Geneesmiddelen

Stofnaam

Geneesmiddel

Indicatie

Toediening

adalimumab

Amgevita, Hulio, Humira , Hyrimoz, Idacio, Imraldi, Yuflyma

bacteriële huidinfecties colitis ulcerosa psoriasis Reumatoïde artritis ziekte van Crohn

parenteraal (inj./inf.)

certolizumab pegol

Cimzia

psoriasis Reumatoïde artritis

parenteraal (inj./inf.)

etanercept

Benepali, Enbrel, Erelzi

psoriasis Reumatoïde artritis

parenteraal (inj./inf.)

golimumab

Simponi

colitis ulcerosa Reumatoïde artritis

parenteraal (inj./inf.)

infliximab

Flixabi, Inflectra, Remicade, Remsima, Zessly

colitis ulcerosa psoriasis Reumatoïde artritis ziekte van Crohn

parenteraal (inj./inf.)

Een volledig overzicht van alle indicaties per geneesmiddel kunt u vinden in de geneesmiddelteksten.

Werking

Werkingsmechanisme

TNF–α–blokkers:

  • binden specifiek aan tumornecrosefactor alfa (TNF–α), een belangrijk cytokine in de pathogenese van inflammatoire aandoeningen. Ze blokkeren zo de interactie van TNF–α met TNF-receptoren op het celoppervlak. De biologische activiteit van TNF wordt geremd en een door TNF gemedieerde cellulaire respons wordt voorkomen.

Effect

  • remt ontstekingsprocessen;
  • vermindert proliferatie keratinocyten.

Typerende bijwerkingen

Relatief frequent

  • (opportunistische) infecties; vooral bij infliximab kans op respiratoire infecties, in het bijzonder tuberculose.
  • antistofvorming (vooral infliximab);
  • lokale of systemische infusiereacties zoals roodheid, jeuk, koorts, rillingen, spierpijn.

Minder frequent

  • verergering van demyeliniserende aandoeningen, zoals MS en het syndroom van Guillain-Barré;
  • verergering hartfalen;
  • maligniteiten en lymfomen.

Meer informatie

Wat de klinische betekenis is van vorming van auto-antilichamen is nog onduidelijk. Het wordt in verband gebracht mogelijk met lage dalspiegels en een verminderde werkzaamheid en meer kans op infusiereacties en overgevoeligheidsreacties. Methotrexaat in combinatie met een TNF-a blokker lijkt de vorming van anti-lichamen te verminderen.

Reactie op de injectieplaats is regelmatig gemeld. Alhoewel deze reactie meestal mild van aard is, kunnen met name bij infliximab ernstige infusiegerelateerde reacties optreden. In zeldzame gevallen zijn hematologische reacties (anemie, leukopenie, pancytopenie) gemeld.

Literatuurlijst

  • Brunton LL, et al. (eds). Goodman & Gilman’s The pharmacological basis of therapeutics. 13th ed. New York: McGraw-Hill, 2017.