povidonjodium (cutaan)

Samenstelling

Betadine (polyvinylpyrrolidon-jodiumcomplex) XGVSOTC Meda Pharma bv

Toedieningsvorm
Oplossing (lotion)
Sterkte
100 mg/ml
Verpakkingsvorm
30 ml, 120 ml, 500 ml

Basis: waterige oplossing.

Toedieningsvorm
Scrub (zeep)
Sterkte
75 mg/ml
Verpakkingsvorm
120 ml, 500 ml

Basis: waterige oplossing.

Toedieningsvorm
Shampoo
Sterkte
75 mg/ml
Verpakkingsvorm
120 ml

Basis: waterige oplossing.

Toedieningsvorm
Zalf
Sterkte
100 mg/g
Verpakkingsvorm
30 g, 50 g

Basis: macrogol.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

povidonjodium (cutaan) vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Volgens de WIP (Werkgroep Infectie Preventie)-richtlijn Desinfectie van huid en slijmvliezen (2013) op RIVM.nl is het advies om voor huiddesinfectie een desinfectans op basis van alcohol (60–90%) te gebruiken, met óf zonder toevoeging van 0,5% chloorhexidine of 1% jodium. De richtlijn beveelt voor desinfectie van slijmvliezen chloorhexidine 0,2–1% in water, of povidonjodium 10% in water, aan. De WIP heeft begin 2017 zijn activiteiten gestaakt.

De NVDV-richtlijn Infectiepreventie maatregelen bij dermatochirurgische ingrepen (pdf 1 MB, 2017) beveelt een pre-desinfectans op basis van alcohol (60–90%) met óf zonder toevoegingen aan (conform de WIP–richtlijn Desinfectie van huid en slijmvliezen). De chirurg dient daarbij rekening te houden met corneatoxiciteit van alcohol, jodiumallergieën en (tijdelijke) verkleuringen die een ingreep kunnen hinderen.

Indicaties

  • Profylaxe en behandeling van oppervlakkige infecties van de beschadigde huid (schaaf- en snijwonden) en bij brandwonden (oplossing, zalf).
  • Huiddesinfectie voorafgaand aan injectie en bloedtransfusie (oplossing).
  • Pre- en postoperatieve huiddesinfectie van het operatiegebied (oplossing, scrub).
  • Handdesinfectie bij chirurgie (scrub).
  • Preventie van infecties van de hoofdhuid (shampoo).

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Profylaxe en behandeling van infecties van de beschadigde huid en brandwonden:

Volwassenen en kinderen:

Oplossing: direct vanuit de flacon of door middel van watten of een gaasje aanbrengen op de volledig aangedane huid; eventueel afdekken (pleister of gaasverband). Bij wondinfecties de behandeling voortzetten tot er geen tekenen van infectie meer zijn of tot er geen duidelijk risico meer is dat de randen van de wond worden geïnfecteerd. Bij terugkeer van de wondinfectie na staken de behandeling hervatten. Bij ernstig ontstoken of vochtige wonden elke 4–6 uur aanbrengen om een optimale antimicrobiële werking te handhaven. Bij vervagen van de bruine kleur, de oplossing opnieuw aanbrengen.

Volwassenen en kinderen:

Zalf: afhankelijk van het te behandelen oppervlak meerdere malen per dag aanbrengen op de volledig aangedane huid. Het verband wisselen op geleide van het klinisch beeld, in principe dagelijks of iedere 2 dagen. Bij ernstig ontstoken of vochtige wonden elke 4–6 uur aanbrengen om een optimale antimicrobiële werking te handhaven. Bij vervagen van de bruine kleur, de zalf opnieuw aanbrengen.

Huiddesinfectie voorafgaand aan injectie en bloedtransfusie:

Volwassenen en kinderen:

Oplossing: direct vanuit de flacon of door middel van watten of een gaasje aanbrengen op de huid.

Handdesinfectie bij chirurgie:

Volwassenen:

Scrub: de natte handen en onderarmen (tot over de ellebogen) met 5 ml scrub inwrijven en grondig borstelen gedurende 2½ minuut. Daarna afspoelen en dezelfde procedure herhalen.

Pre- en postoperatieve huiddesinfectie:

Volwassenen en kinderen:

Oplossing: direct vanuit de flacon of door middel van watten of een gaasje aanbrengen op de huid; eventueel afdekken.

Scrub: pre-operatief: het operatieveld bevochtigen en grondig inwrijven met de scrub gedurende 5 minuten. Het ontstane schuim verwijderen met een vochtig, steriel gaasje en vervolgens een desinfectans opbrengen.

Preventie infectie van de hoofdhuid:

Volwassenen en kinderen:

Shampoo: het haar bevochtigen met warm water en inzepen met ca. 5 ml shampoo; daarna het haar schoonspoelen met warm water.

Pasgeborenen: het gebruik beperken tot het absolute minimum: zie voor meer informatie de rubriek Waarschuwingen en voorzorgen.

Bij ouderen met aanleg voor hyperthyreoïdie: vermijd regelmatig of langdurig aanbrengen van grote hoeveelheden op uitgebreide huidgedeelten.

Bij nierfunctiestoornis: vermijd regelmatig of langdurig aanbrengen van grote hoeveelheden op uitgebreide huidgedeelten aangezien eliminatie bijna uitsluitend via de nieren plaats vindt.

Bijwerkingen

Lokaal: Zelden (0,01-0,1%): contacteczeem, met symptomen zoals erytheem, blaasjes en jeuk.

Verder zijn gemeld: chemische en thermische brandwonden (bij ophoping onder de patiënt tijdens pre-operatieve voorbereiding; zie de rubriek Waarschuwingen en voorzorgen). Droge huid, exfoliatieve dermatitis. .

Systemisch: Zelden (0,01-0,1%): overgevoeligheid.

Zeer zelden (< 0,01%): angio-oedeem, anafylactische reactie. Hyperthyreoïdie; bij een voorgeschiedenis van schildklieraandoeningen na aanzienlijke opname van jodium (na langdurig gebruik op grote oppervlakken).

Verder zijn gemeld: hypothyreoïdie (na langdurig of veelvuldig gebruik). Na opname van grote hoeveelheden jodium (op grote oppervlakken): acuut nierfalen, metabole acidose, verstoring van de elektrolytenbalans, abnormale osmolariteit van het bloed. Pneumonitis (als complicatie bij aspiratie).

Interacties

Gelijktijdig gebruik van producten die kwik, zilver, waterstofperoxide en taurolidine bevatten, wordt ontraden. Gelijktijdig gebruik van wondbehandelingsproducten die enzymatische componenten bevatten (welke kunnen worden gebruikt ter behandeling van necrotische wonden, om de necrose op te lossen) leidt tot verzwakking van de effecten van beide middelen.

Door de oxidatieve werking van povidonjodium kunnen bepaalde diagnostische testen (zoals testen met toluidine en guaiagom en de bepaling van hemoglobine of glucose in urine of ontlasting) fout-positieve uitslagen geven.

Tijdens het gebruik van een povidonjodium-oplossing is de opname van jodium door de schildklier mogelijk verlaagd, dit kan interfereren met testuitslagen (bv. van schildklierscintigrafie, bepaling van eiwitgebonden jood) en de behandeling met radioactief jodium.

Zwangerschap

Jodium passeert de placenta.
Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens.
Farmacologisch effect: Jodium kan overgaan in de foetale circulatie en vervolgens de schildklierfunctie van de vrucht beïnvloeden. Effecten kunnen optreden vanaf de twaalfde zwangerschapsweek, omdat de foetale schildklier vanaf dat moment jodium opneemt.
Advies: Gebruik ontraden.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja (tot 50%). Toepassing van kleine hoeveelheden kan leiden tot een hoge dosis vrij jodium in de moedermelk door stapeling (melk/plasma-ratio: 15–23).
Farmacologisch effect: De schildklierfunctie van de zuigeling kan negatief worden beïnvloed en leiden tot hypothyreoïdie en struma.
Advies: Bij langdurig gebruik en gebruik op grotere oppervlakken, het gebruik van dit geneesmiddel of het geven van borstvoeding ontraden. Kortdurend gebruik van povidonjodium op een klein huidoppervlak is waarschijnlijk veilig.

Contra-indicaties

  • Toepassing op grote huidoppervlakken bij hyperthyreoïdie, of andere manifeste schildklieraandoeningen.

Waarschuwingen en voorzorgen

Beperk het gebruik bij pasgeborenen tot een minimum; vanwege de hoge doorlaatbaarheid van de huid en de gevoeligheid voor jodium, is er meer kans op hypothyreoïdie en is controle van de schildklierfunctie nodig.

Niet toepassen in plaats van tetanusprofylaxe.

Niet gebruiken voor en na jodium- en schildkliergerelateerde onderzoeken (zoals scintigrafie) en/of behandeling met radioactief jodium.

Povidonjodium kan bij gevoelige personen anafylactische reacties veroorzaken.

Wees voorzichtig bij schildklierafwijkingen en na schildklierziekten.

Vermijd overmatige hoeveelheden en ophoping: voorkom dat bij gebruik als desinfectans bij een operatie de oplossing afdruipt en ophoopt, bv. in huidplooien of 'onder' de patiënt. Langdurige blootstelling aan de oplossing kan irritatie veroorzaken, en in zeldzame gevallen ook ernstige huidaandoeningen zoals chemische brandwonden (als gevolg van ophoping). In geval van huidirritatie, overgevoeligheid of contacteczeem onmiddellijk het gebruik staken.

Vlekken op de huid, linnengoed, wol en zijde zijn met water gemakkelijk te verwijderen. Een lichte verkleuring van sommige kunstvezels verdwijnt na behandeling met verdunde ammonia.

Overdosering

Symptomen
Bij chronische overdosering: hypothyreoïdie, eczeem, leverfunctiestoornissen, neutropenie.

Voor meer informatie zie vergiftigingen.info.

Eigenschappen

Povidonjodium is een breedspectrum-desinfectans met een snelle en lang aanhoudende dodende werking tegen micro-organismen. Het is een complex van jodium, gebonden aan dragermateriaal waaruit het elementair jodium langzaam wordt vrijgegeven (jodiumreservoir). Het vrije jodium reageert als een sterk oxiderend medium op moleculair niveau met enzymen en structurele basiscomponenten van micro-organismen. Het spectrum is breed en omvat (myco)bacteriën, schimmels (vooral Candida spp.), vele virussen en enkele protozoa. De bruine kleur duidt op de aanwezigheid van jodium. Werkingsduur: zolang bruine kleur zichtbaar is.

Gebonden in het povidonjodiumcomplex verliest jodium grotendeels zijn lokaal irriterende effecten in vergelijking met alcoholische jodiumoplossingen.

Kinetische gegevens

Resorptiegering door de intacte huid, hoger bij een niet-intacte huid en bij prematuren, neonaten en kinderen.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

povidonjodium (cutaan) hoort bij de groep desinfectantia, cutaan.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Externe links