Samenstelling

Terbinafine (hydrochloride) Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Tablet
Sterkte
250 mg

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Dermatomycosen: Oppervlakkige tinea-infecties worden met een lokaal antimycoticum (imidazoolderivaat of terbinafine) behandeld. Bij oppervlakkige Candida-infecties heeft een imidazoolderivaat de voorkeur. Tinea pedis met mocassinpatroon wordt behandeld met oraal terbinafine. Pityriasis versicolor kan worden behandeld met seleensulfide of een lokaal imidazoolderivaat. Medicamenteuze behandeling van onychomycosen is meestal niet nodig. Desgewenst kan worden behandeld met oraal terbinafine (teennagels) of oraal itraconazol (vingernagels). Diepe dermatomycosen worden behandeld met oraal terbinafine.

Indicaties

Behandeling van infecties door terbinafinegevoelige dermatofyten:

  • huidinfecties zoals tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis en tinea manuum indien orale therapie is aangewezen vanwege plaats, ernst en omvang van de infectie;
  • infecties van de nagels (onychomycose);
  • tinea capitis;
  • door Trichophyton (zoals T. rubrum, T. mentagrophytes, T. verrucosum en T. violaceum), Microsporum canis en Epidermophyton floccosum.

Terbinafine is bij orale toediening niet effectief tegen pityriasis versicolor of vaginale candidiasis.

Gerelateerde informatie

Dosering

De tablet heeft een breukstreep, waarmee per 125 mg is te doseren.

Klap alles open Klap alles dicht

Geïndiceerde infecties:

Volwassenen (incl. ouderen):

250 mg 1×/dag.

Kinderen van 2 jaar en ouder én een lichaamsgewicht van 20–40 kg:

125 mg 1×/dag;

Kinderen ≥ 40 kg:

250 mg 1×/dag.

Bij matig-ernstige nierfunctiestoornis (creatinineklaring tussen 30–50 ml/min of een serumcreatinine > 300 micromol/l): toepassing wordt niet aanbevolen vanwege onvoldoende gegevens.

Bij leveraandoeningen: terbinafine wordt ontraden bij een chronische en/of actieve leveraandoening en is gecontra-indiceerd bij ernstige leverinsufficiëntie.

De behandelduur is afhankelijk van de plaats en ernst van de infectie, als richtlijn geldt: tinea pedis 2–6 weken; tinea corporis of tinea cruris 2–4 weken; tinea capitis 4 weken. De behandelduur van infecties van de nagels: bij schimmelinfecties van de vingernagels is 6 weken meestal voldoende; bij schimmelinfecties van de teennagels is 12 weken meestal voldoende, bij slechte nagelgroei tot 6 mnd. of langer. Het optimale klinisch effect bij schimmelinfecties van de nagels wordt pas enkele maanden na mycologische genezing bereikt en is afhankelijk van de tijd die nodig is voor de groei van de gezonde nagel.

Toedieningsinformatie: de hele of halve tablet in zijn geheel innemen met wat water, bij voorkeur op hetzelfde tijdstip van de dag.

Bijwerkingen

Zeer vaak (> 10%): hoofdpijn. Opgeblazen/vol gevoel, dyspepsie, misselijkheid, buikpijn, diarree, verminderde eetlust. Artralgie, myalgie (vaak als onderdeel van een allergische huidreactie). Huidreacties zoals erytheem en urticaria.

Vaak (1–10%): duizeligheid. Verminderd gezichtsvermogen. Depressie. Dysgeusie, incl. ageusie (zijn meestal reversibel binnen enkele weken of maanden na staken van de behandeling). Malaise, vermoeidheid.

Soms (0,1-1%): angst. Paresthesie, hypo-esthesie. Oorsuizen. Fotosensibilisatie, fotodermatosen, polymorfe lichteruptie. Koorts. Gewichtsafname. Anemie.

Zelden (0,01-0,1%): anafylactische reactie, serumziekte-achtige reactie. Stevens-Johnsonsyndroom (SJS), toxische epidermale necrolyse (TEN). Stijging van leverenzymwaarden, hepatitis, cholestase, geelzucht. Neutropenie, trombocytopenie.

Zeer zelden (< 0,01%): anafylactoïde reacties, angio-oedeem, manifestatie of verergering van cutane en systemische lupus erythematodes. (Ernstig) leverfalen gevolgd door levertransplantatie of overlijden (bij de meeste gemelde gevallen hadden de patiënten ernstige onderliggende aandoeningen). Erythema multiforme, exfoliatieve dermatitis, bulleuze dermatitis, acute gegeneraliseerde exanthemateuze pustulose (AGEP), psoriasiforme erupties of exacerbatie van psoriasis, alopecia. Onregelmatige menstruatie, doorbraakbloedingen. Vertigo. Agranulocytose, pancytopenie.

Verder zijn gemeld: vasculitis. Geneesmiddelexantheem met eosinofilie en systemische symptomen (DRESS). Wazig zien. Verminderd reukvermogen (kan irreversibel zijn). Gehoorverlies. Pancreatitis. Rabdomyolyse. Griepachtige verschijnselen. Stijging creatinekinase.

