als in de late fase van de ziekte van Parkinson is levodopa meestal het middel van eerste keus. In de vroege of ongecompliceerde fase (Hoehn & Yahr stadium 1 tot 2) zijn levodopa-combinatiepreparaten en dopamine-agonisten ongeveer even werkzaam bij de behandeling van motorische symptomen. Als startbehandeling gaat de voorkeur in het algemeen, en met name bij relatief oudere patiënten, uit naar levodopa in combinatie met een decarboxylaseremmer. In sommige gevallen kan op grond van leeftijd (< 40 j.) en als er geen cognitieve problemen zijn wel primair voor een dopamine-agonist worden gekozen. Als de respons op de dopamine-agonist afneemt, kan levodopa worden toegevoegd om een betere respons te krijgen.

In de latere gecompliceerde fasen met responsfluctuaties (zoals ‘on-off’ en 'wearing-off') tijdens de levodopa-behandeling zijn dopamine-agonisten (pramipexol, ropinirol), MAO-B-remmers (rasagiline, safinamide, selegiline) en COMT-remmers (entacapon) effectief als adjuvante behandeling. De keuze voor een van de middelen is gebaseerd op individuele patiëntkenmerken.

Indien wordt gekozen voor combinatietherapie van levodopa/carbidopa en entacapon kan de vaste combinatie levodopa/carbidopa/entacapon worden voorgeschreven, indien men precies op deze doseerverhouding uitkomt.

Indicaties

  • Ziekte van Parkinson met eind-van-de-dosis-motorische fluctuaties die niet op levodopa (met een decarboxylaseremmer) zijn gestabiliseerd.

Gerelateerde informatie

Dosering

De dosering door titratie van de zes beschikbare tabletsterkten afstemmen op de individuele behoefte; max. 10 tabletten per dag van de sterkten '50/12½/200', '75/18,75/200', '100/25/200', '125/31,25/200' en '150/37½/200' en max. 7 tabletten per dag van '200/50/200'.

Klap alles open Klap alles dicht

Overstap van entacapon en levodopa/carbidopa naar de vaste combinatie gebeurt in dezelfde dosisverhouding. Indien er geen vaste combinatie in deze dosisverhouding is, moet de vaste combinatie worden getitreerd op geleide van het klinisch effect. Het overschakelen van entacapon en levodopa/benserazide naar de vaste combinatie gebeurt in dezelfde dosisverhouding of met een iets (5–10%) hogere dosis levodopa.

Overstap van een behandeling zonder entacapon met eind-van-de-dosis-motorische fluctuaties naar de vaste combinatie: de vaste combinatie wordt gestart in een dosisverhouding die overeenkomt met die van de huidige behandeling. Bij een dagelijkse dosis levodopa > 800 mg wordt een directe overstap naar de vaste combinatie afgeraden en wordt toevoegen van apart entacapon aangeraden, waarna de levodopadosis wordt aangepast, voordat op de vaste combinatie wordt overgestapt. Omdat entacapon de werking van levodopa versterkt, kan het met name bij dyskinesie nodig zijn om na overstappen op de combinatie, de dosering levodopa met 10–30% te verminderen, bijvoorbeeld door de toedieningsintervallen te verlengen en/of de levodopadosering per dosis te verlagen.

Aanpassing van de dosering levodopa: door gebruik van een andere sterkte van de vaste combinatie of verandering van de dosisfrequentie.

Overstap van de vaste combinatie naar een behandeling zonder entacapon: de dosering van de andere parkinsonpreparaten, met name levodopa, aanpassen.

Overweeg bij dialysepatiënten een langer dosisinterval .

Bijwerkingen

Zeer vaak (< 10%): Dyskinesie. Diarree, misselijkheid. Pijn aan spieren, skeletspieren en bindweefsel. Chromaturie.

Vaak (1-10%): Anemie. Lager gewicht, verminderde eetlust. Depressie, hallucinatie, verwarde toestand, abnormale dromen, angst, slapeloosheid. Verslechterd parkinsonisme (bv. bradykinesie), tremor, on-off-fenomeen, dystonie, mentale stoornis (bv. geheugenstoornis, dementie), slaperigheid, duizeligheid, hoofdpijn. Wazig zien. Voorvallen als gevolg van ischemische hartziekte, anders dan een myocardinfarct (bv. angina pectoris), onregelmatig hartritme. Orthostatische hypotensie, hypertensie. Dyspneu. Obstipatie, braken, dyspepsie, pijn en onaangenaam gevoel in de buik, droge mond. Huiduitslag, hyperhidrose. Spierspasmen, artralgie. Urineweginfectie. Pijn op de borst, perifeer oedeem, vallen, loopstoornis, asthenie, vermoeidheid.

Soms (0,1-1%): Trombocytopenie. Psychose, agitatie. Myocardinfarct. Maag-darmbloeding. Colitis, dysfagie. Abnormale leverfunctietest. Verkleuringen van huid, nagels, haar en zweet. Urineretentie. Malaise.

Zelden (0,01-0,1%): Angio-oedeem. Convulsies (verband met de behandeling is niet aangetoond).

Verder zijn gemeld: Suïcidaal gedrag. Neuroleptisch maligne syndroom. Hepatitis met voornamelijk cholestatische kenmerken. Urticaria. Rhabdomyolysis.

Met name bij hoge doses dopaminerge middelen (incl. levodopa) zijn stoornissen in de impulsbeheersing: (pathologisch gokgedrag, toename in libido, hyperseksualiteit, compulsief geld uitgeven of koopgedrag, eetbuien en compulsief eetgedrag) gemeld. En bij entacapon in combinatie met levodopa, geïsoleerde gevallen van buitengewone slaperigheid overdag en plotselinge slaapaanvallen.

Interacties

Niet gelijktijdig gebruiken met niet-selectieve MAO-remmers. Tot 14 dagen na de laatste gift van een MAO-remmer kan een hypertensieve crisis optreden. Dopamine-receptorantagonisten zoals antipsychotica; anti-emetica zoals prochloorperazine, en verder benzodiazepinen, en hoge doses methionine kunnen het anti-parkinsoneffect tegengaan.

Entacapon is een CYP2C9-remmer; voorzichtigheid is geboden bij middelen die door CYP2C9 worden gemetaboliseerd. Entacapon en levodopa kunnen met ferro-verbindingen niet-resorbeerbare complexen vormen. Bij combinatie hiermee een toedieningsinterval van ten minste 2–3 uur aanhouden. Voorzichtigheid is geboden in combinatie met andere middelen die orthostatische hypotensie kunnen veroorzaken. Bijwerkingen zoals dyskinesieën kunnen verergeren in combinatie met dopamine-agonisten (zoals bromocriptine), selegiline of amantadine. De dosering van deze middelen moet bij starten met de vaste combinatie worden aangepast.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren schadelijk gebleken (misvormingen skelet en ingewanden).
Advies: Gebruik ontraden.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja.
Farmacologisch effect: Onderdrukking lactatie.
Advies: Gebruik ontraden.

Contra-indicaties

  • ernstig gestoorde leverfunctie;
  • nauwe-kamerhoekglaucoom;
  • feochromocytoom;
  • neuroleptisch maligne syndroom;
  • niet-traumatische rabdomyolyse in de voorgeschiedenis.

Waarschuwingen en voorzorgen

Wees voorzichtig bij ernstige cardiovasculaire of pulmonale ziekte, ischemische hartziekte, astma, nier-, of endocriene ziekte of een anamnese van ulcus pepticum, convulsies of psychose. Controleer tijdens langdurig gebruik periodiek de lever-, nier en de hematopoëtische en cardiovasculaire functie. Als binnen korte tijd een progressieve anorexia, asthenie en gewichtsverlies ontwikkelt, algemene medische beoordeling en controle van de leverfunctie overwegen. Controle met het oog op het ontstaan van mentale veranderingen, depressies met neiging tot zelfmoord wordt aangeraden. Vanwege een risico van het neuroleptisch maligne syndroom de medicatie langzaam afbouwen of veranderen, en bij eventueel optreden van symptomen de levodopadosis verhogen. Bij chronisch open-kamerhoekglaucoom de intraoculaire druk bewaken. Bij licht tot matig gestoorde leverfunctie is voorzichtigheid geboden en kan verlaging van de dosis nodig zijn. Bij diarree het gewicht blijven controleren. Bij aanhoudende diarree de medicatie staken. Regelmatig controleren op stoornissen in de impulsbeheersing; patiënten en verzorgers dienen hierop bedacht te zijn. Bij optreden van stoornissen in de impulsbeheersing de behandeling heroverwegen. Bij patiënten < 18 jaar zijn geen gegevens voorhanden.

Onder andere vanwege het risico van slaperigheid en plotselinge slaapaanvallen is voorzichtigheid geboden met het besturen van voertuigen of bij gevaarlijke activiteiten. Bij last van slaperigheid of plotselinge slaapaanvallen de dosering verminderen en afzien van autorijden en het bedienen van machines totdat de slaapaanvallen en de slaperigheid zijn verdwenen.

Overdosering

Neem voor informatie over een vergiftiging met levodopa/carbidopa/entacapon contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Combinatie van levodopa, een perifere dopadecarboxylaseremmer en een reversibele en hoofdzakelijk perifeer werkende catechol-O-methyltransferase-(COMT-)remmer. Levodopa is een dopamineprecursor die de bloed-hersenbarrière passeert en enzymatisch wordt gedecarboxyleerd tot het werkzame dopamine. De dopadecarboxylaseremmer carbidopa, remt de extracerebrale decarboxylering van levodopa, waardoor meer levodopa beschikbaar is. (70–150 mg carbidopa blijkt perifeer dopadecarboxylase volledig te kunnen remmen.) Hierdoor wordt COMT de belangrijkste katalysator voor de omzetting van levodopa tot 3-O-methyldopa, een mogelijk schadelijke metaboliet. Entacapon, remt de omzetting van levodopa en vertraagt hierdoor de klaring hiervan en versterkt de klinische reactie op elke dosis levodopa.

Kinetische gegevens

Resorptierelatief snel en variabel.
Flevodopa 15–33%, carbidopa 40–70%, entacapon 35%.
V dlevodopa 0,36–1,6 l/kg, entacapon 0,3 l/kg.
Eiwitbindingentacapon 98%.
Metaboliseringlevodopa door decarboxylering en O-methylering, entacapon bijna volledig voornamelijk via glucuronidering.
Eliminatiecarbidopa 30% ongewijzigd in de urine, entacapon als metaboliet 10–20% met de urine en 80–90% met de feces.
T 1/2ellevodopa 0,6–1,3 uur, carbidopa 2–3 uur, entacapon circa 30 min.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

levodopa/carbidopa/entacapon hoort bij de groep levodopa met decarboxylaseremmers.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Indicaties

Externe links