clindamycine/​tretinoïne

Samenstelling

Treclinac Meda Pharma bv

Toedieningsvorm
Gel
Verpakkingsvorm
30 g

Bevat per g: clindamycine 10 mg (als fosfaat), tretinoïne 0,25 mg. Conserveermiddelen: methyl- en propylparahydroxybenzoaat. Bevat tevens butylhydroxytolueen.

Uitleg symbolen

XGVS Dit geneesmiddel is niet opgenomen in het geneesmiddelen vergoedings systeem (GVS).
OTC 'Over the counter', dit geneesmiddel is een zelfzorgmiddel.
Bijlage 2 Aan de vergoeding van dit geneesmiddel zijn bepaalde voorwaarden verbonden, die zijn vermeld op bijlage 2 van de Regeling zorgverzekering.
Aanvullende monitoring Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. Extra aandacht wordt gevraagd voor onverwachte bijwerkingen. Meldt u dit via het meldformulier van het Lareb.

clindamycine/​tretinoïne vergelijken met een ander geneesmiddel.

Advies

De behandeling van acne vulgaris wordt bepaald door de ernst van de acne en de eerder toegepaste (zelf)behandeling. Behandel milde acne in eerste instantie met benzoylperoxide 5% of een lokaal retinoïde; combineer dit bij onvoldoende effect met een lokaal antibioticum. Bij matig-ernstige acne direct starten met een lokaal antibioticum in combinatie met benzoylperoxide 5% of een lokaal retinoïde. Vervang bij onvoldoende effect het lokaal antibioticum door een oraal antibioticum. Bij ernstige acne direct starten met een oraal antibioticum in combinatie met benzoylperoxide 5% of een lokaal retinoïde. Bij onvoldoende effect van een oraal antibioticum kan bij (matig-)ernstige acne als laatste alternatief isotretinoïne worden voorgeschreven, waarbij de lokale therapie vervalt.

Combineer lokale en orale antibiotica altijd met benzoylperoxide of een lokaal retinoïde; de combinatie werkt sneller en is effectiever en voorkomt of reduceert hiermee bacteriële resistentie.

Voor de lokale toediening van een combinatie met een antibioticum kan gekozen worden voor het combinatiepreparaat clindamycine/tretinoïne. Voordeel van het combinatiepreparaat is de eenmaaldaagse dosering en daarmee mogelijk betere therapietrouw en minder frequent aanbrengen van een eventueel irriterend vehiculum (alcohol). Nadelen zijn dat het lastig is te bepalen welke werkzame component eventuele bijwerkingen geeft en dat het antibioticum mogelijk langer wordt voorgeschreven dan strikt noodzakelijk.

Indicaties

Acne vulgaris bij patiënten van 12 jaar en ouder, in geval van aanwezigheid van comedonen, papels en puistjes.

Gerelateerde informatie

Dosering

Blootstelling aan zonlicht of andere UV-bronnen zoveel mogelijk vermijden; zie ook de rubriek Waarschuwingen en voorzorgen.

Tijdens de eerste weken van behandeling kan de acne verergeren; deze verschijnselen zijn van voorbijgaande aard.

Klap alles open Klap alles dicht

Acne vulgaris:

Volwassenen en kinderen ≥ 12 jaar:

Eénmaal per dag aanbrengen: vóór het naar bed gaan het hele gezicht wassen met milde zeep en drogen. Een hoeveelheid gel ter grootte van een erwt met een vingertop op de kin, wangen, neus en voorhoofd deppen en daarna voorzichtig over het hele gezicht uitsmeren. De behandelduur is max. 12 weken (continue behandeling).

Volgens de NHG-standaard Acne: milde tot matig-ernstige acne: 1×/dag 's avonds dun op de aangedane huid aanbrengen. Minimaal 6 weken gebruiken. Behandeling iedere 6 weken evalueren; maximaal 3 maanden gebruiken. Bij voldoende resultaat overgaan op onderhoud met tretinoïne monotherapie.

Bij ernstige irritatie (m.n. in het begin) de behandeling tijdelijk staken of de gel minder frequent aanbrengen.

Bij een gevoelige of donkere huid: start met applicatie om de dag; zie ook de rubriek Waarschuwingen en voorzorgen/Post-inflammatoire hyperpigmentatie.

Bij een gemiste dosis deze niet inhalen, maar doorgaan met de volgende dosis op het gebruikelijke tijdstip.

Toedieningsinformatie: na het wassen van de huid aanbrengen op een droge huid (droogdeppen of 15 min aan de lucht laten drogen) om irritatie te voorkómen. De gel dun aanbrengen; een hoeveelheid ter grootte van een erwt is genoeg voor het gezicht. Contact met ogen, mond, slijmvliezen en nabij wondjes vermijden. Na opbrengen de handen goed wassen. Na aanbrengen minstens een half uur wachten voordat andere huidmiddelen of cosmetica worden aangebracht; zie ook de rubriek Interacties.

Bijwerkingen

Soms (0,1–1%): lokaal: branderig gevoel, jeuk, droogheid, seborroe, erytheem, irritatie, exfoliatieve uitslag, fotosensibilisatie en dermatitis.

Zelden (0,01–0,1%): lokaal: verkleuring van de huid, depigmentatie, huidbloeding, desquamatie, erosie, pijn, warmtegevoel, herpes simplex infectie. Oogirritatie. Hoofdpijn. Misselijkheid, gastro-enteritis. Hypothyreoïdie. Overgevoeligheid. Bij gebruik van andere lokale geneesmiddelen met clindamycine 1% is Gram-negatieve folliculitis gemeld.

Interacties

Vermijd langdurig gelijktijdig gebruik van lokale corticosteroïden vanwege mogelijke bevordering van papels, pustels en comedonen.

Vermijd gelijktijdig gebruik van keratolytica (bv. zwavel, salicylzuur, resorcinol, benzoylperoxide) en medicinale zepen en reinigers met een sterk uitdrogend effect. Wees voorzichtig met zeep, cosmetica met een uitdrogende werking en alcoholbevattende of adstringerende producten, parfums en producten op basis van limoen vanwege een mogelijk additief irriterend effect.

Zwangerschap

Teratogenese: Er zijn relatief weinig gegevens over zowel systemisch als lokaal gebruik van clindamycine tijdens de zwangerschap bij de mens; deze wijzen niet op een groter risico. Systemisch gebruik van tretinoïne (orale retinoïden) is teratogeen gebleken en gecontra–indiceerd tijdens zwangerschap. Over lokale toediening van tretinoïne zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar.
Farmacologisch effect: Gezien de geringe resorptie bij cutane toediening is het onwaarschijnlijk dat het kind wordt blootgesteld aan een schadelijke hoeveelheid.
Advies: Gebruik wordt echter ontraden (vooral tijdens de eerste 3 maanden van de zwangerschap) vanwege de teratogeniteit bij systemisch gebruik van tretinoïne en de verwantschap met het sterk teratogene isotretinoïne.
Overig: Vóór aanvang behandeling zwangerschap uitsluiten. Een vruchtbare vrouw dient adequate anticonceptieve maatregelen te nemen gedurende de behandeling.

Lactatie

Overgang in de moedermelk: Oraal toegediende retinoïden (en hun metabolieten) en clindamycine worden uitgescheiden in de moedermelk.
Farmacologisch effect: Gezien de geringe systemische absorptie bij de moeder bij cutaan gebruik van clindamycine en tretinoïne zijn nadelige effecten bij de zuigeling onwaarschijnlijk. Echter gezien de structurele verwantschap aan systemische retinoïden en het ontbreken van voldoende gegevens wordt lokaal gebruik van tretinoïne toch ontraden.
Advies: Het gebruik van dit geneesmiddel of het geven van borstvoeding ontraden. Indien het gebruik tijdens borstvoeding toch wordt overwogen, dan niet op de borst aanbrengen.

Contra-indicaties

  • pustulaire en diepe, cystische, nodulaire varianten van acne (acne conglobata en acne fulminans);
  • (voorgeschiedenis van) acuut eczeem, rosacea en periorale dermatitis;
  • (voorgeschiedenis van) huidkanker of huidkanker in de familie;
  • regionale enteritis of colitis ulcerosa of een geschiedenis van antibioticageassocieerde colitis;
  • overgevoeligheid voor lincomycinen of retinoïden.

Waarschuwingen en voorzorgen

Toedieningsinformatie: contact met ogen, mond, slijmvliezen, geschaafde of eczemateuze huid en nabij wondjes vermijden. Bij contact met de ogen onmiddellijk met lauw water uitspoelen.

Indien ernstige of aanhoudende diarree optreedt de diagnose pseudomembraneuze colitis overwegen en behandeling staken.

Post-inflammatoire hyperpigmentatie: tretinoïne kan de huid irriteren waardoor de kans op hyperpigmentatie toeneemt. De kans op post-inflammatoire hyperpigmentatie is groter bij een donkere huid. Start daarom bij mensen met een gevoelige of donkere huid met behandeling om de dag en adviseer in de zomer een zonnebrandcrème met minimaal factor 30. Nadeel bij gebruik van dit combinatiepreparaat is dat de clindamycine dan ook om de dag gegeven wordt.

Fotosensibilisatie: tretinoïne kan de gevoeligheid voor zonlicht vergroten. Blootstelling aan zonlicht (en zonnebank) zoveel mogelijk vermijden; indien dit niet mogelijk is de behandelde huidgedeeltes beschermen met kleding of een zonnebrandcrème (minimaal factor 30). Niet gebruiken bij zonnebrand. Bij optreden van zonnebrand, de behandeling tijdelijk staken totdat het erytheem en de schilfering zijn verdwenen.

Bacteriële resistentie: kruisresistentie met antimicrobiële middelen van de macrolidengroep kan voorkomen. De combinatie met tretinoïne vermindert de kans op bacteriële resistentie.

Bij optreden van Gram-negatieve folliculitis de behandeling staken en een alternatieve therapie kiezen.

Onderzoeksgegevens: de werkzaamheid en veiligheid bij kinderen < 12 jaar zijn niet vastgesteld.

Eigenschappen

Clindamycine is een bacteriostatisch antimicrobieel middel, behorend tot de lincomycinen. Het bindt aan de 50S-subunit van het bacteriële ribosoom en remt daarmee de vroege fase van de bacteriële eiwitsynthese. Clindamycine is werkzaam tegen o.a. de bij acne vaak voorkomende Propionibacterium acnes. Clindamycine heeft ook een anti-inflammatoire en immunomodulerende werking. Vooral pustels en papels worden bestreden, het is minder werkzaam tegen comedonen. Tretinoïne (vitamine A-zuur) is een derivaat van vitamine A. Lokaal op de huid aangebracht veroorzaakt het ontstekingsachtige veranderingen in de epidermis en het follikelepitheel waardoor versnelde productie van hoorncellen ontstaat, die tevens een minder sterke binding met elkaar hebben. Hierdoor worden deze cellen makkelijker via de follikelopening afgestoten en wordt de vorming van comedonen voorkomen. Ook bij reeds bestaande comedonen wordt de onderlinge binding van de hoorncellen verzwakt, waardoor ze kunnen worden afgestoten. Tevens heeft tretinoïne anti-inflammatoire eigenschappen waardoor papels en pusten worden tegengegaan.

Kinetische gegevens

Resorptieminimaal (tretinoïne, clindamycine).

Uitleg afkortingen

F biologische beschikbaarheid (fractie van de dosis die in de systemische circulatie verschijnt)
T max tijdsduur tot maximale bloedspiegel na toediening
V d verdelingsvolume (fictief volume waarin een geneesmiddel zich verdeelt over het lichaam)
T 1/2 plasmahalfwaardetijd (tijd die nodig is om een bepaalde plasmaconcentratie te halveren)
T 1/2el plasmahalfwaardetijd in de eliminatiefase, terminale halfwaardetijd

Groepsinformatie

clindamycine/tretinoïne hoort bij de groep dermatica, combinatiepreparaten.

Kosten

Kosten laden…

Zie ook

Geneesmiddelgroep

Indicaties

Externe links