Interacties

Terbinafine remt CYP2D6. De toxiciteit van geneesmiddelen die vnl. door CYP2D6 worden gemetaboliseerd en een smalle therapeutische breedte hebben kan toenemen (zoals van sommige: tricyclische antidepressiva, SSRI's, β-blokkers, anti-aritmica (klasse Ia, b en c) en MAO-remmers van het type B). Bij 'extensive metabolizers' van dextromethorfan (CYP2D6-substraat) verhoogde terbinafine in klinisch onderzoek de dextromethorfan/dextrorfan (actieve metaboliet)-ratio in urine met het 16- tot 97-voudige; zo werd een genotype 'extensive metabolizer' door terbinafine omgezet in fenotype 'poor metabolizer'.

Fluconazol, ketoconazol en amiodaron kunnen door remming van zowel CYP2C9 als CYP3A4 de blootstelling aan terbinafine verhogen; bij fluconazol is dit met ca. 70%.

Cimetidine kan de eliminatie van terbinafine met circa 30% vertragen, rifampicine kan deze met circa 100% versnellen.

Terbinafine verhoogt de klaring van ciclosporine met circa 15%.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren geen aanwijzingen voor schadelijkheid.
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja. Terbinafine wordt oraal goed geresorbeerd.
Advies: Het gebruik van dit middel of het geven van borstvoeding ontraden.

Contra-indicaties

  • ernstige leverinsufficiëntie;
  • ernstig verminderde nierfunctie (creatinineklaring < 30 ml/min).

Waarschuwingen en voorzorgen

Niet gebruiken bij een chronische of actieve leverziekte (zie ook rubriek Contra-indicaties). Vóór behandeling en bij langere kuren regelmatig tijdens de behandeling de leverfunctie controleren (bv. na 4–6 weken behandeling); bij afname van de leverfunctie de behandeling onmiddellijk staken. De patiënt instrueren direct te melden indien tekenen van leverschade ontstaan zoals geelzucht, donkere urine, lichte ontlasting, onverklaarde aanhoudende misselijkheid, braken, buikpijn, verminderde eetlust en vermoeidheid.

Bij optreden van progressieve huidafwijkingen (jeuk, koorts, keelpijn, uitgebreide huidaandoeningen, betrokkenheid van mucosa) de toediening staken. Wees voorzichtig bij bestaande psoriasis of cutane/systemische lupus erythematodes, vanwege de kans op een verergering van deze aandoeningen.

Bij optreden van bloedbeeldafwijkingen de oorzaak achterhalen en zonodig de behandeling staken. Bij optreden van hoge koorts of keelpijn onderzoek uitvoeren naar hematologische reacties.

Onderzoeksgegevens: Er zijn onvoldoende gegevens over de werkzaamheid en effectiviteit bij:

  • verminderde nierfunctie (creatinineklaring < 50 ml/min; zie ook rubriek Contra-indicaties);
  • kinderen < 2 jaar.

Overdosering

Symptomen
Hoofdpijn, misselijkheid, buikpijn, duizeligheid.

Zie voor meer symptomen en de behandeling de monografie op vergiftigingen.info.

Eigenschappen

Breed-spectrum antimycoticum, behorend tot de allylaminen. Terbinafine remt het enzym squaleenepoxidase in de celmembraan van de schimmel. Squaleenepoxidase is een belangrijk enzym voor de biosynthese van sterol (1e stap). Remming resulteert in een tekort aan sterolen en in een intracellulaire stapeling van squaleen, wat leidt tot celdood.

Bij lage concentraties heeft terbinafine een fungicide werking tegen dermatofyten (o.a. Trichophyton (bv. T. rubrum, T. mentagrophytes), Microsporum (bv. M. canis) en Epidermophyton (bv. E. floccosum)), schimmels (bv. Aspergillus) en bepaalde dimorfe schimmels (bv. Blastomyces). Tegen gisten heeft het een fungicide of fungistatische werking, afhankelijk van de soort. Terbinafine is onvoldoende werkzaam tegen de meeste gisten van de Candida spp. en Malassezia.

Kinetische gegevens

Resorptiegoed (> 70%).
Fca. 50% als gevolg van first-pass metabolisme.
T maxbinnen 1,5-2 uur.
Overigcumuleert snel in talg, waardoor hoge concentraties ontstaan in haarfollikels, haren en huid met veel talg. Binnen enkele weken ook cumulatie in nagels. Terbinafine blijft weken tot maanden na discontinuering van de behandeling aanwezig in deze weefsels.
Eiwitbinding≥ 99%.
Metaboliseringsnel en uitgebreid in de lever door diverse CYP-enzymsystemen (waarvan CYP2C9, CYP1A2, CYP3A4, CYP2C8 en CYP2C19 het meest bijdragen) tot inactieve metabolieten.
Eliminatievnl. met de urine als metabolieten.
T 1/2elca. 200-400 uur, bij nier- en/of leverfunctiestoornissen trager.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd