jodium

Samenstelling

Jodiumoplossing 1%, alcoholisch FNA XGVSOTC Formularium der Nederlandse Apothekers

Toedieningsvorm
Alcoholische oplossing
Sterkte
10 mg/g

Bevat tevens natriumjodide 12,5 mg/g. Basis: alcohol 70% v/v.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

jodium vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Volgens de WIP (Werkgroep Infectie Preventie)-richtlijn Desinfectie van huid en slijmvliezen (2013) op RIVM.nl is het advies om voor huiddesinfectie een desinfectans op basis van alcohol (60–90%) te gebruiken, met óf zonder toevoeging van 0,5% chloorhexidine of 1% jodium. De richtlijn beveelt voor desinfectie van slijmvliezen chloorhexidine 0,2–1% in water, of povidonjodium 10% in water, aan. De WIP heeft begin 2017 zijn activiteiten gestaakt.

De NVDV-richtlijn Infectiepreventie maatregelen bij dermatochirurgische ingrepen (pdf 1 MB, 2017) beveelt een pre-desinfectans op basis van alcohol (60–90%) met óf zonder toevoegingen aan (conform de WIP–richtlijn Desinfectie van huid en slijmvliezen). De chirurg dient daarbij rekening te houden met corneatoxiciteit van alcohol, jodiumallergieën en (tijdelijke) verkleuringen die een ingreep kunnen hinderen.

Indicaties

  • Desinfectie van de intacte huid vóórafgaand aan injecties, operaties, incisies of andere huidbeschadigingen.

Dosering

Let op! De oplossing bevat alcohol en is ontvlambaar; vermijd contact met open vuur.

Klap alles open Klap alles dicht

Desinfectie van de huid:

Volwassenen en kinderen:

Oplossing door druppelen of door middel van watten of een gaasje aanbrengen op de te ontsmetten huid. Aanbrengen ca. een minuut vóór de ingreep, incisie of injectie zodat de alcohol is verdampt.

Pasgeborenen: het gebruik beperken tot het absolute minimum: zie voor meer informatie de rubriek Waarschuwingen en voorzorgen.

Toedieningsinformatie: vermijd contact met ogen, slijmvliezen en beschadigde huid; bij incidenteel contact overvloedig spoelen met water. Zie de rubriek Contra-indicaties en Waarschuwingen en voorzorgen voor meer informatie.

Bijwerkingen

Zeer vaak (> 10%): Pijnlijke irritatie bij contact met wondjes, huidplooien en slijmvliezen; zie voor meer informatie de rubriek Contra-indicaties en Waarschuwingen en voorzorgen. Huidverkleuring.

Soms (0,1-1%): huidverbranding bij toepassing onder occlusie (luchtdicht afdekken, huidplooien). Hypothyreoïdie (meermaals gebruik op grote oppervlakken of bij pasgeborenen); zie voor meer informatie de rubriek Waarschuwingen en voorzorgen, Overgevoeligheid.

Interacties

Gelijktijdig gebruik van producten die kwik, zilver, waterstofperoxide en taurolidine bevatten, wordt ontraden.

Gelijktijdig gebruik van desinfectantia met octenidine in dezelfde of aangrenzende gebieden, kan reversibele donkere verkleuringen veroorzaken.

Zwangerschap

Jodium passeert de placenta.
Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens.
Farmacologisch effect: Jodium kan overgaan in de foetale circulatie en de schildklierfunctie van de vrucht beïnvloeden. Effecten kunnen optreden vanaf de twaalfde zwangerschapsweek.
Advies: Gebruik ontraden.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja (tot 50%). Toepassing van kleine hoeveelheden kan leiden tot een hoge dosis vrij jodium in de moedermelk.
Farmacologisch effect: De schildklierfunctie van de zuigeling kan worden beïnvloed.
Advies: Bij langdurig gebruik en gebruik op grotere oppervlakken het gebruik van dit geneesmiddel of het geven van borstvoeding ontraden. Weeg het risico van kortdurend gebruik op een intacte huid in combinatie met het geven van borstvoeding af.

Contra-indicaties

  • beschadigde huid of wonden;
  • slijmvliezen;
  • toepassing op grote oppervlakken (m.n. bij manifeste hyperthyreoïdie).

Waarschuwingen en voorzorgen

Toedieningsinformatie: vermijd contact met ogen, slijmvliezen en beschadigde huid vanwege meer kans op branderig gevoel en irritatie (alcohol). Bij incidenteel contact overvloedig spoelen met water. Bij wondjes (waterige) povidonjodium-oplossing gebruiken ter desinfectie aangezien dit veel minder irriteert dan de alcoholische jodiumoplossing.

Beperk het gebruik bij pasgeborenen tot een minimum; vanwege de hoge doorlaatbaarheid van de huid en de gevoeligheid voor jodium, is er meer kans op hypothyreoïdie en is controle van de schildklierfunctie nodig.

Niet toepassen in plaats van tetanusprofylaxe.

Niet gebruiken voor en na jodium - en schildklier gerelateerde onderzoeken (zoals scintigrafie) en/of behandeling met radioactief jodium.

Overgevoeligheid: jodium kan bij gevoelige personen overgevoeligheidsreacties (zoals huiduitslag, jeuk) veroorzaken.

Wees voorzichtig bij schildklierafwijkingen en na schildklierziekten.

Vermijd overmatige hoeveelheden en ophoping: bij gebruik als desinfectans bij een operatie voorkomen dat de oplossing afdruipt en ophoopt, bv. in huidplooien of 'onder' de patiënt. Langdurige blootstelling aan de oplossing kan irritatie veroorzaken, en in zeldzame gevallen ook ernstige huidaandoeningen zoals chemische brandwonden (als gevolg van ophoping). In geval van huidirritatie, overgevoeligheid of contacteczeem onmiddellijk het gebruik staken.

Geeft vlekken op de huid en linnengoed. Verkleuringen van de huid slijten binnen enkele dagen; vlekken op kleding en textiel zijn soms niet te verwijderen

Contact met metaal (sieraden, brillen) vermijden; jodium tast metaal aan.

Eigenschappen

Jodium is een breedspectrum desinfectans. Het reageert als een sterk oxiderend medium op moleculair niveau met structurele basiscomponenten van micro-organismen. Het spectrum is breed en omvat (myco)bacteriën, schimmels (vooral Candida spp.), vele virussen en enkele protozoa. De bruine kleur duidt op de aanwezigheid van jodium. Werkingsduur: zolang bruine kleur zichtbaar is.

Het werkingsmechanisme van alcoholen, zoals ethanol, berust op de denaturatie van eiwitten. Alcoholen hebben een sterk bactericide, virucide en fungicide werking en werken optimaal bactericide in een concentratie van 60–90%. De werking op bacteriesporen is gering.

Kinetische gegevens

Resorptiegering door de intacte huid, hoger bij een niet-intacte huid en bij prematuren, neonaten en kinderen.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

jodium hoort bij de groep desinfectantia, cutaan.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Externe links