nitroglycerine (oromucosaal)

Samenstelling

Zie voor hulpstoffen de productinformatie van CBG/EMA of raadpleeg een apotheker.

Nitroglycerine spray Diverse fabrikanten

Toedieningsvorm
Spray voor oromucosaal gebruik
Sterkte
0,4 mg/dosis
Verpakkingsvorm
200 doses

Bevat: pepermuntolie en alcohol.

Nitrolingual Pohl-Boskamp bv

Toedieningsvorm
Spray voor oromucosaal gebruik 'Pompspray'
Sterkte
0,4 mg/dosis
Verpakkingsvorm
250 doses

Bevat: pepermuntolie en alcohol.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

nitroglycerine (oromucosaal) vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

Voor het couperen van een aanval van angina pectoris kunnen isosorbidedinitraat of nitroglycerine oromucosaal worden toegediend. Daarnaast starten met behandeling van beïnvloedbare risicofactoren voor coronaire arteriosclerose, te beginnen met leefstijladviezen.

Offlabel: Bij acuut hartfalen is snel ingrijpen vereist. Overweeg bij telefonisch contact alvast een dosis nitroglycerine of isosorbidedinitraat in te laten nemen. Start zo snel mogelijk met toediening van zuurstof (indien beschikbaar) via een ‘non-rebreathing’-masker. Geef bij een systolische bloeddruk > 90 mmHg nitroglycerine sublinguaal elke 5 minuten tot de klachten voldoende verbeteren of de systolische bloeddruk daalt tot < 90 mmHg. Geef in geval van dyspneu door vochtretentie i.v. furosemide of bumetanide. Wees terughoudend met morfine bij acuut hartfalen. Overweeg uitsluitend bij persisterende ernstige onrust, dyspneu, angst of pijn in de vroege fase morfine i.v. Aanvullend onderzoek in de tweedelijnszorg bepaalt de verdere behandeling.

Offlabel: Bij vermoeden van een acuut coronair syndroom (ACS), als pijnbestrijding in de acute fase, nitroglycerine oromucosaal geven. Geef bij aanhoudende matige tot ernstige pijn of een contra-indicatie voor nitroglycerine: morfine of fentanyl intraveneus of fentanyl intranasaal. Start trombocytenaggregatieremming bij ACS zo snel mogelijk, bij voorkeur binnen 24 uur na het ontstaan van klachten. Een STEMI wordt behandeld met reperfusie door percutane coronaire interventie (PCI) of, indien dit niet mogelijk is, door trombolyse. Bij een NSTEMI (incl. IAP) wordt eerst aanvullend onderzoek, en een risicoanalyse verricht. Na behandeling van een ACS, volgt secundaire preventie van een recidief middels medicamenteuze en niet-medicamenteuze behandeling.

Indicaties

  • Acute aanvallen van angina pectoris;
  • Profylaxe van aanvallen van angina pectoris door bijvoorbeeld inspanning;
  • Offlabel: Acuut hartfalen;
  • Offlabel: Acuut coronair syndroom.

Gerelateerde informatie

Dosering

Klap alles open Klap alles dicht

Acute aanval van angina pectoris

Volwassenen (incl. ouderen)

Bij het begin van de aanval 1–2 verstuivingen onder de tong, zo nodig na 5 minuten herhalen. Bij onvoldoende effect na in totaal 3 doses direct contact opnemen met een arts.

Profylaxe verwachte aanval van angina pectoris

Volwassenen (incl. ouderen)

Vóór het begin van een situatie met emotie/inspanning 1–2 verstuivingen onder de tong sproeien.

Offlabel: Acuut hartfalen

Volwassenen

Volgens de NHG-Behandelrichtlijn Geneesmiddelen en zuurstof in spoedeisende situaties (2020) 2-4 verstuivingen, zo nodig elke 5 minuten herhalen tot de klachten voldoende verbeterd zijn of de systolische bloeddruk daalt tot < 90 mmHg.

Offlabel: Acuut coronair syndroom in de acute fase

Volwassenen

Volgens de NHG-Behandelrichtlijn Geneesmiddelen en zuurstof in spoedeisende situaties (2020) 1 verstuiving, zo nodig elke 5 minuten herhalen tot de klachten voldoende verbeterd zijn of de systolische bloeddruk daalt tot < 90 mmHg; maximaal 3 doses.

Toediening

  • Indien mogelijk in zittende houding toedienen, de opening zo dicht mogelijk bij de mond houden. Bij toediening van 2 doses in 1 keer, minimaal 30 seconden tussen de doses aanhouden. Tijdens toediening de adem inhouden om te voorkomen dat de spray wordt ingeademd.
  • Bij gebruik van een nieuw flesje of wanneer de pompspray gedurende langere tijd niet is gebruikt, de eerste paar doses in de lucht sproeien tot er vloeistof uitkomt.

Bijwerkingen

Vaak (1–10%): hoofdpijn (meestal in het begin van de behandeling, verdwijnt doorgaans bij langdurig gebruik), duizeligheid, somnolentie. (Orthostatische) hypotensie. Tachycardie. Asthenie.

Soms (0,1–1%): overgevoeligheidsreacties zoals gezwollen tong, allergische dermatitis. Verergering van angina pectoris, bradycardie, cyanose. Roodheid in het gezicht, cardiovasculaire collaps. Misselijkheid, braken.

Zeer zelden (< 0,01%): methemoglobinemie. Rusteloosheid. Cerebrale ischemie. Verstoorde ademhaling. Exfoliatieve dermatitis.

Verder is gemeld: hypoxemie (van voorbijgaande aard).

Interacties

Gelijktijdig gebruik met PDE-5-remmers, zoals avanafil, sildenafil, tadalafil en vardenafil is gecontra-indiceerd omdat dit een plotselinge, ernstige bloeddrukdaling tot gevolg kan hebben.

Gelijktijdig gebruik van alcohol, andere vaatverwijdende middelen, andere antihypertensiva, TCA’s of acetylcysteïne of sapropterine versterkt het hypotensief effect.

Door hoge doses acetylsalicylzuur kan de plasmaspiegel stijgen.

De werking van heparine kan verminderen door combinatie met nitroglycerine.

Bij combinatie met langwerkende nitraten is er meer kans op ontwikkeling van tolerantie.

Zwangerschap

Teratogenese: Bij de mens, onvoldoende gegevens. Bij dieren geen aanwijzingen voor schadelijkheid.

Advies: Alleen op zeer strikte indicatie gebruiken, vanwege het ontbreken van gegevens.

Lactatie

Overgang in moedermelk: Onbekend.

Farmacologisch effect: Bij kortdurend oromucosaal gebruik zijn nadelige effecten bij de zuigeling niet waarschijnlijk vanwege de korte halfwaardetijd van nitraten. Bij chronisch gebruik zijn hypotensie en methemoglobinemie bij de zuigeling mogelijk.

Advies: Kan bij een eenmalige dosis waarschijnlijk veilig gebruikt worden; veiligheidshalve de eerste voeding na dosisinname afkolven en niet gebruiken. Chronisch gebruik wordt ontraden.

Contra-indicaties

  • verhoogde intracraniële druk, bijvoorbeeld bij hoofdtrauma of hersenbloeding;
  • ernstige anemie;
  • acuut falen van de bloedsomloop waaronder (hypovolemische) shock;
  • ernstige hypotensie (systolische bloeddruk < 90 mmHg);
  • cardiogene shock (behalve bij een voldoende hoge einddiastolische druk in het linkerventrikel door intra–aortale counterpulsatie of positieve inotropica);
  • hypertrofische obstructieve cardiomyopathie.

Waarschuwingen en voorzorgen

Indien bij een acute aanval van angina pectoris het gewenste effect na 15 minuten niet is bereikt, bedacht zijn op een myocardinfarct.

Wees voorzichtig bij toediening aan patiënten waarbij een gepaste voorbelasting belangrijk is om het hartminuutvolume op peil te houden (bv. ernstige mitralisstenose, pericardtamponnade, constrictieve pericarditis, orthostatische disfunctie) of bij cerebrovasculaire ziekte omdat toediening van een vaatverwijder de klinische toestand kan verslechteren.

Bij longziekte of cor pulmonale kan hypoxemie verergerd worden.

Bij een myocardinfarct kan, vermoedelijk als reflex, arteriële hypotensie met bradycardie optreden.

Voorzichtig zijn bij een matig tot ernstige vernauwing van de aortaklep.

Een klein aantal patiënten vertoont een verhoogde gevoeligheid voor nitraten (idiosyncrasie), zich uitend in flauwvallen.

Bij kinderen is de veiligheid en werkzaamheid niet vastgesteld.

Overdosering

Symptomen

Van nitraten is bekend dat bij overdosering kunnen optreden: sterke hypotensie, reflextachycardie, hoofdpijn, zwakte, duizeligheid, roodheid, misselijkheid, braken, diarree. Bij hoge doses: methemoglobinemie, cyanose, dyspneu, tachypneu. Bij zeer hoge doses kan de intracraniële druk stijgen met cerbebrale symptomen.

Therapie

Ernstige methemoglobinemie bestrijden met methyleenblauw in combinatie met zuurstoftherapie.

Zie voor meer informatie over symptomen en behandeling vergiftigingen.info.

Eigenschappen

Nitroglycerine werkt vaatverwijdend, in de gebruikelijke dosering vooral op het veneuze stelsel en in mindere mate op het arteriële vaatbed. Hierdoor neemt de veneuze terugvloed naar het hart af (voorbelasting, ookwel 'pre-load') en treedt geringe afname in arteriële weerstand op, zodat het hart minder arbeid behoeft te verrichten en minder zuurstof verbruikt en de door de tijdelijke ischemie van het myocardweefsel veroorzaakte pijn wordt opgeheven.

Werking: binnen enkele min. Werkingsduur: 30–60 min.

Kinetische gegevens

Resorptie snel in de mondholte.
F gem. 39% (grote interindividuele variatie).
Overig Groot 'first pass'-effect.
T max 3–7 min.
V d ca. 3 l/kg.
Metabolisering zeer snel in de lever, in glad spierweefsel van de vaatwand en in bloedplasma via splitsing van 1 of meer nitraatgroepen.
Overig Hoge binding aan erytrocyten en stapeling in de vaatwand.
Eliminatie via de nieren (metabolieten).
T 1/2el 2,5–4,4 min.

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

nitroglycerine (oromucosaal) hoort bij de groep nitraten.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Indicaties

Externe links