thiamine

Samenstelling

Thiamini injectie (hydrochloride) Pharmachemie bv

Toedieningsvorm
Injectievloeistof
Sterkte
100 mg/ml
Verpakkingsvorm
ampul 1 ml

Thiamine XGVSOTC Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Tablet
Sterkte
25 mg, 50 mg, 100 mg

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

thiamine vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Thiamine kan bij vitamine B1-deficiëntie worden voorgeschreven. Volgens de GGZ-richtlijn 'Multidisciplinaire richtlijn stoornissen in het gebruik van alcohol (2008)' wordt het intraveneus gebruik van thiamine-injecties alleen aanbevolen bij (een toegenomen kans op) symptomen van het syndroom van Wernicke. Intramusculaire injectie komt eveneens in aanmerking bij een toegenomen kans op het syndroom van Wernicke óf kortstondig indien orale medicatie niet mogelijk is als behandeling of profylaxe van een thiamine-deficiëntie bij problematisch alcoholgebruik.

Geef bij langdurig overmatig alcoholgebruik thiaminesuppletie en behandel matig tot ernstige alcoholonthoudingsverschijnselen met een benzodiazepine, bij voorkeur lorazepam. Voeg bij een alcoholonthoudingsdelier (ook bij ouderen) haloperidol toe. Terugvalpreventie bestaat uit psychosociale begeleiding, eventueel medicamenteus ondersteund met acamprosaat, disulfiram, nalmefeen of naltrexon.

Behandel een acute alcoholintoxicatie volgens het ziekenhuisprotocol.

Indicaties

  • (Preventie van) thiamine-deficiëntie, bijvoorbeeld bij:
    • chronisch alcoholisme;
    • aandoeningen die het gevolg (kunnen) zijn van een thiamine-deficiëntie zoals:
      • syndroom van Wernicke;
      • syndroom van Korsakov;
      • alcoholische polyneuropathie.
  • verschijnselen van alcoholische cerebellaire degeneratie, pellagra (niacinegebrek), centrale pontine myelinolyse.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Thiamine-deficiëntie:

Oraal: 12,5–25 mg per dag, bij ernstige deficiëntie tot 100 mg per dag.

Intramusculair of subcutaan: bij ernstige deficiëntie 25–100 mg.

Intraveneus: als toevoeging aan parenterale voeding 0,5 mg/1000 kcal (4180 kJ).

(Preventie van) thiamine-deficiëntie bij problematisch alcoholgebruik:

Volwassenen:

Volgens de NHG-standaard 'Problematisch alcoholgebruik' (2014): Oraal: 4×/dag 25 mg, ook als de patiënt nog drinkt. Na het staken van alcoholinname en als er weer sprake is van een sufficiënt voedingspatroon, kan de dosis afgebouwd worden in de loop van een maand door elke week de dosering met 1 tablet te verlagen. Als orale medicatie niet mogelijk is: i.m. 100 mg 1×/dag, tot kan worden overgegaan op orale medicatie.

Volgens de GGZ-richtlijn 'Multidisciplinaire richtlijn stoornissen in het gebruik van alcohol' (2008): oraal 2×/dag 50 mg, in combinatie met vitamine B-complex. Tijdens detoxificatie de dosering ophogen tot 300 mg/dag.

Profylaxe van symptomen bij een toegenomen kans op het syndroom van Wernicke:

Volwassenen:

Volgens de GGZ-richtlijn 'Multidisciplinaire richtlijn stoornissen in het gebruik van alcohol' (2008): I.m of i.v.: 250 mg 1×/dag in combinatie met 1× daags oraal toegediend vitamine B-complex forte en oraal 500 mg vitamine C gedurende 3–5 dagen. Uit deze richtlijn en diverse andere is onvoldoende duidelijk of vitamine C 1 of 3×/dag gegeven dient te worden. In de praktijk kan vitamine C echter 3×/dag gegeven worden omdat het een veilig middel is met een grote therapeutische breedte. Afhankelijk van het klinisch beeld kan na deze 3-5 dagen dit gehele beleid langer worden doorgezet, of (als de patiënt klinisch herstelt) kan bv. worden overgegaan op oraal thiamine 50 mg 2×/dag.

Symptomen van het syndroom van Wernicke, 'natte' Beriberi:

Volwassenen:

Volgens de GGZ-richtlijn 'Multidisciplinaire richtlijn stoornissen in het gebruik van alcohol' (2008): i.v.: 500 mg langzaam in 100 ml NaCl-oplossing (9 g/l) 3×/dag, gedurende 3 dagen, in combinatie met oraal 3×/dag vitamine B-complex forte en oraal 500 mg vitamine C. De i.v. infusie in 30 min toedienen. Bij geen verbetering na 3 dagen de therapie staken en de diagnose heroverwegen.

Bij verbetering therapie voortzetten met 250 mg 1×/dag i.m. of i.v. in combinatie met oraal 1×/dag vitamine B-complex forte en oraal 500 mg vitamine C gedurende 3–5 dagen.

