Geneesmiddelenoverzicht bèta2-sympathicomimetica

Deze hoofdrubriek bevat 4 rubrieken:

bèta2-sympathicomimetica

Werking

Werkingsmechanisme

  • β2-sympathicomimetica stimuleren selectief de β2-receptoren van het sympathisch zenuwstelsel in de luchtwegen, waardoor het bronchiale gladde spierweefsel relaxeert.

Effect

  • bronchusverwijding.

Typerende bijwerkingen

Relatief frequent:

  • droge mond;
  • spiertremor (vooral van de handen);
  • spierkrampen;
  • hoofdpijn, duizeligheid, rusteloosheid en transpireren;

Minder frequent:

  • hypoxemie;
  • tachycardie en hartkloppingen;
  • luchtwegontsteking en persisterend astma;
  • hypokaliëmie;
  • dosisafhankelijke verlenging van het QT-interval, hartritmestoornissen en hartfalen (vooral bij COPD);
  • metabole effecten, zoals toename van insuline, vrije vetzuren, glucose, pyruvaat en lactaat in het bloed (bij hoge systemische doses);
  • paradoxale bronchospasmen (vaker bij verneveling).

Meer informatie

Bijwerkingen komen vaak voor bij systemische toediening (salbutamol), maar veel minder bij toediening via inhalatie en zijn veelal dosisafhankelijk.

Spiertremoren treden vaker op bij ouderen en bij COPD-patiënten.

Hypoxemie (vooral bij COPD) neemt toe door vasodilatatie van longvaten die als gevolg van hypoxie waren vernauwd, waardoor meer bloed naar slecht geventileerde gebieden stroomt en de arteriële zuurstofspanning verder daalt (ventilatie-perfusie-mismatch).

Tachycardie en hartkloppingen worden veroorzaakt door perifere vasodilatatie, door stimulatie van atriale β2-receptoren (het hart heeft hiervan een relatief groot aantal) en mogelijk ook door stimulatie van myocardiale β1-receptoren. Op de langere termijn kunnen patiënten tolerant worden voor deze bijwerkingen.

Regelmatige behandeling met (hogere doses) β2-sympathicomimetica alleen leidt tot meer luchtwegontsteking en persistent astma; daarom is het belangrijk de behandeling te combineren met corticosteroïden. Onder invloed van β2-sympathicomimetica zouden mestcellen gevoeliger kunnen worden, en zo eerder cytokinen uitscheiden.

Hypokaliëmie kan potentieel ernstig verlopen. Onder invloed van stimulatie van β2-receptoren wordt kalium opgenomen in het spierweefsel. Hypoxie (bij astma en COPD) verhoogt het risico op hypokaliëmie. Geadviseerd wordt om de plasmakaliumspiegel te controleren.

Paradoxale bronchospasmen kunnen optreden als gevolg van de gebruikte hulpstoffen. Verneveloplossingen die hypotoon of hypertoon zijn of conserveermiddelen bevatten, zoals benzalkoniumchloride en EDTA geven vaker bronchospasmen.

Literatuur:

  1. Aronson JK, et al. (eds). Meyler's side effects of drugs. 16th ed. Amsterdam: Elsevier, 2016. Brunton LL, et al. (eds).
  2. Goodman & Gilman’s The pharmacological basis of therapeutics. 12th ed. New York: McGraw-Hill, 2011.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Indicaties

Vergelijken

bèta2-sympathicomimetica vergelijken met een andere geneesmiddelgroep.