topotecan

Samenstelling

Hycamtin (als hydrochloride) XGVS Novartis Pharma bv

Toedieningsvorm
Capsule
Sterkte
0,25 mg, 1 mg

Hycamtin XGVS Novartis Pharma bv

Toedieningsvorm
Poeder voor infusievloeistof
Sterkte
4 mg

Topotecan XGVS Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Concentraat voor infusievloeistof
Sterkte
1 mg/ml
Verpakkingsvorm
1 ml, 4 ml

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

topotecan vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Voor de behandeling van ovariumcarcinoom staat op oncoline.nl de geldende behandelrichtlijn met de plaats van topotecan daarbij.

Voor de behandeling van kleincellig longcarcinoom staat op oncoline.nl de geldende behandelrichtlijn met de plaats van topotecan daarbij.

Voor de behandeling van cervixcarcinoom staat op oncoline.nl de geldende behandelrichtlijn met de plaats van topotecan+cisplatine daarbij.

Indicaties

Monotherapie

  • Gemetastaseerd ovariumcarcinoom indien de eerstelijns- of daaropvolgende behandelingen niet aanslaan.
  • Recidiverend kleincellig longcarcinoom (SCLC) indien opnieuw behandelen met eerstelijnstherapie niet geschikt wordt geacht.

Combinatietherapie

  • Cervixcarcinoom stadium IVB of recidiverend na radiotherapie. Bij patiënten die eerder behandeld zijn met cisplatine is een ononderbroken behandelvrije periode vereist om de behandeling met de combinatie met cisplatine te rechtvaardigen.

Dosering

Eerste kuur niet starten als neutrofielenaantal < 1,5×109/l en/of een trombocytenaantal < 100×109/l en/of een Hb-gehalte < 5,6 mmol/l.

Klap alles open Klap alles dicht

Gemetastaseerd ovariumcarcinoom:

volwassenen (incl. ouderen):

De gebruikelijke dosering is 1,5 mg/m² lichaamsoppervlak/dag gedurende 5 opeenvolgende dagen met een interval van 3 weken. Toedienen als i.v. infusie gedurende 30 minuten. De behandeling voortzetten tot aan ziekteprogressie of toxiciteit.

Verminderde nierfunctie: bij een creatinineklaring 20–39 ml/min 0,75 mg/m²/dag gedurende 5 opeenvolgende dagen met een interval van 3 weken (op basis van beperkte gegevens). Gebruik bij een creatinineklaring < 20 ml/min wordt ontraden vanwege onvoldoende gegevens. Toedienen als i.v. infusie gedurende 30 minuten.

Recidiverend kleincellig longcarcinoom:

Volwassenen (incl. ouderen):

Parenteraal: de gebruikelijke dosering is 1,5 mg/m² lichaamsoppervlak/dag gedurende 5 opeenvolgende dagen met een interval van 3 weken. Toedienen als i.v. infusie gedurende 30 minuten. De behandeling voortzetten tot aan ziekteprogressie of toxiciteit.

Oraal: de gebruikelijke dosering is 2,3 mg/m² lichaamsoppervlak/dag gedurende 5 opeenvolgende dagen met een interval van 3 weken. De behandeling voortzetten tot aan ziekteprogressie of toxiciteit.

Verminderde nierfunctie: i.v. infusie gedurende 30 minuten: bij een creatinineklaring 20–39 ml/min 0,75 mg/m²/dag gedurende 5 opeenvolgende dagen met een interval van 3 weken (op basis van beperkte gegevens). Gebruik bij een creatinineklaring < 20 ml/min wordt ontraden vanwege onvoldoende gegevens. Oraal: bij een creatinineklaring 30–49 ml/min 1,9 mg/m²/dag gedurende 5 opeenvolgende dagen met een interval van 3 weken. Bij een goede tolerantie mag de dosis worden verhoogd tot 2,3 mg/m²/dag. Er kan geen doseeraanbeveling worden gedaan bij een creatinineklaring < 30 mg/ml vanwege onvoldoende gegevens.

Cervixcarcinoom:

volwassenen (incl. ouderen):

De gebruikelijke dosering is 0,75 mg/m² lichaamsoppervlak/dag gedurende 3 opeenvolgende dagen met een interval van 3 weken. Toedienen als i.v. infusie gedurende 30 minuten. Op dag 1 cisplatine 50 mg/m² lichaamsoppervlak toedienen ná de dosis topotecan. De behandeling voortzetten gedurende 6 cycli of tot aan ziekteprogressie.

Verminderde nierfunctie: bij een creatininespiegel > 133 micromol/l de dosis verminderen van cisplatine of cisplatine staken. Er zijn géén gegevens over het gebruik van topotecan-monotherapie bij deze indicatie na staken van cisplatine.

Verminderde leverfunctie: er kan geen doseeradvies gegeven worden bij een verminderde leverfunctie vanwege onvoldoende gegevens.

Ernstige bijwerkingen: zie voor dosisaanpassingen en richtlijnen voor onderbreking of stopzetting van de behandeling bij (ernstige) hematologische bijwerkingen de officiële productinformatie CBG/EMA (rubriek 4.2).

Toedieningsinformatie: het poeder oplossen en met 0,9% NaCl- of 5% glucose-oplossing verder verdunnen tot een eindconcentratie 25–50 microg/ml. Het concentraat voor infusievloeistof eveneens met deze oplossingen verdunnen tot dezelfde eindconcentratie. Het infuus iv. toedienen over een periode van 30 minuten. De capsules in zijn geheel, zonder openmaken of kauwen, innemen.

Bijwerkingen

Zeer vaak (> 10%): infecties. Misselijkheid (bij ca. 52%), braken (32%), buikpijn, diarree, obstipatie, mucositis. Haaruitval (bij ca. 45%). Vermoeidheid, asthenie, koorts, (ernstige) anorexia. Hematologische, dosisafhankelijke toxiciteit: (febriele) neutropenie (bij ca. 55%), trombocytopenie (50%), anemie (37%), leukopenie.

Vaak (1-10%): sepsis (fatale afloop is gemeld). Huiduitslag, jeuk. Malaise. Pancytopenie. Hyperbilirubinemie.

Zelden (0,01-0,1%): urticaria, angio-oedeem en anafylactische reacties. Interstitiële longziekte (ILD, fatale afloop is gemeld).

Verder zijn gemeld: ernstige bloedingen. (Fatale) neutropene colitis, maag-darmperforatie.

Interacties

Wees voorzichtig met de vaccinatie met levende vaccins vanwege de kans op infecties. Het respons op (levende en geïnactiveerde) vaccins kan verminderd zijn.

Zwangerschap

Teratogenese: Onbekend. Bij dieren embryo-foetale letaliteit en misvormingen.
Advies: Gebruik ontraden.
Vruchtbaarheid: Topotecan is genotoxisch. Effecten op de vruchtbaarheid van man en vrouw kunnen niet worden uitgesloten.
Overig: Een vruchtbare vrouw of man dient adequate anticonceptieve maatregelen te nemen gedurende de therapie en de vrouw tevens tot ten minste 6 maanden na de therapie.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Onbekend. Gezien de aard van het geneesmiddel kunnen nadelige effecten bij de zuigeling niet worden uitgesloten.
Advies: Het geven van borstvoeding is gecontra–indiceerd.

Contra-indicaties

  • beenmergdepressie, zoals een neutrofielenaantal < 1,5×109/l en/of een trombocytenaantal < 100×109/l voor het begin van de eerste kuur.

Zie voor meer contra-indicaties de rubriek Lactatie.

Waarschuwingen en voorzorgen

Myelotoxiciteit: Vóór iedere kuur en zonodig vaker het volledig bloedbeeld, inclusief trombocyten, controleren. Eerste kuur niet starten bij een neutrofielenaantal < 1,5×109/l en/of een trombocytenaantal < 100×109/l en/of een Hb-gehalte < 5,6 mmol/l. De mediane tijd tot het optreden van ernstige neutropenie (< 0,5×109/l) is 9–12 dagen en de mediane duur ca. 7 dagen. Infectie en sepsis treden bij respectievelijk 17–26% en 2–5% van de patiënten op. Ook neutropene colitis (incl. fatale afloop) is gemeld, zie ook Maag-darmtoxiciteit in deze rubriek. Eventueel gebruik van koloniestimulerende factoren is een risicofactor voor het ontstaan van interstitiële longziekte. De mediane tijd tot het optreden van ernstige trombocytopenie (< 25×109/l) is ca. 15 dagen en de mediane duur 2,5–5 dagen. Trombocytentransfusie is doorgaans nodig in ca. 4% van de kuren. De kans op trombocytopenie is groter bij de combinatie met cisplatine; hiermee rekening houden indien er een vergrote kans is op een tumorbloeding. De mediane tijd tot het optreden van matige tot ernstige anemie (≤ 5,0 mmol/l) is ca. 12 dagen en de mediane duur ca 7 dagen. Transfusie met rode bloedcellen is doorgaans nodig bij 30–52% van de patiënten.

Een performance status < 3 bij beginnen van de behandeling wordt aanbevolen in verband met een lagere respons van verzwakte patiënten en een verhoogde incidentie van complicaties zoals koorts, infecties en sepsis.

Maag-darmtoxiciteit: misselijkheid, braken en diarree komen zeer vaak voor. Anti-emetische therapie kan nodig zijn. Laat de patiënt zich melden bij optreden van diarree; deze dient adequaat volgens de richtlijn te worden behandeld. Let hierbij verder nauwgezet op het ontstaan van neutropene colitis met koorts, neutropenie en een gerelateerd patroon van buikpijn. De mediane tijd tot optreden van matige tot ernstige diarree is ca. 9 dagen.

Interstitiële longziekte (ILD): let op verergering van bestaande longklachten of het ontstaan van nieuwe pulmonale symptomen. Bij het optreden van longklachten die wijzen op een interstitiële longziekte (ILD) de oorzaak onderzoeken; bij vaststelling van behandelinggerelateerde ILD de behandeling definitief staken. Risicofactoren voor het ontstaan van ILD zijn een voorgeschiedenis van ILD, pulmonale fibrose, longkanker, bestraling van de thorax, gebruik van pneumotoxische geneesmiddelen of koloniestimulerende factoren.

Onderzoeksgegevens: er zijn onvoldoende gegevens over gebruik bij ernstig verminderde nierfunctie (creatinineklaring < 20 ml/min (i.v.) en < 30 ml/min (oraal)) en leverfunctie als gevolg van cirrose (serumbilirubine ≥ 10 mg/ml); het gebruik van topotecan bij deze patiëntgroepen wordt niet aanbevolen. Er zijn weinig gegevens over het gebruik bij kinderen; er kan geen doseeradvies worden gegeven.

Voor behandeling van vruchtbare mannen, zie de rubriek Zwangerschap.

Overdosering

Neem voor meer informatie over een vergiftiging met topotecan contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Remt het topoïsomerase I, een enzym dat nodig is voor de replicatie en reparatie van DNA. Het stabiliseert het covalente complex van topoïsomerase I en DNA, waardoor DNA-breuken ontstaan, uiteindelijk resulterend in celdood.

Kinetische gegevens

T maxoraal ca. 2 uur.
Foraal ca. 40%
V d1,9 l/kg.
Metaboliseringhydrolyse van de lactonring met verdere afbraak. Daarnaast voor < 10% via metabolisering (demethylering) de vorming van de actieve lactonvorm (met vergelijkbare of mindere activiteit) met daarna glucuronidering.
Eliminatiemet de urine: 20–50% onveranderd en < 10% als (in)actieve metabolieten; met de feces: 18–33% onveranderd en < 2% als actieve metaboliet.
T 1/2i.v. 2–3 uur, oraal 3–6 uur; langer bij lever- of nierfunctiestoornis.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

topotecan hoort bij de groep topo-isomerase I-remmers.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Externe links