tolcapon

Samenstelling

Tasmar Meda Pharma bv

Toedieningsvorm
Tablet, omhuld
Sterkte
100 mg

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

tolcapon vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Zowel in de vroege als in de late fase van de ziekte van Parkinson is levodopa meestal het middel van eerste keus. In de vroege of ongecompliceerde fase (Hoehn & Yahr stadium 1 tot 2) zijn levodopa-combinatiepreparaten en dopamine-agonisten ongeveer even werkzaam bij de behandeling van motorische symptomen. Als startbehandeling gaat de voorkeur in het algemeen, en met name bij relatief oudere patiënten, uit naar levodopa in combinatie met een decarboxylaseremmer. In sommige gevallen kan op grond van leeftijd (< 40 j.) en als er geen cognitieve problemen zijn wel primair voor een dopamine-agonist worden gekozen. Als de respons op de dopamine-agonist afneemt, kan levodopa worden toegevoegd om een betere respons te krijgen.

In de latere gecompliceerde fasen met responsfluctuaties (zoals ‘on-off’ en 'wearing-off') tijdens de levodopa-behandeling zijn dopamine-agonisten (pramipexol, ropinirol), MAO-B-remmers (rasagiline, safinamide, selegiline) en COMT-remmers (entacapon) effectief als adjuvante behandeling. De keuze voor een van de middelen is gebaseerd op individuele patiëntkenmerken.

Door het risico van mogelijk fatale acute leverbeschadiging komt tolcapon als proefbehandeling pas in aanmerking als entacapon onvoldoende werkzaam is gebleken of niet wordt verdragen. Tijdens gebruik is frequente controle van de leverfunctie nodig.

Indicaties

  • In combinatie met levodopa/benserazide of levodopa/carbidopa bij de ziekte van Parkinson en motorische fluctuaties bij patiënten die niet reageerden op, of intolerant waren voor entacapon.

Gerelateerde informatie

Dosering

Vóór start van de behandeling de leverfunctie controleren; zie verder onder de rubriek Waarschuwing/Voorzorgen.

Klap alles open Klap alles dicht

Hulpstof bij de ziekte van Parkinson:

Volwassenen (incl. > 65 j.):

100 mg 3×/dag, in uitzonderingsgevallen verhogen tot max. 200 mg 3×/dag. De eerste dagdosis samen innemen met de eerste dagdosering van het levodopa-preparaat en de volgende doses 6 en 12 uur later geven. Bij driekwart van de patiënten, die > 600 mg levodopa per dag gebruiken, kan een verlaging van de gemiddelde levodopadosis van 30% nodig zijn. Andersom kan binnen 1–2 dagen na staken van tolcapon een verhoging van levodopa nodig zijn tot een dosering gelijk of groter dan dat van voor de start van tolcapon. Indien binnen 3 weken geen substantiële klinische verbetering optreedt, de behandeling staken.

Toedieningsinformatie: Vanwege de bittere smaak de tabletten geheel zonder kauwen innemen.

Bijwerkingen

Zeer vaak (> 10%): dyskinesie (42–51%), misselijkheid (30–35%), slaapstoornis, overmatig dromen, slaperigheid, verwardheid, hallucinaties, dystonie, hoofdpijn, duizeligheid, orthostatische klachten, anorexie, diarree.

Vaak (1-10%): braken, constipatie, xerostomie, buikpijn, dyspepsie, infectie van de bovenste luchtwegen, hypokinesie, syncope, influenza, toegenomen zweten, urineverkleuring, pijn op de borst. Verhoging van ALAT tot > 3× ULN, met name bij vrouwen, meestal binnen 6–12 weken na het begin van de behandeling.

Soms (0,1-1%): hepatocellulaire beschadiging, in zeldzame gevallen met fatale afloop.

Verder is gemeld: geïsoleerde gevallen van symptomen die deden denken aan het neuroleptisch maligne syndroom na staken of dosisvermindering of bij gelijktijdige forse reductie van dopaminerge comedicatie; Rabdomyolyse.

Bij dopaminerge behandeling: stoornissen in de impulsbeheersing, als pathologisch gokgedrag, toegenomen libido, hyperseksualiteit, compulsief koopgedrag, eetbuien, compulsief eetgedrag).

Interacties

Combinatie met niet-selectieve MAO-remmers is gecontra-indiceerd. Selectieve MAO-B remmers niet hoger dan in de aanbevolen dagdosis gebruiken (selegiline max. 10 mg/dag).

Interactie met middelen die catecholaminen verhogen, noradrenalineheropnameremmers (maprotiline, venlafaxine) en middelen die door COMT worden gemetaboliseerd (bv. benserazide, paroxetine, adrenaline, noradrenaline, dopamine, dobutamine, methyldopa, apomorfine) is theoretisch mogelijk maar nog niet in alle gevallen voldoende onderzocht.

Het verhoogt de plasmaconcentratie van benserazide.

Tolcapon is een CYP2C9-remmer; interactie met middelen die door CYP2C9 worden omgezet, lijkt vooralsnog niet klinisch relevant.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij ratten en konijnen is embryo/foetotoxiciteit waargenomen. Bij de mens, onvoldoende gegevens.
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja, (bij dieren).
Advies: Het geven van borstvoeding ontraden.

Contra-indicaties

  • leverziekte of stijging van leverenzymwaarden;
  • ernstige dyskinesie;
  • neuroleptisch maligne syndroom of een niet traumatische rabdomyolyse of hyperthermie in de anamnese;
  • feochromocytoom.

Zie voor meer contra-indicaties de rubriek Interacties

Waarschuwingen en voorzorgen

De behandeling mag alleen worden gestart door artsen met ervaring bij gevorderde ziekte van Parkinson en pas nadat de patiënt volledig over de risico's is geïnformeerd. Door het risico van mogelijk fatale acute leverbeschadiging is tolcapon niet aangewezen als eerste stap ter aanvulling van levodopa/decarboxylaseremmer, maar alleen bij onvoldoende effect van entacapon of als deze COMT-remmer niet werd verdragen. De leverfunctie vóór de start van de behandeling en gedurende het eerste jaar elke twee weken controleren; vervolgens gedurende het volgende halfjaar elke vier weken en daarna elke acht weken. Ook voorafgaand aan en na een dosisverhoging naar driemaal 200 mg de leverenzymen monitoren volgens bovenstaande sequentie en frequentie. Periodieke controle van leverenzymen kan optreden van fulminante hepatitis niet betrouwbaar voorspellen. Men gelooft echter dat een vroege detectie van de leverbeschadiging en onmiddellijk stoppen van tolcapon meer kans op herstel geeft. Bij een ALAT en/of ASAT boven de bovenlimiet van de normaalwaarde of bij tekenen van leverfalen (aanhoudende misselijkheid, vermoeidheid, lethargie, anorexie, geelzucht, donkere urine, jeuk en pijn in het rechter bovenkwadrant) de behandeling onmiddellijk staken.

Bij symptomen van het neuroleptisch maligne syndroom (stijfheid, myoclonus, tremor, verhoogde temperatuur, ontregeling van het autonome zenuwstelsel en verhoogd CPK) de behandeling onmiddellijk staken en overwegen de levodopadosis te verhogen.

Regelmatig controleren op stoornissen in de impulsbeheersing. Bij gedragssymptomen van stoornissen in de impulsbeheersing (gedragsveranderingen als pathologisch gokgedrag, toegenomen libido, hyperseksualiteit, eetaanval, dwangmatig winkelen) de behandeling heroverwegen.

Tolcapon kan de gele urinekleur versterken. Bij ernstige nierinsufficiëntie (creatinineklaring < 30 ml/min) is voorzichtigheid geboden.

Niet gebruiken bij kinderen < 18 jaar wegens het ontbreken van indicatie en gegevens.

Bij last van slaperigheid of plotselinge slaapaanvallen afzien van autorijden en het bedienen van machines totdat de slaperigheid of slaapaanvallen zijn verdwenen.

Overdosering

Neem voor informatie over een vergiftiging met tolcapon contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Selectieve en reversibele catechol-O-methyltransferase (COMT)-remmer. Het zou in combinatie met levodopa en een decarboxylaseremmer een stabielere levodopa plasmaspiegel geven door remming van de omzetting van levodopa. Tolcapon verdubbelt de biologische beschikbaarheid van levodopa, waardoor de eliminatiehalfwaardetijd van levodopa toeneemt; er is geen invloed op de cmax en de tmax van levodopa. Het effect is onafhankelijk van de levodopadosis en het levodopa-preparaat. In klinisch onderzoek werd een 20–30% afname van de ‘off’ tijd bereikt.

Kinetische gegevens

Resorptiesnel, wordt vertraagd door voedsel.
F65%.
T max2 uur.
V d9 l.
Eiwitbinding> 99,9%.
Metaboliseringbijna volledig, voornamelijk via conjugatie tot glucuronide.
Eliminatievoornamelijk als metaboliet, 60% in de urine en 40% in de feces.
T 1/2elca. 2 uur.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

tolcapon hoort bij de groep COMT-remmers.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Indicaties

Externe links