Advies

Voor het couperen van een aanval van angina pectoris kunnen isosorbidedinitraat of nitroglycerine oromucosaal worden toegediend. Daarnaast starten met behandeling van beïnvloedbare risicofactoren voor coronaire atherosclerose, te beginnen met leefstijladviezen.

Behandelplan

  1. Geef kortwerkend nitraat

    Geef eenmalig of met herhaling iedere 5 minuten tot maximaal drie doses kortwerkend nitraat (bij voorkeur in liggende houding):

    Kortwerkende nitraten kunnen bij aanvang van symptomen gegeven worden of profylactisch, wanneer AP op basis van patroonherkenning wordt verwacht.

    Toelichting

    Nitraten verminderen de veneuze preload, dit leidt tot een kleinere zuurstofbehoefte van het myocard en coronaire arteriële - en veneuze vasodilatatie. Dit geeft verlichting van de pijnklachten. Een snelle werking kan worden bereikt via oromucosale toediening. De werking van isosorbidedinitraat en nitroglycerine zijn vergelijkbaar, maar de werking van isosorbidedinitraat houdt iets langer aan dan die van nitroglycerine. Het NHG geeft voorkeur aan isosorbidedinitraat wegens langere houdbaarheid en prijs [1,2]. Bij gebruik van nitraten om AP-aanvallen te couperen speelt nitraattolerantie géén rol [1].

Achtergrond

Symptomen

AP wordt gekenmerkt door:

  • pijn of drukkend gevoel op de borst, retrosternaal al dan niet met uitstraling naar de kaak, schouders of arm(en);
  • provocatie van de klachten door inspanning, emoties, warmte, overgang naar kou of zware maaltijden;
  • klachten die verdwijnen binnen 15 minuten in rust en/of na gebruik van sublinguaal toegediende nitraten en die een patroon vormen dat voorspelbaar is bij dezelfde provocaties.

Er wordt van een ‘atypische AP’ gesproken indien 2 van de 3 symptomen aanwezig zijn. Pijn op de borst en aanwezigheid van geen of 1 van de 3 symptomen wordt ‘aspecifieke thoracale pijn’ genoemd [1]. AP kan ook samengaan met symptomen zoals hyperventilatie en dyspneu. Ouderen zijn soms minder in staat om dyspneu en AP van elkaar te onderscheiden. Mensen met diabetes kunnen, mogelijk ten gevolge van neuropathie, minder klachten hebben van AP [1,2].

AP wordt ingedeeld naar het niveau van inspanning dat de klachten provoceert. De New York Heart Association (NYHA) classificatie luidt:

  • Klasse 1: geen klachten, of slechts bij excessief zware inspanning klachten;
  • Klasse 2: geen klachten in het dagelijks leven maar wel bij flinke inspanning;
  • Klasse 3: klachten bij activiteiten in het dagelijks leven;
  • Klasse 4: klachten bij geringe inspanning en in rust.

Behandeldoel

Vermindering van de klachten van stabiele angina pectoris.

Uitgangspunten

Behandeling van een acute aanval van AP bestaat uit het toedienen van nitraten. Bij bekende uitlokkende factoren kan een nitraat preventief gebruikt worden. Daarnaast is vermindering van de risicofactoren voor coronaire atherosclerose belangrijk, met behulp van niet-medicamenteuze en medicamenteuze behandeling. Zie hiervoor onderhoudsbehandeling van stabiele AP en de NHG-richtlijn Cardiovasculair risicomanagement.

Literatuur

  1. NHG-Standaard Stabiele angina pectoris. Tweede herziening 2004.
  2. ESC guidelines on the management of stable coronary artery disease. Eur Heart J 2013;34:2949-3003.

Zie ook

Geneesmiddelgroep