Geneesmiddelenoverzicht retinoïden, systemisch

Deze hoofdrubriek bevat 3 rubrieken:

Toon geneesmiddelen

Toon geneesmiddelen

Toon geneesmiddelen

Toon geneesmiddelen

Toon geneesmiddelen

Meer informatie over psoriasis. Meer informatie over contacteczeem. Meer informatie over acne vulgaris. Een volledig overzicht van alle indicaties per geneesmiddel kunt u vinden in de geneesmiddelteksten.

retinoïden, systemisch

Werking

Werkingsmechanisme

Retinoïden zijn synthetische derivaten van vitamine A (retinol) die de celproliferatie en celdifferentiatie beïnvloeden.

Bij psoriasis (acitretine):

  • remt de excessieve epidermale celgroei en verhoorning;
  • stimuleert de epidermale celdifferentiatie.

Bij acne vulgaris (isotretinoïne):

  • remt de overmatige verhoorning van het epitheel van de talgklieruitvoergang. Hierdoor vermindert de uitstoting van hoorncellen in deze gang en verstopping door keratine en overmatige talg;
  • remt de proliferatie van talgproducerende cellen;
  • werkt anti-inflammatoir in de dermis.

Effect

Bij psoriasis (acitretine):

  • vermindering van het aantal en de grootte van epidermale cellen en zo de dikte van de epidermis;
  • afname van versterkte huidschilfering.

Bij acne vulgaris (isotretinoïne):

  • afname vorming comedonen;
  • vermindering van de talgafscheiding; en daarmee een afname van de bacteriële kolonisatie met Cutibacterium acnes (voorheen Propionibacterium acnes) in de talgklieruitgang;
  • vermindering van ontstekingsverschijnselen.

Typerende bijwerkingen

Teratogeniteit: alle systemische retinoïden zijn absoluut gecontra-indiceerd bij zwangerschap.

Relatief frequent:

  • droge huid en slijmvliezen (van ogen, neus en mond), mucositis, cheilitis, conjunctivitis, blefaritis;
  • retinoïde eczeem: erytheem, jeuk en exfoliatie;
  • alopecia;
  • hoofdpijn;
  • artralgie, myalgie;
  • bloedbeeldafwijkingen (o.a. anemie), hyperlipidemie.

Minder frequent:

  • fotosensibilisatie;
  • benigne intracraniële hypertensie;
  • psychotische symptomen, angst, depressie;
  • botafwijkingen (zoals vroegtijdige sluiting van epifysen, hyperostose en calcificatie van pezen en ligamenten);
  • verhoogde waarden transaminasen.

Literatuur:

  1. Brunton LL, et al. (eds). Goodman & Gilman’s The pharmacological basis of therapeutics. 12th ed. New York: McGraw-Hill, 2011.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Indicaties

Vergelijken

retinoïden, systemisch vergelijken met een andere geneesmiddelgroep.