Symptomen van het syndroom van Korsakov:

Volwassenen:

Volgens de GGZ-richtlijn 'Multidisciplinaire richtlijn stoornissen in het gebruik van alcohol' (2008): Oraal: 50 mg 2×/dag.

Verschijnselen van alcoholische cerebellaire degeneratie, polyneuropathie, pellagra (niacinegebrek) of centrale pontiene myelinolyse:

Volwassenen:

Volgens de GGZ-richtlijn 'Multidisciplinaire richtlijn stoornissen in het gebruik van alcohol' (2008): oraal: 50 mg 2×/dag, in combinatie met vitamine B-complex.

Toedieningsinformatie: De tabletten geruime tijd na de maaltijd met water innemen.

Bij voorkeur thiamine alleen intraveneus toedienen in zeer ernstige gevallen (bv. een toegenomen kans op óf symptomen van het syndroom van Wernicke) en óók in situaties waar orale én i.m. toediening niet mogelijk of wenselijk is; per infusie zeer langzaam toedienen (500 mg in 30 min).

Bijwerkingen

Zelden (0,01–0,1%): anafylactische shock na intraveneuze toediening. Overgevoeligheidsreacties, de kans hierop neemt toe na herhaalde i.v.-toediening.

Zwangerschap

Thiamine passeert de placenta.
Advies: Kan (voor zover bekend zonder gevaar) volgens voorschrift worden gebruikt.

Lactatie

Overgang in moedermelk: Ja.
Advies: Kan (voor zover bekend zonder gevaar) volgens voorschrift worden gebruikt.

Contra-indicaties

  • parenterale toediening: indien al eens overgevoeligheidsreacties zijn opgetreden bij parenterale toediening.

Waarschuwingen en voorzorgen

Anafylactische shock na i.v. toediening kán voorkomen; de fabrikant beveelt aan deze toedieningsweg daarom alleen in zeer ernstige gevallen toe te passen als andere toedieningswegen niet mogelijk zijn. Na herhaalde i.v. toediening neemt de kans op overgevoeligheidsreacties toe. Recente literatuur (NTvG februari 2017) geeft echter een incidentie van een anafylactische reactie van 1:250.000 aan, waarbij het risico op anafylactische shock wordt verlaagd door thiamine langzaam toe te dienen (500 mg in 30 min.). Aanbeveling hierbij is daarom niet terughoudend te zijn met intraveneuze toediening. Bij intramusculaire toediening bij een verhoogd risico of verdenking op Wernicke-encefalopathie worden waarschijnlijk niet snel genoeg adequate plasmaspiegels bereikt. Daarom is hierbij, ook volgens de GGZ-richtlijn 'Multidisciplinaire richtlijn stoornissen in het gebruik van alcohol' (2008), een intraveneuze toediening noodzakelijk (zie ook rubriek Dosering).

Overdosering

Symptomen
in het algemeen zal een overdosering niet tot intoxicatie leiden.

Neem voor informatie over een vergiftiging met thiamine contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Wateroplosbare vitamine. Thiamine (vitamine B1) is in de vorm van thiamine-pyrofosfaat een belangrijk co-enzym in de energieproductie en synthese van lipiden en acetylcholine (vet- en koolhydraatstofwisseling).

Bij een thiamine-tekort ontstaat tachycardie in rust, zwakte, afgenomen diepe peesreflexen en soms sensorische neuropathie. Een ernstige deficiëntie kan leiden tot beriberi en neuropsychiatrische aandoeningen zoals een Wernicke-encefalopathie of het syndroom van Korsakov. Een langer bestaande deficiëntie kan zich uiten als hartfalen met oedemen (natte beriberi) of sensomotorische neuropathie (droge beriberi).

Kinetische gegevens

Resorptiena kleine doses snel, in duodenum en jejunum; echter is er een beperkte opnamecapaciteit per dosering (4-8 mg), waardoor het bij deficiëntie noodzakelijk is meerdere malen per dag te doseren. Bij malabsorptie, cirrose en bij alcoholici is er verminderde absorptie. Voedsel vertraagt de absorptie, maar beïnvloedt de mate van absorptie niet.
Overigthiamine wordt goed verdeeld over het lichaam, de totale voorraad (25-30 mg) is geheel gebonden aan enzymen en bevindt zich vooral in hart, hersenen, lever, nieren en skeletspieren.
Overigbij een lage plasmaconcentratie passeert thiamine de bloed-hersenbarrière door een actief verzadigbaar proces, bij hoge plasmaconcentratie door passieve diffusie.
Metaboliseringfosforylering in de lever, nieren en darmmucosa tot het biologisch actieve thiaminepyrofosfaat.
Eliminatievia de urine, voornamelijk als metabolieten, bij hoge dosis ook onveranderd.
T 1/2elbij orale toediening ca. 2,5 uur.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

thiamine hoort bij de groep vitamine b-groep.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Indicaties

Externe links