Samenstelling

Buscopan tablet/zetpil (bromide) Sanofi SA

Toedieningsvorm
Tablet, omhuld
Sterkte
10 mg
Toedieningsvorm
Zetpil
Sterkte
10 mg

Buscopan injectie (bromide) Sanofi SA

Toedieningsvorm
Injectievloeistof
Sterkte
20 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 1 ml

Uitleg symbolen

Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

Bij spasmen van het maag-darmkanaal gaat de voorkeur uit naar ondersteunende maatregelen zoals dieet en geruststelling. Het effect van farmacotherapie is vaak teleurstellend. Indien men toch hiertoe besluit dan spelen de mogelijke bijwerkingen een belangrijke rol bij de keuze, aangezien het (povere) resultaat van de diverse middelen nauwelijks van elkaar verschilt. In eerste instantie komen dan musculotroop werkende middelen (bv. mebeverine) in aanmerking. Mede gezien de kans op bijwerkingen bij gebruik van parasympathicolytica dienen ze bij deze indicatie niet te worden voorgeschreven.

De medicamenteuze behandeling van een niersteenkoliek bestaat uit pijnstilling en bevordering van de steenlozing. De eerstekeus-behandeling is een NSAID, waarbij meestal gekozen wordt voor diclofenac intramusculair. Bij onvoldoende effect of als een NSAID gecontra-indiceerd is, kan worden gekozen voor subcutane of intramusculaire toediening van een opiaat. In het ziekenhuis kan eventueel paracetamol i.v. worden gegeven. Scopolaminebutyl (i.v., oraal of rectaal) wordt afgeraden bij koliekpijn vanwege onvoldoende effect.

Indicaties

Oraal/rectaal:

  • spasmen van het maag-darmkanaal.

Parenteraal:

  • acute darm-, niersteen- en galsteenkolieken.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Spasmen van het maag-darmkanaal:

Volwassenen:

I.m. of langzaam i.v.: 20 mg, zo nodig enkele malen herhalen.

Oraal/rectaal: 10–20 mg 3–5×/dag.

Kinderen:

I.m. of langzaam i.v.: vanaf 12 jaar: 5 mg, zo nodig enkele malen herhalen.

Oraal: vanaf 6 jaar: 10–20 mg 3–5×/dag.

Acute darm-, niersteen- en galsteenkolieken:

Volwassenen:

I.m. of langzaam i.v.: 20 mg, zo nodig enkele malen herhalen.

Kinderen ≥ 12 jaar:

I.m. of langzaam i.v.: 5 mg, zo nodig enkele malen herhalen.

De dragees heel, zonder kauwen met vloeistof innemen.

Bijwerkingen

Veel van de bijwerkingen zijn het gevolg van de anticholinerge werking.

Orale/rectale toediening:

Soms (0,1-1%): tachycardie. Droge mond. Dyshidrose, huidreacties zoals urticaria, erytheem, huiduitslag, jeuk. Overgevoeligheidsreacties, zoals anafylactische reacties (incl. shock), dyspneu.

Zelden (0,01-0,1%): urineretentie.

Parenterale toediening:

Vaak (1-10%): overgevoeligheidsreacties zoals anafylactische reacties (incl shock, soms met fatale afloop), dyspneu. Accommodatiestoornissen, mydriasis, verhoogde intra-oculaire druk. Tachycardie. Duizeligheid, bloeddrukverlaging, blozen. Droge mond. Dyshidrose, huidreacties zoals urticaria, erytheem, huiduitslag, jeuk. Urineretentie.

Interacties

Intramusculaire injectie is gecontra-indiceerd bij gebruik van anticoagulantia wegens kans op intramusculair hematoom.

Scopolaminebutyl kan de (perifere) anticholinerge effecten van andere geneesmiddelen, zoals tri- en tetracyclische antidepressiva, antihistaminica, antipsychotica, kinidine, amantadine en disopyramide versterken.

De chronotrope werking van bèta-sympathicomimetica kan toenemen.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij de mens onvoldoende gegevens. Bij dieren geen aanwijzingen voor schadelijkheid.
Farmacologisch effect: Kan na systemische toediening de hartfrequentie en de ademhaling van de foetus beïnvloeden. Scopolaminebutyl heeft echter een lage biologische beschikbaarheid (< 1%) en geeft (bijna) geen centrale effecten.
Advies: Alleen op strikte indicatie gebruiken (oraal of rectaal).

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Onbekend.
Farmacologisch effect: Scopolamine heeft een lage orale biologische beschikbaarheid (< 1%); het lijkt goed te worden verdragen door de zuigeling.
Advies: Het gebruik van dit geneesmiddel tijdens het geven van borstvoeding is waarschijnlijk veilig bij kortdurend of incidenteel gebruik.

Contra-indicaties

Oraal, rectaal:

  • megacolon, ileus;
  • myasthenia gravis.

Voor de injectie tevens:

  • onbehandeld nauwe-kamerhoekglaucoom;
  • prostaathypertrofie met urineretentie;
  • stenose in het maag-darmkanaal;
  • tachycardie.

Zie voor meer contra-indicaties de rubriek Interacties.

Waarschuwingen en voorzorgen

Na het geven van de injectie de patiënt medisch observeren voor mogelijke anafylactische reacties of shock.

Niet dagelijks of langdurig gebruiken zonder de oorzaak van de buikpijn te onderzoeken. Bij aanhouden of verergeren van ernstige, onverklaarde buikpijn óf optreden van klachten zoals koorts, misselijkheid, braken, veranderingen in de stoelgang, gevoeligheid in de onderbuik, verlaagde bloeddruk, flauwvallen of bloed bij de ontlasting een arts raadplegen.

Scopolaminebutyl kan door pupilverwijding de oogdruk verhogen en een aanval van acuut glaucoom veroorzaken. Neem direct contact op met een arts bij pijnlijke rode ogen en verlies van zicht.

Wees voorzichtig bij aanleg voor nauwe-kamerhoekglaucoom, een verhoogde kans op obstructie van darmen of urinewegen of bij (neiging tot) tachyaritmie.

Overdosering

Symptomen
tachycardie, droge mond, accommodatiestoornissen, urineretentie, roodheid van de huid en remming van de maag-darmmotiliteit.

Neem voor meer informatie over een vergiftiging met scopolaminebutyl contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum

Eigenschappen

Scopolaminebutyl is een quaternaire ammoniumverbinding, behorend tot de parasympathicolytica. Door remming van de werking van acetylcholine op muscarinereceptoren kan de tonus en motiliteit van de gladde musculatuur in het maag-darmkanaal en de gal- en urinewegen afnemen.

Kinetische gegevens

Resorptieoraal ca. 8%, rectaal ca. 3%.
Foraal/rectaal < 1%. Passeert de bloed-liquorbarrière nauwelijks.
T maxcirca 2 uur (oraal).
V d1,7 l/kg.
Metaboliseringhydrolyse van de esterbinding.
Eliminatievooral via de feces (orale toediening); 42-61% via de nieren, 28-37% via de feces (i.v. toediening).
T 1/2el ca. 6-11 uur (orale toediening).

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

scopolaminebutyl hoort bij de groep parasympathicolytica, overige.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook