Samenstelling

Clindamycine gel/oplossing FNA (hydrochloride) Formularium der Nederlandse Apothekers

Toedieningsvorm
Gel (1%)
Sterkte
10 mg/g

In mucilago carbomeri 1% FNA.

Toedieningsvorm
Lotion (1%)
Sterkte
10 mg/ml

Bevat tevens: propyleenglycol en alcohol 95% v/v.

Clindamycine lotion FNA (hydrochloride) Tio Pharma Holding

Toedieningsvorm
Lotion (1%)
Sterkte
10 mg/ml
Verpakkingsvorm
100 ml

Bevat tevens: propyleenglycol en alcohol 95% v/v.

Clindamycine oplossing voor cutaan gebruik (als diwaterstoffosfaat) Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Lotion (1%)
Sterkte
10 mg/ml
Verpakkingsvorm
30 ml met druppelaar

Bevat tevens: propyleenglycol en isopropanol.

Dalacin-T (als diwaterstoffosfaat) Pfizer bv

Toedieningsvorm
Lotion (1%)
Sterkte
10 mg/ml
Verpakkingsvorm
depflacon 30 ml

Bevat tevens: propyleenglycol en isopropanol.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

Advies

De behandeling van acne vulgaris wordt bepaald door de ernst van de acne en de eerder toegepaste (zelf)behandeling. Behandel milde acne in eerste instantie met benzoylperoxide 5% of een lokaal retinoïde; combineer dit bij onvoldoende effect met een lokaal antibioticum. Bij matig-ernstige acne direct starten met een lokaal antibioticum in combinatie met benzoylperoxide 5% of een lokaal retinoïde. Vervang bij onvoldoende effect het lokaal antibioticum door een oraal antibioticum. Bij ernstige acne direct starten met een oraal antibioticum in combinatie met benzoylperoxide 5% of een lokaal retinoïde. Bij onvoldoende effect van een oraal antibioticum kan bij (matig-)ernstige acne als laatste alternatief isotretinoïne worden voorgeschreven, waarbij de lokale therapie vervalt.

Combineer lokale en orale antibiotica altijd met benzoylperoxide of een lokaal retinoïde; de combinatie werkt sneller en is effectiever en voorkómt of reduceert hiermee bacteriële resistentie.

Voor de lokale toediening van een antibioticum komen clindamycine of erytromycine in aanmerking.

Offlabel: Bij hidradenitis suppurativa kan bij milde klachten (mild stadium I), naast niet-medicamenteuze adviezen, lokaal clindamycine worden geprobeerd.

Indicaties

  • Matige tot ernstige vormen van acne vulgaris, waarbij lokale behandelingen zonder antibiotica geen of onvoldoende resultaat hebben opgeleverd.
  • Offlabel: mild stadium I (Hurley) hidradenitis suppurativa.

Gerelateerde informatie

Dosering

Let op! Lotions en oplossingen zijn ontvlambaar; vermijd contact met open vuur.

Klap alles open Klap alles dicht

Acne vulgaris:

Volgens de NHG-Standaard Acne (combinatietherapie): milde of matig-ernstige acne: 1×/dag 's morgens clindamycine gel of oplossing/lotion aanbrengen, in combinatie met cutane toepassing van benzoylperoxide of een lokaal retinoïde 's avonds, gedurende ten minste 6 weken, max. behandelduur 3 maanden. Behandeling iedere 6 weken evalueren. Bij voldoende resultaat overgaan op onderhoud met een lokaal retinoïde of benzoylperoxide monotherapie.

Volgens de fabrikant: volwassenen en kinderen > 12 jaar: 2×/dag dun aanbrengen op de aangedane huid. Indien na 4 weken nog geen verbetering is opgetreden, rekening houden met bacteriële resistentie; in dat geval de toepassing gedurende ten minste 2 maanden staken.

Offlabel-indicatie: mild stadium I (Hurley) hidradenitis suppurativa.

Volgens de NHG-Behandelrichtlijn Hidradenitis suppurativa: 2×/dag lotion/oplossing aanbrengen gedurende 3 maanden.

Toedieningsinformatie: oplossing/lotion of gel met een wattenpropje, tissue, depper of een speciale applicator aanbrengen op de aangedane huid, na de huid te hebben gereinigd. Vermijd, vooral bij gebruik van de oplossing/lotion, contact met mond, ogen, slijmvliezen en beschadigde huid; bij incidenteel contact overvloedig spoelen met water. Zie de rubriek Waarschuwingen en voorzorgen voor meer informatie Bij gelijktijdig cutaan gebruik met benzoylperoxide of tretinoïne, deze op een ander moment van de dag aanbrengen.

Bijwerkingen

Lokaal: Zeer vaak (> 10%): huidklachten (droogheid, irritatie), urticaria.

Vaak (1-10%): seborroe.

Verder zijn gemeld: vette huid, roodheid, contacteczeem, folliculitis. Oogirritatie, oogpijn.

De huidirritatie en erytheem komen vooral voor bij de alcoholbevattende preparaten.

Systemisch: Soms (0,1-1%): maag-darmaandoeningen (zoals misselijkheid, braken, buikpijn, diarree).

Verder is gemeld: pseudomembraneuze colitis.

Interacties

Vermijd gelijktijdig gebruik met erytromycine, vanwege een antagonistisch effect.

Gelijktijdig gebruik met andere lokale geneesmiddelen tegen acne, in het bijzonder keratolytica (zoals benzoylperoxide, tretinoïne), kan de huidirritatie verergeren. Bij gelijktijdig cutaan gebruik, deze op een ander moment van de dag aanbrengen.

Zwangerschap

Clindamycine passeert de placenta.
Teratogenese: De relatief weinig gegevens over zowel het systemisch als lokaal gebruik van clindamycine tijdens de zwangerschap bij de mens laten geen toename van teratogeniteit zien.
Farmacologisch effect: Gezien de geringe systemische absorptie bij cutaan gebruik zijn nadelige effecten bij de foetus onwaarschijnlijk.
Advies: Kan worden gebruikt.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Ja, in geringe mate; de uitgescheiden hoeveelheid na cutaan gebruik is verwaarloosbaar.
Farmacologisch effect: Gezien de geringe systemische absorptie bij de moeder bij cutaan gebruik en de verwaarloosbare hoeveelheid in de moedermelk, zijn nadelige effecten bij de zuigeling onwaarschijnlijk.
Advies: Kan worden gebruikt.
Overig: Indien de borst wordt behandeld, gebied rond de tepel goed schoonmaken vóór het voeden.

Contra-indicaties

  • overgevoeligheid voor lincomycinen.

Waarschuwingen en voorzorgen

Toedieningsinformatie: vermijd, vooral bij gebruik van de oplossing/lotion, contact met ogen, slijmvliezen en beschadigde huid. Clindamycine oplossing/lotion is op alcoholbasis en kan een branderig gevoel en irritatie van de ogen, slijmvliezen en beschadigde huid veroorzaken. Bij incidenteel contact overvloedig spoelen met water.

Indien ernstige of aanhoudende diarree optreedt de diagnose pseudomembraneuze colitis overwegen en behandeling staken. Wees voorzichtig bij een voorgeschiedenis van een inflammatoire darmziekte of een door een antibioticum veroorzaakte colitis.

Bacteriële resistentie: kruisresistentie met antimicrobiële middelen van de macrolidengroep kan voorkomen. De combinatie met benzoylperoxide of een lokaal retinoïde vermindert de kans op bacteriële resistentie.

De veiligheid en werkzaamheid van clindamycine zijn niet vastgesteld voor het gebruik bij kinderen < 12 jaar, wegens het slechts zelden voorkomen van acne in deze leeftijdsgroep.

Overdosering

Bij accidentele orale inname van de oplossing kunnen, vooral bij kinderen, symptomen van alcoholintoxicatie optreden. Bij toxiciteit van het oplosmiddel isopropanol (Dalacin-T, clindamycine oplossing voor cutaan gebruik) lijkt het klinisch beeld op een ethanolintoxicatie, met sterker remmende effecten op het centraal zenuwstelsel die langer aanhouden. Wees bij kleine kinderen bedacht op het ontwikkelen van hypoglykemie.

Voor verdere informatie zie vergiftigingen.info.

Eigenschappen

Bacteriostatisch antibioticum, behorend tot de lincomycinen. Clindamycine bindt aan de 50S-subunit van het bacteriële ribosoom en remt daarmee de vroege fase van de bacteriële eiwitsynthese. Clindamycine is werkzaam tegen o.a. de vaak voorkomende Cutibacterium acnes (voorheen Propionibacterium acnes). Clindamycine heeft ook een anti-inflammatoire en immunomodulerende werking. Vooral pustels en papels worden bestreden, het is minder werkzaam tegen comedonen. Bij hidradenitis suppurativa komt het effect mogelijk tot stand door de bijkomende immunomodulerende nevenwerking. Bij acne vulgaris treedt een duidelijke klinische verbetering over het algemeen op na ca. vier weken.

Kinetische gegevens

Resorptieca. 2% na lokale toediening.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd