atovaquon/​proguanil

Samenstelling

Zie voor hulpstoffen de productinformatie van CBG/EMA of raadpleeg een apotheker.

Atovaquon/Proguanil Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld

Bevat per tablet: atovaquon 250 mg, proguanil(hydrochloride) 100 mg.

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld

Bevat per tablet: atovaquon 62,5 mg, proguanil(hydrochloride) 25 mg.

Malarone GlaxoSmithKline bv

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld

Bevat per tablet: atovaquon 250 mg, proguanil(hydrochloride) 100 mg.

Malarone Junior XGVS GlaxoSmithKline bv

Toedieningsvorm
Tablet, filmomhuld

Bevat per tablet: atovaquon 62,5 mg, proguanil(hydrochloride) 25 mg.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

atovaquon/​proguanil vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Profylaxe van malaria: Bij het bestrijden van malaria staat voorkómen van muggenbeten voorop, in gebieden met een lage transmissie van malaria is dit de enige te nemen maatregel. Bij reizen van meer dan 7 dagen naar gebieden met een middelmatige transmissie wordt aanbevolen een noodbehandeling mee te nemen; kies artemether/lumefantrine of atovaquon/proguanil. Bij reizen naar gebieden met een hoge transmissie wordt de keuze van de profylactische behandeling bepaald door de reisbestemming, karakteristieken van de persoon en de duur van het verblijf. In aanmerking komen atovaquon/proguanil, doxycycline en mefloquine. Bij zwangere en lacterende vrouwen en bij kinderen < 5 kg eventueel ook chloroquine. De GGD's en overige bij het LCR aangesloten gespecialiseerde centra beschikken over de meest recente gegevens van resistentie in malariagebieden. De behandeling van malaria wordt bepaald aan de hand van de aangetoonde verwekker, en de ernst van de ziekte, en gebeurt in overleg met een gespecialiseerd centrum.

Atovaquon/proguanil is het middel van tweede keus in de behandeling van niet-ernstige malaria tropica en malaria veroorzaakt door Plasmodium vivax/ovale (malaria tertiana) en bij kinderen ook initieel als de verwekker nog onbekend is. Bij kinderen is het de eerste keus bij malaria tertiana indien deze is opgelopen in ZO-Azië. Daar bestaat veel resistentie van P. vivax voor chloroquine, dat het eerstekeusmiddel is bij malaria tertiana bij kinderen indien dit elders is opgelopen.

Indicaties

  • Profylaxe van Plasmodium falciparum malaria;
  • Behandeling van acute ongecompliceerde Plasmodium falciparum malaria.

Gerelateerde informatie

Dosering

Als profylaxe: start 24 tot 48 uur vóór aankomst in het malariarisicogebied met atovaquon/proguanil en continueer de profylaxe tot 7 dagen ná verlaten van het gebied.

Klap alles open Klap alles dicht

Profylaxe van Plasmodium falciparum-malaria

Volwassenen en kinderen > 40 kg

250/100 mg (= 1 tablet) 1×/dag.

Kinderen 11–20 kg

62,5/25 mg (= 1 Junior tablet) 1×/dag.

Kinderen 21–30 kg

125/50 mg (= 2 Junior tabletten) 1×/dag.

Kinderen 31–40 kg

187,5/75 mg (= 3 Junior tabletten) 1×/dag.

Kinderen > 40 kg

Zie volwassendosering.

Behandeling van acute malaria-aanval

Volwassenen en kinderen > 40 kg lichaamsgewicht

1000/400 mg (= 4 tabletten) 1×/dag gedurende 3 opeenvolgende dagen.

Kinderen 5–9 kg

125/50 mg (= 2 Junior tabletten ) 1×/dag gedurende 3 opeenvolgende dagen.

Kinderen 9–11 kg

187,5/75 mg (= 3 Junior tabletten) 1×/dag gedurende 3 opeenvolgende dagen.

Kinderen: 11–20 kg

250/100 mg (= 1 tablet) 1×/dag gedurende 3 opeenvolgende dagen.

Kinderen 21–30 kg

500/200 mg (= 2 tabletten) 1×/dag gedurende 3 opeenvolgende dagen;

Kinderen 31–40 kg

750/300 mg (= 3 tabletten) 1×/dag gedurende 3 opeenvolgende dagen.

Kinderen > 40 kg

Zie volwassendosering.

Bij braken binnen één uur na inname, een nieuwe dosering innemen.

Toediening

  • Bij voorkeur de tablet(ten) steeds op hetzelfde tijdstip van de dag, met voedsel of een zuiveldrank in zijn geheel innemen.
  • Malarone Junior bij voorkeur heel innemen; bij slikproblemen bij kleine kinderen kunnen de tabletten vlak voor inname worden fijngemaakt en met voedsel worden ingenomen.
  • Indien geen voedsel wordt verdragen kunnen de tabletten ook zonder voedsel worden ingenomen; de systemische blootstelling aan atovaquon is dan echter met een factor 2–3 verlaagd.

Bijwerkingen

Zeer vaak (> 10%): hoofdpijn. Misselijkheid, braken, diarree, buikpijn.

Vaak (1-10%): allergische reacties. Koorts, anorexie. Hoesten. Abnormale dromen, depressie. Slapeloosheid, duizeligheid. Huiduitslag, jeuk. Anemie, neutropenie. Hyponatriëmie, verhoogde leverenzymspiegels.

Soms (0,1-1%): hartkloppingen. Angst. Stomatitis. Haaruitval, urticaria. Verhoogde amylasespiegels.

Zelden (0,01-0,1%): hallucinaties.

Verder zijn gemeld: angio-oedeem, anafylaxie, vasculitis. Tachycardie. Paniekaanval, huilen, nachtmerries, psychotische aandoening. Insult. Maagpijn. Hepatitis, cholestase. Fotosensibilisatie, blaren, huidexfoliatie, Stevens-Johnsonsyndroom, erythema multiforme. Pancytopenie (bij ernstig verminderde nierfunctie).

Interacties

Atovaquon is in grote mate aan plasma-eiwitten gebonden; wees voorzichtig bij gelijktijdige toediening van andere geneesmiddelen met een grote plasma-eiwitbinding én een geringe therapeutische breedte.

Gelijktijdige toediening van metoclopramide (50%), tetracycline, rifampicine (50%), rifabutine (34%), efavirenz (75%), nevirapine of gebooste HIV-proteaseremmers reduceert de plasmaconcentraties (gemiddeld % reductie) van atovaquon; deze combinaties vermijden omdat deze kunnen resulteren in subtherapeutische spiegels van atovaquon. Indien bij de behandeling van malaria toch voor dergelijke geneesmiddelcombinaties wordt gekozen, goed controleren op parasitemie en monitor de klinische conditie van de patiënt.

Proguanil kan het effect van vitamine K–antagonisten versterken.

Geneesmiddelen die het CYP2C19 remmen, remmen de omzetting van proguanil naar de werkzame metaboliet; wees alert op een verminderde werking bij matige tot sterke remmers.

De immuunrespons op het orale (buik)tyfusvaccin kan verminderen.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens, uit de beperkte hoeveelheid gegevens (van enkele honderden zwangerschappen) blijkt geen kanstoename op teratogene afwijkingen. Bij dieren geen aanwijzingen voor schadelijkheid.

Advies: Volgens de fabrikant alleen op strikte indicatie gebruiken. Volgens het LCR kan atovaquon/proguanil geadviseerd worden indien géén andere profylaxe mogelijk is na zorgvuldige afweging of het voordeel voor de moeder groter is dan het risico voor de foetus.

Overig: Bij kinderwens: Volgens het LCR kan, gezien de halfwaardetijd, na inname van de laatste dosis één menstruatie afgewacht worden alvorens zwanger te worden.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Proguanil: ja, in kleine hoeveelheden. Atovaquon: onbekend. Ja, bij dieren.

Farmacologisch effect: Proguanil wordt door zuigelingen goed verdragen.

Advies: De fabrikant adviseert het gebruik van dit geneesmiddel óf het geven van borstvoeding te ontraden. Volgens het LCR kan de combinatie offlabel worden meegegeven als profylaxe/noodbehandeling tegen malaria, indien de zuigeling een lichaamsgewicht heeft van meer dan 5 kg.

Contra-indicaties

  • als profylacticum: gebruik bij een ernstig verminderde nierfunctie (creatinineklaring < 30 ml/min).

Waarschuwingen en voorzorgen

Atovaquon/proguanil is effectief tegen stammen van P. falciparum die gevoelig en ongevoelig zijn voor andere malariamiddelen. Bij een recidiverende infectie met Plasmodium falciparum, een ander bloedschizonticide toepassen. Voor de behandeling van een acute infectie met Plasmodium falciparum bij ernstig verminderde nierfunctie (creatinineklaring < 30 ml/min) zo mogelijk een andere behandeling kiezen.

Diarree en braken kan gepaard gaan met significant lagere plasmaspiegels van atovaquon; bij acute malaria met diarree of braken, een andere behandeling overwegen. Indien in deze situatie toch wordt gekozen voor atovaquon/proguanil het normale doseerschema volgen en de patiënt goed controleren op parasitemie en klinische conditie.

Bij het optreden van een allergische reactie atovaquon/proguanil onmiddellijk staken.

Onderzoeksgegevens: de werkzaamheid en veiligheid van de tablet 250/100 zijn niet onderzocht bij patiënten die < 40 kg wegen (profylaxe) of bij patiënten die < 11 kg wegen (behandeling); de werkzaamheid en veiligheid van de Junior tablet zijn niet onderzocht bij kinderen die < 11 kg wegen (profylaxe) of bij kinderen die < 5 kg wegen (behandeling). De werkzaamheid en veiligheid bij profylaxe zijn vastgesteld in studies van 27 dagen (niet–immune personen) en 12 weken (semi–immune inwoners van risicogebieden).

Overdosering

Neem voor informatie over een vergiftiging met atovaquon/proguanil contact op met het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum.

Eigenschappen

Atovaquon/proguanil is een malariamiddel; schizonticide in het bloed en werkzaam tegen leverschizonten van Plasmodium falciparum.

Het werkingsmechanisme van atovaquon berust waarschijnlijk op het vermogen selectief het mitochondriale elektronentransport (ter hoogte van het cytochroom bc1-complex) in de protozoën te remmen met als consequentie remming van de 'de novo' synthese van pyrimidinen, resulterend in remming van de synthese van nucleïnezuren en adenosinetrifosfaat (ATP).

Proguanil is werkzaam tegen het exo-erytrocytaire stadium van Plasmodium falciparum-infecties; de actieve metaboliet cycloguanil remt de dihydrofolaatreductase activiteit van de parasiet. Daarnaast versterkt proguanil zelf de werking van atovaquon.

Kinetische gegevens

Resorptie atovaquon snel en hoog bij inname met vetrijk voedsel, proguanil snel en goed, en onafhankelijk van voedselinname.
V d ca. 8,8 l/kg (atovaquon), 20–42 l/kg (proguanil).
Eiwitbinding > 99% (atovaquon).
Metabolisering atovaquon: niet; proguanil gedeeltelijk, voornamelijk via CYP2C19 tot o.a. de actieve metaboliet cycloguanil.
Eliminatie atovaquon > 90% onveranderd met de feces, proguanil deels onveranderd (< 40%) en als metabolieten met de urine.
T 1/2el volwassenen: 2–3 dagen en kinderen: 1–2 dagen (atovaquon), 12–15 uur (proguanil en cycloguanil). De T½el wordt verlengd tot ca. 39 uur bij ernstig verminderde nierfunctie (proguanil, cycloguanil).

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

atovaquon/proguanil hoort bij de groep malariamiddelen.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Indicaties

Externe links